I FSK 2027/22

I FSK 2027/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-04-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dominik Mączyński /sprawozdawca/
Hieronim Sęk /przewodniczący/
Ryszard Pęk
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Ol 442/22 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2022-10-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 248 par 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hieronim Sęk, Sędzia NSA Ryszard Pęk, Sędzia WSA (del.) Dominik Mączyński (spr.), Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 października 2022 r. sygn. akt I SA/Ol 442/22 w sprawie ze skargi M.L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 26 lipca 2022 r. nr 2801-IOV.613.9.2021 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji umarzającej postępowanie w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do sierpnia 2014 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Skarga kasacyjna.
1.1. M.L., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 13 listopada 2022 r., wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 października 2022 r., I SA/Ol 442/22. Wyrokiem tym Sąd uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 26 lipca 2022r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji umarzającej postępowanie w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do sierpnia 2014r.
1.2. Wyrokowi Sądu pierwszej instancji zarzucono:
1. Naruszenie przepisów postępowania w rozumieniu przepisu art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.), mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez odmowę zastosowania tego przepisu pomimo spełnienia przez zaskarżoną decyzję przesłanki nieważności wg art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.) w związku z rażącym naruszeniem przez organ administracji art. 248 § 1 Ordynacji podatkowej.
2. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., to jest naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez oparcie wyroku na błędnie ustalonym stanie faktycznym, polegającym na uznaniu przez Sąd, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zostało wszczęte przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z urzędu, a nie na wniosek Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie, a także poprzez brak należytego uzasadnienia takiego toku rozumowania Sądu.
3. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., to jest naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie przez Sąd pierwszej instancji naruszenia przez organ administracji przepisów art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, art. 207 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej i art. 248 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wadliwe uznanie, że organ administracji, zamiast wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, mógł wydać zaskarżoną decyzję na podstawie art. 207 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, pomimo wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na wniosek organu podatkowego, a nie z urzędu, co stanowiło rażące naruszenie przepisów art. 248 § 1 Ordynacji podatkowej.
4. Naruszenie przepisów prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a. poprzez odmowę zastosowania przepisów art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, będące skutkiem błędnej subsumcji, polegającej na uznaniu, że zaskarżona decyzja została wydana wskutek prawidłowego wszczęcia postępowania podatkowego, pomimo rażącego naruszenia przez organ administracji przepisów art. 248 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 207 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej.
1.3. Mając na uwadze powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych.
2. Odpowiedź na skargę kasacyjną.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 1 grudnia 2022 r., stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od Strony przeciwnej na rzecz Organu administracyjnego kosztów, postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3. Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
4.1. W sprawie poddanej sądowej kontroli w tym postępowaniu Autor skargi kasacyjnej oparł argumentację towarzyszącą podniesionym zarzutom na twierdzeniu, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 24 lutego 2021 r. Naczelnika Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie umarzającej jako bezprzedmiotowe podjęte z urzędu postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania, prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do sierpnia 2014 r. zostało wszczęte na wniosek innego organu, tj. Naczelnika Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie. Tymczasem, jak wywiodła skarżąca w skardze kasacyjnej, prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, zgodnie z art. 248 § 1 Ordynacji podatkowej, przysługuje jedynie stronie postępowania, a nie organowi podatkowemu. W takiej sytuacji, zdaniem Autora skargi kasacyjnej, organ winien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż wniosek o wszczęcie postępowania złożyła osoba (podmiot) niebędąca stroną postępowania. W rezultacie, w ocenie skarżącej, odmowa zastosowania przez organ odwoławczy przepisu art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej oraz rażące naruszenie przepisu art. 248 § 1 Ordynacji podatkowej, a w konsekwencji wydanie decyzji spełniającej przesłankę nieważności na mocy art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, wskutek wszczęcia postępowania podatkowego na wniosek podmiotu nieposiadającego do tego legitymacji procesowej, stanowiło przesłankę dla Sądu do zastosowania przepisu art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., czyli do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
4.2. Z zarzutami skargi kasacyjnej i towarzyszącą im argumentacją nie można się jednak zgodzić. Opierają się one bowiem na, nieznajdującym potwierdzenia w aktach sprawy, założeniu, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 24 lutego 2021 r. Naczelnika Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie umarzającej jako bezprzedmiotowe podjęte z urzędu postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania, prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do sierpnia 2014 r. zostało wszczęte przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie na wniosek innego organu.
4.3. Twierdzenia Autora skargi kasacyjnej nie sposób wywieść z treści postanowienia o wszczęciu postępowania wydanego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie. W treści tego postanowienia wskazano bowiem, że "w dniu 25.05.2021 r. do tut. Organu wpłynął wniosek Naczelnika Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie znak 378000-CKK5.4103.19.2020.SZD z dnia 24.02.2021 r. wydanej wobec Pani M.L., ul. [...], P. NIP [...], którą umorzono jako bezprzedmiotowe podjęte z urzędu postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania, prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do sierpnia 2014 r. W tym stanie rzeczy, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie wszczyna przedmiotowe postępowanie w celu zbadania podniesionych we wniosku okoliczności i ich wpływu na rozstrzygniecie sprawy".
4.4. Z treści przytoczonego postanowienia – wbrew stanowisku Autora skargi kasacyjnej – wynika jednoznacznie, że "Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie wszczyna przedmiotowe postępowanie". Postępowanie zostało zatem wszczęte przez organ z urzędu, a nie na wniosek innego organu. Odrębną bowiem kwestią jest to, że impulsem do wszczęcia tego postępowania było pismo Naczelnika Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie. O tym, że to nie wniosek organu wszczął postępowanie świadczy nie tylko przytoczona treść postanowienia o jego wszczęciu, ale także brzmienie art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu, z zastrzeżeniem art. 165a. Gdyby zatem przyjąć stanowisko prezentowane w skardze kasacyjnej za prawidłowe, należałoby przyjąć, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 24 lutego 2021 r. zostało wszczęte z mocy prawa z dniem doręczenia żądania organowi podatkowemu. Wydanie postanowienia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie o wszczęciu postępowania byłoby w takiej sytuacji nie tylko zbędne, ale także niedopuszczalne.
4.5. W świetle przedstawionych wyjaśnień, należy stwierdzić, że z akt sprawy nie wynika, by postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie z dnia 24 lutego 2021 r. umarzającej jako bezprzedmiotowe podjęte z urzędu postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania, prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do sierpnia 2014 r. wszczęte zostało na wniosek Naczelnika Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie. Przeciwnie, z wydanego w tym zakresie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie postanowienia wynika, że postępowanie to zostało wszczęte z urzędu.
4.6. Należy się także z zgodzić z stanowiskiem organu przedstawionym w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że w okolicznościach faktycznych sprawy poddanej sądowej kontroli w tym postępowaniu niewydanie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w trybie art. 165a Ordynacji podatkowej może stanowić co najwyżej naruszenie przepisów postępowania niemające wpływu na wynik sprawy.
5. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny – uznając, że skarga kasacyjna nie dostarcza uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, działając na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. – Dz. U. z 2023 r., poz. 259) – orzekł, jak w sentencji wyroku.
6. Mimo wniosków sformułowanych przez skarżącą w skardze kasacyjnej i organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną nie orzeczono o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego, gdyż przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącego, jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę.
Sędzia WSA (del.) Sędzia NSA Sędzia NSA
Dominik Mączyński Hieronim Sęk Ryszard Pęk