I FSK 2000/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka S. sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła wniosek o zwrot podatku akcyzowego z tytułu eksportu piwa. Do wniosku dołączyła faktury zakupu i sprzedaży, dokumenty przewozowe oraz inne dokumenty, które jej zdaniem potwierdzały zapłatę akcyzy na terytorium kraju przez jej dostawców. Organ pozostawił wniosek bez rozpatrzenia, wzywając spółkę do przedłożenia dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju, zgodnie z art. 82 ust. 4 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, uznając, że faktury VAT dokumentujące zakup nie potwierdzają zapłaty akcyzy, a spółka nie spełniła wymogów formalnych. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i postanowienie organu. Sąd kasacyjny uznał, że spółka, będąca kolejnym nabywcą piwa, nie miała możliwości uzyskania dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy przez poprzednich uczestników obrotu, co czyniło wymóg formalny nieproporcjonalnym i naruszającym zasady prawa unijnego. NSA podkreślił, że organ i sąd pierwszej instancji pominęły tę kluczową kwestię, nie rozważając proporcjonalności regulacji w zakresie wykazania zapłaty akcyzy przez podmiot w sytuacji spółki, która nie dysponuje narzędziami prawnymi do uzyskania wymaganego dowodu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wymogów formalnych w postępowaniu podatkowym, zwłaszcza w kontekście zwrotu podatków, gdy wnioskodawca nie ma możliwości uzyskania wymaganych dokumentów. Interpretacja przepisów o podatku akcyzowym w kontekście prawa UE i zasady proporcjonalności.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której wnioskodawca nie jest podatnikiem akcyzy ani pierwszym nabywcą, a jednocześnie nie może uzyskać dokumentów potwierdzających zapłatę akcyzy przez poprzedników.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o zwrot podatku akcyzowego z tytułu eksportu wyrobów akcyzowych może zostać pozostawiony bez rozpatrzenia z powodu braku dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju, jeśli wnioskodawca nie ma możliwości uzyskania takiego dokumentu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wnioskodawca nie ma możliwości uzyskania wymaganego dokumentu, wymóg ten staje się nieproporcjonalny i dyskryminujący, a wniosek nie powinien być pozostawiony bez rozpatrzenia z tego powodu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA pominął kluczową kwestię braku możliwości uzyskania przez spółkę dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy, co czyniło wymóg formalny nieproporcjonalnym. Organ i sąd pierwszej instancji nie rozważyli proporcjonalności regulacji w zakresie wykazania zapłaty akcyzy przez podmiot, który nie dysponuje narzędziami prawnymi do uzyskania wymaganego dowodu.
Czy spółka będąca kolejnym nabywcą wyrobów akcyzowych, która eksportuje te wyroby, jest podmiotem uprawnionym do ubiegania się o zwrot podatku akcyzowego?
Odpowiedź sądu
Sąd kasacyjny nie przesądził ostatecznie o materialnym prawie spółki do zwrotu, ale wskazał, że organ powinien jednoznacznie określić, czy spółka mieści się w kręgu podmiotów uprawnionych, co wpływa na ocenę obowiązku dokumentacyjnego.
Uzasadnienie
NSA zauważył, że przepisy ustawy o podatku akcyzowym (art. 82 ust. 2 i 4) wprost przyznają prawo zwrotu akcyzy podatnikom i pierwszym nabywcom. Choć orzecznictwo NSA wskazywało na naruszenie prawa UE przez zawężenie podmiotowe, ustawodawca nie zmienił przepisów. NSA nie jest jasne, czy organ stoi na stanowisku, że spółka jest uprawniona, co wpływa na dalsze postępowanie.
Przepisy (10)
Główne
u.p.a. art. 82 § ust. 2 i ust. 4
Ustawa o podatku akcyzowym
Przepis ten określa warunki zwrotu akcyzy w przypadku eksportu wyrobów akcyzowych, w tym obowiązek przedłożenia dokumentów potwierdzających zapłatę akcyzy na terytorium kraju. Sąd kasacyjny uznał, że wymóg ten może być nieproporcjonalny dla podmiotów, które nie mają możliwości uzyskania takich dokumentów.
Pomocnicze
u.p.a. art. 10 § ust. 12 i 13
Ustawa o podatku akcyzowym
Przepisy te regulują obowiązek podatnika akcyzy do wykazania na fakturze lub oświadczeniu kwoty akcyzy zawartej w cenie wyrobów, co stanowi podstawę prawną dla nabywcy do ubiegania się o zwrot akcyzy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący oddalenia skargi przez sąd pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 169 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący wezwania do uzupełnienia braków formalnych podania.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący rozpoznania skargi kasacyjnej przez NSA.
o.p. art. 169 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący wezwania do uzupełnienia braków formalnych podania.
o.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący pozostawienia podania bez rozpatrzenia.
o.p. art. 180 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący dopuszczalności dowodów.
o.p. art. 181
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący dopuszczalności dowodów.
o.p. art. 188
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący odmowy wszczęcia postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka nie miała możliwości uzyskania dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju, co czyniło wymóg formalny nieproporcjonalnym. • Organ i sąd pierwszej instancji pominęły kwestię braku narzędzi prawnych dla spółki do realizacji jej uprawnienia do zwrotu akcyzy. • Wymóg przedłożenia dokumentów potwierdzających zapłatę akcyzy był nieosiągalny dla spółki w okolicznościach sprawy.
Odrzucone argumenty
Argumenty WSA o braku wystarczających dokumentów potwierdzających zapłatę akcyzy na terytorium kraju (faktury VAT nie potwierdzają zapłaty akcyzy).
Godne uwagi sformułowania
organ podatkowy załatwił wniosek Spółki w sposób formalny aprobując stan, w którym żądanie dołączenia do wniosku określonych dokumentów jest dla skarżącej praktycznie nieosiągalne. • nałożenie przedmiotowego obowiązku rozważać należałoby w kategorii jego nieproporcjonalności. • istotą problemu w sprawie, który w swoim rozstrzygnięciu pominął i organ i Sąd pierwszej instancji jest odpowiedź na pytanie, jak ma postąpić podmiot, który dokonał eksportu towaru akcyzowego nabytego nie od podatnika akcyzy (...), który nie może uzyskać dokumentu (...), a dokumentu w istocie o takim charakterze żąda od niego organ.
Skład orzekający
Izabela Najda - Ossowska
przewodniczący
Danuta Oleś
członek
Maja Chodacka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów formalnych w postępowaniu podatkowym, zwłaszcza w kontekście zwrotu podatków, gdy wnioskodawca nie ma możliwości uzyskania wymaganych dokumentów. Interpretacja przepisów o podatku akcyzowym w kontekście prawa UE i zasady proporcjonalności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której wnioskodawca nie jest podatnikiem akcyzy ani pierwszym nabywcą, a jednocześnie nie może uzyskać dokumentów potwierdzających zapłatę akcyzy przez poprzedników.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak rygorystyczne wymogi formalne mogą blokować realizację prawa do zwrotu podatku, gdy wnioskodawca nie ma wpływu na możliwość ich spełnienia. Podkreśla znaczenie zasady proporcjonalności i prawa UE.
“Czy brak dokumentu, którego nie możesz zdobyć, może pozbawić Cię zwrotu podatku?”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.