Orzeczenie · 2025-01-22

I FSK 2079/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-01-22
NSApodatkoweWysokansa
VATpodatek naliczonyodliczenie podatkunależyta starannośćkontrahentkaruzela podatkowaoszustwo podatkowesyndyk masy upadłości

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej syndyka masy upadłości R.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres sierpień-grudzień 2012 r. Skarżący zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 1 § 1 p.u.s.a., a także naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z przepisami Ordynacji podatkowej, twierdząc, że doszło do rażącego naruszenia przepisów postępowania przez organy podatkowe, co nie zostało dostrzeżone przez WSA. Dodatkowo zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) w zw. z art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT w zw. z art. 167 i art. 168 Dyrektywy 112, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało pozbawieniem skarżącego prawa do odliczenia podatku naliczonego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił sformalizowany charakter skargi kasacyjnej i obowiązek precyzyjnego wskazania naruszonych przepisów oraz ich uzasadnienia. Stwierdzono, że uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zostało powiązane z podniesionymi zarzutami, a jego treść stanowiła jedynie polemikę ze stanowiskiem WSA. Sąd wskazał, że skarżący nie wykazał, w jaki sposób organy podatkowe lub sąd pierwszej instancji naruszyły wskazane przepisy, ani jaki istotny wpływ te wadliwości miały na wynik sprawy. Analiza poszczególnych transakcji wykazała brak dochowania przez skarżącego należytej staranności, w tym weryfikacji kontrahentów, co skutkowało uznaniem, że nie był on uprawniony do odliczenia podatku naliczonego. Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE i NSA wskazujące, że podatnik, który wiedział lub powinien był wiedzieć o udziale w transakcji wykorzystanej do popełnienia oszustwa podatkowego, staje się jego współsprawcą. Wobec braku usprawiedliwionych podstaw, skarga kasacyjna została oddalona, a skarżący obciążony kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska NSA w zakresie oceny należytej staranności podatnika w transakcjach VAT, konsekwencji udziału w karuzelach podatkowych oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z transakcjami z konkretnymi kontrahentami i nie stanowi ogólnej wykładni przepisów bez odniesienia do stanu faktycznego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy podatnik dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów w transakcjach VAT, aby móc odliczyć podatek naliczony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie dochował należytej staranności, co skutkuje brakiem prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że weryfikacja kontrahentów była niewystarczająca, a okoliczności transakcji (np. brak znajomości osób reprezentujących firmy, nietypowy przebieg transakcji, fikcyjność niektórych podmiotów) powinny były wzbudzić wątpliwości co do rzetelności działań i możliwości udziału w oszustwie podatkowym.

Czy naruszenie przepisów postępowania przez organy podatkowe miało istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniający uwzględnienie skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zostały skutecznie uzasadnione i nie wykazały istotnego wpływu na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych, a jej uzasadnienie stanowi polemikę z ustaleniami sądów niższych instancji, nie wskazując konkretnych naruszeń przepisów ani ich wpływu na rozstrzygnięcie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Syndyka masy upadłości R.R.

Przepisy (25)

Główne

ustawa o VAT art. 86 § ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a)

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Dyrektywa 112 art. 167

Dyrektywa Rady z dnia 28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Dyrektywa 112 art. 168

Dyrektywa Rady z dnia 28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 1 i par. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Ordynacja podatkowa art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 193 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 194

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez Sąd pierwszej instancji (art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 1 § 1 p.u.s.a.). • Naruszenie przepisów postępowania przez Sąd pierwszej instancji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art, 191, art. 193 § 1, art. 194 Ordynacji podatkowej). • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) w zw. z art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT w zw. z art. 167 i art. 168 Dyrektywy 112).

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia • Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami • uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zostało powiązane z podniesionymi w niej zarzutami • Uzasadnienie wniesionej w niniejszej sprawie skargi kasacyjnej stanowi jedynie polemikę ze stanowiskiem WSA • podatnik, który wiedział lub powinien był wiedzieć o tym, że nabywając towar, uczestniczył w transakcji wykorzystanej do popełnienia oszustwa w podatku VAT, powinien zostać uznany za osobę biorącą udział w tym oszustwie • podatnik pomaga sprawcom oszustwa i staje się w konsekwencji jego współsprawcą

Skład orzekający

Danuta Oleś

przewodniczący

Elżbieta Olechniewicz

sprawozdawca

Marek Kołaczek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w zakresie oceny należytej staranności podatnika w transakcjach VAT, konsekwencji udziału w karuzelach podatkowych oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z transakcjami z konkretnymi kontrahentami i nie stanowi ogólnej wykładni przepisów bez odniesienia do stanu faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu odliczania VAT i należytej staranności, a także pokazuje, jak ważne są wymogi formalne skargi kasacyjnej. Zawiera też ciekawe cytaty dotyczące współudziału w oszustwach podatkowych.

Czy brak znajomości kontrahenta i jego siedziby to już oszustwo podatkowe? NSA wyjaśnia, kiedy odliczenie VAT jest niemożliwe.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst