I FSK 2212/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję organu w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 2011 r. Organ zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 153 P.p.s.a., przez uznanie, że sąd był związany oceną prawną z nieprawomocnego wyroku dotyczącego poprzedniego okresu rozliczeniowego (styczeń-wrzesień 2011 r.). Podniesiono również zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 99 ust. 12 i art. 87 ust. 1 u.p.t.u., poprzez uwzględnienie nadwyżki podatku naliczonego do przeniesienia z września 2011 r., mimo uchylenia decyzji za ten okres. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 152 § 1 P.p.s.a., uchylenie decyzji nieprawomocnym wyrokiem powoduje, że decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych do czasu uprawomocnienia się wyroku. W związku z tym, organ podatkowy nie mógł oprzeć swojej decyzji na ustaleniach z uchylonej decyzji. Uchylenie decyzji za okres od stycznia do września 2011 r. musiało skutkować uchyleniem decyzji za okres od października do grudnia 2011 r., ponieważ rozliczenie za ten ostatni okres było konsekwencją rozliczenia za wrzesień 2011 r. NSA uznał, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 152 § 1 P.p.s.a. i nie naruszył przepisów procesowych ani materialnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja skutków prawnych nieprawomocnych wyroków sądów administracyjnych uchylających decyzje podatkowe oraz zasady powiązania rozliczeń podatkowych między okresami rozliczeniowymi.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy rozliczenie za okres późniejszy jest bezpośrednią konsekwencją rozliczenia za okres poprzedni, które zostało zakwestionowane przez sąd.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji, uchylając decyzję organu podatkowego nieprawomocnym wyrokiem, jest związany oceną prawną tego wyroku przy rozpoznawaniu sprawy dotyczącej kolejnego okresu rozliczeniowego, który jest konsekwencją rozliczenia z okresu poprzedniego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchylenie decyzji nieprawomocnym wyrokiem powoduje, że decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych do czasu uprawomocnienia się wyroku, co oznacza, że organ podatkowy nie może oprzeć swojej decyzji na ustaleniach z uchylonej decyzji.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że zgodnie z art. 152 § 1 P.p.s.a., uchylenie decyzji nieprawomocnym wyrokiem powoduje, że decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku. W związku z tym, organ podatkowy nie mógł stwierdzić, że podatnik ponosi odpowiedzialność w zakresie wynikającym z uchylonych decyzji wymiarowych, a uchylenie decyzji za okres poprzedni musiało skutkować uchyleniem decyzji za okres następny.
Czy organ podatkowy może określić wysokość zobowiązania podatkowego lub zwrotu podatku w sposób inny niż wykazany w deklaracji, jeśli stwierdzi nieprawidłowości w poprzednich okresach rozliczeniowych, których rozliczenie zostało uchylone nieprawomocnym wyrokiem sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli rozliczenie z poprzedniego okresu zostało uchylone nieprawomocnym wyrokiem sądu, organ nie może oprzeć swojej decyzji na ustaleniach z tej uchylonej decyzji, ponieważ decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że uchylenie decyzji wymiarowej za okres poprzedni, nawet nieprawomocnym wyrokiem, podważa stanowisko zaprezentowane w tej decyzji. Do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowo-administracyjnego, uchylona decyzja nie wywołuje skutków prawnych, jakie ustawodawca wiąże z wydaniem decyzji ostatecznej.
Przepisy (13)
Główne
u.p.t.u. art. 87 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
W przypadku gdy kwota podatku naliczonego jest wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.
u.p.t.u. art. 99 § ust. 12
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Zobowiązanie podatkowe, kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że organ określi je w innej wysokości.
P.p.s.a. art. 152 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia oraz ocenę prawną.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu pierwszej instancji wiążą sąd po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
P.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Moc wiążącą dla sądu ma jedynie prawomocne orzeczenie wydane w sprawie.
P.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawą skargi kasacyjnej są naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA oddala skargę kasacyjną, jeśli nie ma uzasadnionych podstaw.
P.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Koszty postępowania kasacyjnego zasądza się na wniosek strony.
O.p. art. 21 § § 3a
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy wydaje decyzję określającą prawidłową wysokość zwrotu podatku lub nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, jeżeli stwierdzi, że kwota ta jest inna niż wykazana w deklaracji.
O.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchylenie decyzji podatkowej nieprawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powoduje, że decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych do czasu uprawomocnienia się wyroku, co uniemożliwia organowi oparcie kolejnej decyzji na ustaleniach z uchylonej decyzji. • Uchylenie decyzji dotyczącej rozliczenia podatku VAT za okres poprzedni (np. wrzesień 2011 r.) skutkuje koniecznością uchylenia decyzji dotyczącej rozliczenia za okres następny (np. październik-grudzień 2011 r.), jeśli rozliczenie za ten kolejny okres było konsekwencją rozliczenia za okres poprzedni.
Odrzucone argumenty
Sąd pierwszej instancji był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wynikającymi z nieprawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. • Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 99 ust. 12 oraz art. 87 ust. 1 u.p.t.u., przez uwzględnienie w postępowaniu dotyczącym okresu od października do grudnia 2011 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia za wrzesień 2011 r., w zakresie którego decyzja została uchylona.
Godne uwagi sformułowania
uchylenie decyzji przez nieprawomocny wyrok na gruncie art. 152 § 1 P.p.s.a. nie oznacza wprawdzie, że decyzja taka przestaje istnieć w obrocie prawnym, ale powoduje, że od tego momentu nie wywołuje ona skutków procesowych i materialnych, a stan ten trwa do chwili uprawomocnienia się wyroku. • Przy szerokim rozumieniu zwrotu normatywnego "nie wywołuje skutków prawnych", co zostało wyżej zaprezentowane, wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji określającej podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego spowodowało, że stanowisko zaprezentowane w uchylonej decyzji zostało podważone.
Skład orzekający
Izabela Najda-Ossowska
sprawozdawca
Małgorzata Niezgódka - Medek
przewodniczący
Marek Kołaczek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków prawnych nieprawomocnych wyroków sądów administracyjnych uchylających decyzje podatkowe oraz zasady powiązania rozliczeń podatkowych między okresami rozliczeniowymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy rozliczenie za okres późniejszy jest bezpośrednią konsekwencją rozliczenia za okres poprzedni, które zostało zakwestionowane przez sąd.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Wyrok wyjaśnia kluczową kwestię proceduralną dotyczącą skutków nieprawomocnych wyroków sądów administracyjnych w kontekście podatkowym, co jest istotne dla praktyków.
“Nieprawomocny wyrok uchylający decyzję VAT? Sprawdź, jakie to ma skutki dla kolejnych okresów rozliczeniowych!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.