III FZ 405/25

III FZ 405/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Pruszyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
I SA/Lu 246/25 - Postanowienie WSA w Lublinie z 2025-05-29
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 par.2 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 30 września 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 30 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 maja 2025 r. sygn. akt I SA/Lu 246/25 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 20 lutego 2025 r. nr 0601-IEW.4123.4.2024.56 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z 29 maja 2025 r., sygn. akt I SA/Lu 246/25, odmówił E. C. (dalej: Skarżąca) wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z 20 lutego 2025 r., nr 0601-IEW.4123.4.2024.56 w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2017 r. do września 2018 r.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, w rozpatrywanej sprawie nie było podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. WSA w Lublinie wskazał m.in., że wybiórcze wiadomości, jakie przedstawiła Skarżąca uniemożliwiły Sądowi zweryfikowanie twierdzeń o wpływie wykonania zaskarżonej decyzji na jej możliwości finansowe i bytowe. Niezasadna jest także dla Sądu pierwszej instancji argumentacja wniosku, gdzie pełnomocnik podnosił, że wykonanie decyzji uniemożliwi Skarżącej regulowanie jej zobowiązań. W ocenie WSA w Lublinie każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która uzasadnia zastosowanie wyjątkowej instytucji, jaką jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ponieważ w razie uwzględnienia przez Sąd skargi i uchylenia decyzji, Skarżąca może otrzymać zwrot uiszczonych należności.
Na powyższe postanowienie, pismem z 3 lipca 2025 r., pełnomocnik Skarżącej złożył zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez:
1. odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, pomimo że w przypadku wykonania decyzji i natychmiastowej przymusowej egzekucji należności nią objętych Skarżącej grozi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, które przekraczają zwykłe następstwa egzekucji należności pieniężnych i czego nawet w przypadku ewentualnego uchylenia zaskarżonej decyzji nie będzie w stanie zrekompensować zwrot wyegzekwowanej należności z odsetkami, w szczególności w postaci utraty możliwości kontynuowania leczenia i rehabilitacji, poddania się niezbędnej operacji kręgosłupa lędźwiowego, co zagraża życiu i zdrowiu Skarżącej, a także utraty środków niezbędnych do swojego utrzymania i regulowania swoich zobowiązań (zarówno publicznoprawnych, jaki i cywilnoprawnych);
2. uznanie, iż nie zostało wykazane ziszczenie się ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, co wykluczyło możliwość udzielenia Skarżącej ochrony tymczasowej w niniejszym postępowaniu, podczas gdy wystarczające jest uprawdopodobnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a takie niebezpieczeństwo - w świetle zebranych w sprawie dokumentów - niewątpliwie zachodzi.
Mając powyższe na uwadze, wniósł o:
– zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie
– uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Jednocześnie, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci: (1) decyzji ZUS z 12 maja 2025 r., znak: [...]; (2) potwierdzenia wpłaty świadczenia emerytalnego na rachunek bankowy Skarżącej; (3) faktury z 16 czerwca 2025 r. dokumentującej przykładowe koszty leczenia i rehabilitacji ponoszone przez Skarżącą; (4) informacji o wysokości raty kredytu w P. S.A.; (5) aktualnego oświadczenia Skarżącej o stanie majątkowym na okoliczność ustalenia aktualnej sytuacji majątkowej i życiowej Skarżącej oraz wykazania, że w razie wykonania zaskarżonej decyzji i prowadzenia przymusowej egzekucji administracyjnej zachodzi realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a tym samym spełnione są przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 61 § 2 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. w razie wniesienia skargi na decyzję lub postanowienie organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego możliwości złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Rozstrzygając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a.). Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie okoliczności określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przepis ten wskazuje przesłanki pozytywne uwzględnienia wniosku, które stanowią: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie przeważa pogląd, że uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej. Strona skarżąca, jak zasadnie wskazał Sąd pierwszej instancji, wnioskując o udzielenie ochrony tymczasowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jest zobowiązana do konkretyzacji ustawowych przesłanek przez odwołanie się do konkretnych i aktualnych okoliczności faktycznych (co wymaga ich przedstawienia za pomocą odpowiednich i wiarygodnych dokumentów) oraz argumentacyjnego wykazania, że zaistnienie tych okoliczności co najmniej uprawdopodobnia twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie są zatem wystarczające ogólne, hipotetyczne lub nieweryfikowalne twierdzenia, nawet jeśli odwołują się one do pewnych realnych zdarzeń, procesów lub stanów. Ciężar konkretyzacji przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz wskazania i wykazania okoliczności je potwierdzających spoczywa zatem na wnioskodawcy (zob. np. postanowienie NSA: z 21 listopada 2023 r., II GZ 429/23; z 12 września 2023 r., II GZ 329/23; z 25 kwietnia 2024 r., II GZ 170/24).
W przedmiotowej sprawie pełnomocnik Skarżącej podniósł, że w przypadku wykonania decyzji i przymusowej egzekucji należności objętych decyzją zachodzi realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, w szczególności w postaci utraty możliwości kontynuowania leczenia, rehabilitacji i przeprowadzenia planowanej operacji kręgosłupa, a także utraty środków do życia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, argumenty te nie zostały dostatecznie potwierdzone w wyjaśnieniach i w złożonej dokumentacji. Przedstawione w zażaleniu oraz aktualnym oświadczeniu majątkowym koszty, mimo, że przekraczają kwotę świadczenia emerytalnego, nie zostały uprawdopodobnione stosowną dokumentacją, która odzwierciedlałaby ponoszone wydatki. Skarżąca uzyskuje świadczenie emerytalne w wysokości 4 999,88 zł, które po potrąceniu przekazywane jest na rachunek w kwocie 2 999,92 zł. Po odliczeniu stałych zobowiązań, takich jak rata kredytu (748,63 zł), czynsz (850 zł) i opłaty za media (120 zł) – pozwala ono na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych. Jednocześnie wskazywane zobowiązania Skarżącej wynikające np. z zaciągniętych kredytów nie mogą mieć pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi i samodzielnie uzasadniać przyznania ochrony tymczasowej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA w Lublinie trafnie wskazał, że dołączona dokumentacja medyczna nie dowodzi, że Skarżąca jest osobą całkowicie niezdolną do pracy ani, że ponosi znaczne, stałe wydatki na leczenie. Z przedstawionej dokumentacji medycznej, wbrew stanowisku wskazanym we wniosku nie wynika, że Skarżąca jest osobą niezdolną do wykonywania jakiejkolwiek pracy zawodowej. Stosownie do załączonego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z 29 listopada 2024 r. Skarżącą zaliczono do lekkiego stopnia niepełnosprawności do 30 listopada 2028 r., jedynie częściowo niezdolną do wykonywania pracy zawodowej do 31 maja 2025 r. (orzeczenie z 31 maja 2024 r.) - otwartą na rynek pracy. Nie przedłożono też rachunków potwierdzających ponoszenie deklarowanych kosztów leczenia i rehabilitacji (poza jedną fakturą na kwotę 300 zł).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA w Lublinie słusznie także zauważył, że informacje przedstawione przez Skarżącą są wybiórcze i niepełne. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku, w tym nieruchomości, ani żadnych oszczędności. Wątpliwości zatem budzi podana kwota opłacanego czynszu (850 zł), bowiem w sytuacji gdy Skarżąca nie dysponuje własnym lokalem, jest ona zbyt niska na kwotę stałych wydatków związanych z wynajmowanym lokalem. Podobnie należy zwrócić uwagę na wskazywane we wniosku spłacanie rat wynikających z umowy kredytu hipotecznego, z tytułu której pozostałe zadłużenie na dzień 12 września 2025 r. ma wynosić 64.256,85 zł. Skarżąca tymczasem deklaruje brak posiadania jakichkolwiek nieruchomości. Niewyjaśnienie tych wątpliwości uniemożliwia rzetelną ocenę sytuacji majątkowej Skarżącej.
Ze wskazanych powodów, dokumenty dołączone do zażalenia nie rzutują na ocenę wniosku Skarżącej, gdyż nadal nie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody ani trudnych do odwrócenia skutków.
Ewentualne działania organów zmierzające do wyegzekwowania należności z zaskarżonych decyzji nie powinny doprowadzić do istotnej i trwałej zmiany sytuacji majątkowej Skarżącej. Przepisy zawarte w art. 8-10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.) przewidują ograniczenie dopuszczalności prowadzenia egzekucji do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu.
Końcowo należy podkreślić, że przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, lecz wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, ale jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (zob. postanowienia NSA: z 28 lipca 2009 r., I FSK 450/09; z 6 sierpnia 2014 r., II FSK 2247/14). Zwrot ewentualnie wyegzekwowanych należności wraz z odsetkami, w przypadku uchylenia decyzji, zapewnia zobowiązanemu odpowiednią rekompensatę.
Mając powyższe na uwadze, należy uznać, że przedstawione wyjaśnienia i przedłożona dokumentacja, zarówno w postępowaniu przed WSA w Lublinie, jak i w zażaleniu nie potwierdzają, że wykonanie decyzji grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.