Orzeczenie · 2022-10-18

I FSK 2194/21

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2022-10-18

NSApodatkowensa

przewlekłość postępowaniapodatek VATzwrot podatkuskarga kasacyjnaNSApostępowanie administracyjnebezczynność organuterminyprawo podatkowe

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu od wyroku WSA w Poznaniu, który uwzględnił skargę spółki na bezczynność organu w sprawie przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT. WSA stwierdził przewlekłość postępowania, ale bez rażącego naruszenia prawa. Organ zarzucił w skardze kasacyjnej m.in. błędne uznanie wyczerpania środków zaskarżenia (ponaglenia) oraz merytoryczne rozpoznanie skargi na bezczynność po wydaniu rozstrzygnięcia przez organ. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że skarga na przewlekłość może być wniesiona niezależnie od rozpatrzenia ponaglenia, a ustanie stanu bezczynności po wniesieniu skargi nie zwalnia sądu z oceny charakteru tej bezczynności. NSA podzielił stanowisko WSA, że działania organu, polegające na wykonywaniu czynności zbędnych i powstrzymywaniu się od niezbędnych, doprowadziły do nieracjonalnego przedłużenia terminu załatwienia sprawy, co stanowiło przewlekłość postępowania. Sąd odrzucił argumenty organu dotyczące problemów kadrowych czy epidemii jako usprawiedliwienia dla opóźnień. W kwestii kosztów, NSA odstąpił od ich zasądzenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Zagadnienia prawne (4)

Czy skarga na przewlekłość postępowania administracyjnego może być wniesiona, jeśli organ wydał rozstrzygnięcie po wniesieniu skargi, a ponaglenie do organu wyższego stopnia zostało pozostawione bez rozpoznania z powodu braków formalnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, skarga na przewlekłość może być wniesiona niezależnie od tego, czy organ wyższego stopnia rozpatrzy ponaglenie oraz niezależnie od tego, czy jego stanowisko będzie pozytywne lub negatywne. Wystarczające jest spełnienie przesłanki poprzedzenia skargi do Sądu I instancji ponagleniem skierowanym do organu wyższego stopnia.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że ustanie stanu bezczynności organu po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego nie zwalnia sądu z obowiązku oceny charakteru tej bezczynności lub przewlekłości, a orzeczenie sądu ma charakter deklaratoryjny.

Czy sąd administracyjny jest zobowiązany do merytorycznego rozpoznania skargi na bezczynność organu, jeśli organ wydał rozstrzygnięcie w sprawie będącej przedmiotem skargi już po jej wniesieniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd jest zobowiązany do merytorycznego rozpoznania skargi na bezczynność, nawet jeśli stan bezczynności ustał przed wydaniem wyroku przez sąd. Sąd ocenia charakter stwierdzonej bezczynności lub przewlekłości, w tym czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadnienie

Uznanie, że ustanie bezczynności zwalnia sąd z oceny jej charakteru, prowadziłoby do trudnych do zaakceptowania skutków w świetle zasad legalności i praworządności.

Czy okoliczności takie jak problemy kadrowe, epidemia COVID-19, czy złożoność pism strony mogą usprawiedliwiać przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, okoliczności te nie usprawiedliwiają przewlekłego prowadzenia postępowania. Organ ma obowiązek tak zorganizować swoją pracę, aby niezależnie od zaangażowania strony czy zewnętrznych czynników, dążyć do terminowego prowadzenia spraw.

Uzasadnienie

NSA odrzucił argumenty organu dotyczące problemów kadrowych i epidemii jako kuriozalne. Podkreślono, że przepisy prawa nie różnicują sytuacji procesowej podatnika pod względem czasu na załatwienie sprawy z uwagi na ilość czy jakość wnoszonych przez niego pism.

Czy rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, mimo wniosku strony o rozprawę, jest zgodne z prawem, gdy organ zrzekł się rozprawy, a strona nie zażądała jej w ustawowym terminie?

Odpowiedź sądu

Tak, jest zgodne z prawem, jeśli zrealizowały się przesłanki z art. 182 § 2 p.p.s.a., obligujące sąd do rozpoznania skargi na posiedzeniu niejawnym. Późniejsze wnioski strony o rozpoznanie na rozprawie nie są wiążące dla sądu.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że strona skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy w ustawowym terminie, co umożliwiło rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Późniejsze wnioski nie były wiążące.

Przepisy (970)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3 i § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 53 § § 2b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 52 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 9

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 90 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 189

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 121

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 122

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 123

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 124

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 125

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 200

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

O.p. art. 121