I FSK 192/26

I FSK 192/26 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-06-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hieronim Sęk
Izabela Najda-Ossowska /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Olejnik
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Kr 400/25 - Wyrok WSA w Krakowie z 2025-08-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 685
art. 2 pkt 8 lit. b, art. 41 ust. 4 i ust. 11
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Hieronim Sęk, Sędzia NSA Marek Olejnik, po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Kr 400/25 w sprawie ze skargi K. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 15 kwietnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2023 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od K. C. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie kwotę 4.050 (słownie: cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 27 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Kr 400/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: Sąd pierwszej instancji/WSA) oddalił skargę K. C. (dalej: Skarżący/Strona) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej: Organ) z 15 kwietnia 2025 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2023 r.
2. W skardze kasacyjnej od tego wyroku Skarżący, zaskarżając powyższy wyrok w całości, zarzucił w oparciu o obie podstawy przewidziane w art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) naruszenie:
I. Przepisów postępowania w postaci art. 134 § 1 P.p.s.a. przez nie rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 1 sierpnia 2025 r. o sygn. C 602/24, co w konsekwencji spowodowało naruszenie zasady pierwszeństwa prawa Unii i wydanie przez Sąd pierwszej instancji wyroku sprzecznego z wykładnią prawa Unii dokonaną przez Trybunał w ramach kompetencji przyznanej mu w art. 267 TFUE, co oznacza, że WSA niezasadnie zastosował art. 151 P.p.s.a. podczas gdy właściwym było uwzględnienie skargi w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.
II. Prawa materialnego, tj.: art. 2 pkt 8 lit. b, art. 41 ust. 4 w zw. z art. 41 ust. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2022 r., poz. 931 dalej: u.p.t.u.), w związku z art. 146 ust. 1 lit. b. Dyrektywy 2006/122/WE przez przyjęcie, iż w ustalonym stanie faktycznym Skarżącemu nie przysługiwało prawo do zastosowania stawki 0%, co spowodowało, że Sąd pierwszej instancji oddalił skargę a to w konsekwencji powoduje, że WSA niezasadnie zastosował art. 151 P.p.s.a. podczas gdy właściwym było uwzględnienie skargi w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.
3. Przy tak sformułowanych zarzutach kasacyjnych Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez uchylenie decyzji obu instancji oraz umorzenie postępowania a także zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
4. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5. Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Zarzuty oparte zostały na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 P.p.s.a.
6. Przed odniesieniem się do zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej niezbędne jest wskazanie, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwaliło się stanowisko, którego źródłem jest unormowanie zawarte w art. 183 § 1 zd. 1 P.p.s.a., że granice skargi kasacyjnej wyznaczane są przez stronę skarżącą, która zobowiązana jest do precyzyjnego ich określenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać granic skargi kasacyjnej ani uzupełniać zarzutów i wywodów jej autora tudzież domyślać się jego intencji. Sąd kasacyjny jest bowiem władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wymienione (wyartykułowane) w skardze kasacyjnej. Nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie czy uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej, bądź poprawianie występujących w niej niedokładności. Wadliwe sformułowanie podstaw kasacyjnych obciąża stronę wnoszącą ułomnie skonstruowany środek zaskarżenia, uniemożliwiając prawidłową ocenę kwestionowanego orzeczenia. Rozpatrując sprawę na skutek skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jej granicami, tj. treścią przytoczonych w niej podstaw kasacyjnych oraz treścią i zakresem zawartego w niej wniosku, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza zatem, że zakres kontroli orzeczenia wydanego w pierwszej instancji wyznacza sama strona wnosząca ten środek zaskarżenia.
7. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił Sąd pierwszej instancji oraz uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego, wykazania dodatkowo, że takie uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W odniesieniu do prawa materialnego należy wykazać, na czym polegała dokonana przez Sąd pierwszej instancji błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa lub jakie powinno być właściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego.
8. Odnosząc powyższe rozważania ogólne do skargi kasacyjnej w sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie spełnia ona powyższych warunków. Spór w sprawie dotyczył zasadności pozbawienia Skarżącego prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z transakcjami wewnątrzwspólnotowymi oraz odmową zastosowania stawki 0% do tych transakcji.
9. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, co zaakceptował Sąd pierwszej instancji, u Skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Firma Handlowo Usługowa "A." K.C. zajmującego się sprzedażą hurtową i detaliczną samochodów osobowych i furgonetek przeprowadzona została kontrola podatkowa, w wyniku której podważono zakwalifikowaną przez Skarżącego transakcję sprzedaży na rzecz litewskiego podmiotu M. jako wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (dalej: WDT). Ustalono, że zafakturowany towar przez Skarżącego na rzecz ww. odbiorcy nigdy nie został dostarczony na Litwę, a faktycznie po odbiorze z magazynu Skarżącego z Polski został wywieziony na Białoruś, by ostatecznie trafić do Kazachstanu. Skarżący posiadał jedynie formalnie dokumenty, mające potwierdzać, iż towar został dostarczony do siedziby nabywcy, jednakże zarówno okoliczności, jak i przekazane przez litewską administrację podatkową informacje i dokumenty nie potwierdziły przebiegu transakcji, jak to opisano w dokumentach, które posiadał. Organ przyjął, że w przypadku spornej transakcji nie miała miejsca WDT jak wykazał to Skarżący w deklaracji VAT-7 za czerwiec 2023 r., gdyż towar nigdy nie dotarł na teren Litwy. Organ stanął na stanowisku, że Skarżący nie dokonał również eksportu, który zadeklarował w korekcie deklaracji VAT-7, gdyż wywóz towaru poza UE nastąpił, nie w wyniku transakcji dokonanej przez Skarżącego, a przez litewski podmiot. W efekcie uznano, że brak było podstaw do zakwalifikowania spornych transakcji zarówno jako WDT jak również jako eksport, stąd sporna dostawa powinna być opodatkowana stawką krajową. Ustalenia te w całości zaakceptował Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku.
10. Tymczasem Skarżący w skardze kasacyjnej nie odniósł się w żaden sposób do powyższych ustaleń przez powołanie przepisów, którymi mógłby je podważyć. W skardze kasacyjnej nie sformułowano zarzutów procesowych adekwatnych do stanowiska Skarżącego. Z tych przyczyn wyrażoną ocenę Sądu pierwszej instancji co do podstawy faktycznej w sprawie należało uznać za niepodważoną.
11. Mając na uwadze przedstawione wyjaśnienia, należy stwierdzić, że niezasadny jest zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. Zdaniem autora skargi kasacyjnej przepis ten naruszono w szczególności poprzez rozpatrzenie sprawy z pominięciem wyroku TSUE z 1 sierpnia 2025 r. sygn. C-602/24, co spowodowało naruszenie zasady pierwszeństwa prawa Unii i wydanie wyroku sprzecznego z wykładnią dokonaną przez Trybunał.
12. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Natomiast wynikający z tego przepisu brak związania sądu pierwszej instancji granicami skargi oznacza, że dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, sąd ten ma prawo i obowiązek uwzględnić także okoliczności, wprawdzie niepodniesione przez stronę skarżącą jako zarzut skargi, ale mające wpływ na tę ocenę. Odnosząc się do powyższego należało stwierdzić, że przepis ten nie może skutecznie zakwestionować oceny WSA co do prawidłowości ustaleń faktycznych. Abstrahując od tego, że przedmiotowy wyrok TSUE zapadł w odmiennym stanie faktycznym, bowiem orzeczenie to dotyczyło możliwości kwalifikacji dostawy jako eksportu towarów w sytuacji, gdy nastąpił faktyczny wywóz towarów z terytorium Polski natomiast w przedmiotowej sprawie przyjęto, że wywóz towarów poza granice kraju nie nastąpił w wyniku transakcji Skarżącego - to nie mógł on podważyć skutecznie zaskarżonego rozstrzygnięcia WSA. Treść skargi kasacyjnej nie pozwala na jakąkolwiek polemikę z prawidłowością oceny Sądu pierwszej instancji.
13. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego mankamentem skargi kasacyjnej jest brak sformułowania w niej jakichkolwiek zarzutów procesowych wskazujących na błędną ocenę przez WSA prawidłowości ustaleń Organu w sprawie, w której istotą sporu są właśnie ustalenia faktyczne stanowiące następnie bazę do zastosowania prawa materialnego. Stąd wszystkie zarzuty opisane w pkt I petitum skargi kasacyjnej ocenione zostały jako niezasadne gdyż nie mogą skutecznie doprowadzić do rozważań, które legły u podstaw kwestionowanych orzeczeń.
14. Konsekwencją braku podważenia zarzutami skargi kasacyjnej ustaleń faktycznych przyjętych jako podstawa faktyczna w rozstrzygnięciu Organu, zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji, było uznanie za niezasadne wszystkich zarzutów materialnoprawnych, które dotyczyły zastosowania art. 2 pkt 8 lit. b, art. 41 ust. 4 w zw. z art. 41 ust. 11 ustawy o VAT w zw. z art. 146 ust. 1 lit. b Dyrektywy 2006/122/WE, skoro ustalono, że dokonana przez Skarżącego transakcja sprzedaży nie mogła zostać zakwalifikowana ani jako WDT, ani jako eksport towarów. Jak stwierdzono bowiem, dostawa ta powinna być opodatkowana przez Skarżącego na terytorium Polski jak transakcja krajowa.
15. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzekł zgodnie z art. 209, art. 204 pkt 1 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w powiązaniu z § 2 pkt 6 i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2018 poz.265).
Sędzia NSA Sędzia NSA (spr.) Sędzia NSA
Marek Olejnik Izabela Najda-Ossowska Hieronim Sęk