Orzeczenie · 2012-09-28

I FSK 1889/11

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2012-09-28
NSApodatkoweWysokansa
odpowiedzialność podatkowasolidarna odpowiedzialnośćczłonek zarząduzaległości podatkoweVATbezskuteczność egzekucjiOrdynacja podatkowaprzesłanki egzoneracyjneupadłość spółki

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. Sąd pierwszej instancji uznał, że organy podatkowe nie wykazały w wystarczającym stopniu spełnienia przesłanki formalnego stwierdzenia bezskuteczności egzekucji oraz nie zbadały sytuacji finansowej spółki w czasie, gdy zobowiązanie stało się wymagalne, ani czy istniały przesłanki do ogłoszenia upadłości i czy skarżący zawinił ich niezgłoszenie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd drugiej instancji stwierdził, że sąd pierwszej instancji dokonał wadliwej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. NSA podkreślił, że ciężar dowodu w zakresie przesłanek egzoneracyjnych spoczywa na członku zarządu, a nie na organach podatkowych. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo wykazały, iż skarżący pełnił funkcję członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego oraz że egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna. NSA uznał również, że skarżący nie wykazał, iż nie ponosi winy za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę, zasądzając od skarżącego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki, w szczególności ciężaru dowodu w zakresie przesłanek egzoneracyjnych oraz znaczenia formalnego stwierdzenia bezskuteczności egzekucji.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z odpowiedzialnością za podatek VAT. Interpretacja przesłanek egzoneracyjnych może być przedmiotem dalszych sporów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy członek zarządu spółki może ponosić solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli nie wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości, albo że niezgłoszenie wniosku nastąpiło nie z jego winy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, członek zarządu ponosi odpowiedzialność, jeśli nie wykaże przesłanek egzoneracyjnych.

Uzasadnienie

Ciężar dowodu w zakresie przesłanek uwalniających od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu. Organy podatkowe muszą wykazać jedynie pełnienie funkcji członka zarządu w czasie powstania zobowiązania i bezskuteczność egzekucji wobec spółki.

Czy do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki wymagane jest formalne stwierdzenie bezskuteczności egzekucji?

Odpowiedź sądu

Nie, bezskuteczność egzekucji może być ustalona na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu, niekoniecznie poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Uzasadnienie

Wymóg formalnego stwierdzenia bezskuteczności egzekucji nie znajduje umocowania w prawie. Istotne jest, aby nie pozostawiało wątpliwości, że wierzytelność nie może być zaspokojona z majątku spółki.

Czy przedawnienie zobowiązania podatkowego spółki ma wpływ na ocenę decyzji o odpowiedzialności członka zarządu, jeśli decyzja o odpowiedzialności została wydana przed upływem terminu przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli decyzja o odpowiedzialności została wydana przed terminem przedawnienia zobowiązania spółki, to przedawnienie nie ma wpływu na ocenę legalności tej decyzji.

Uzasadnienie

Sąd ocenia legalność decyzji według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jej wydania. Termin przedawnienia zobowiązania spółki za grudzień 2004 r. upływał 31 grudnia 2010 r., a decyzja o odpowiedzialności została wydana 29 października 2010 r.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok został uchylony w całości, a skarga oddalona. Orzeczono o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu za zaległości podatkowe spółki.

Przepisy (7)

Główne

O.p. art. 116 § 1

Ordynacja podatkowa

Członkowie zarządu spółki z o.o. odpowiadają solidarnie za zaległości podatkowe spółki, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże przesłanki egzoneracyjne.

O.p. art. 116 § 1

Ordynacja podatkowa

Przesłanki egzoneracyjne obejmują: właściwe zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości, albo brak winy w niezgłoszeniu wniosku, lub wskazanie mienia, z którego egzekucja jest możliwa.

O.p. art. 116 § 1

Ordynacja podatkowa

Ciężar dowodu w zakresie przesłanek egzoneracyjnych spoczywa na członku zarządu.

Pomocnicze

O.p. art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

O.p. art. 70 § 4

Ordynacja podatkowa

Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek działania z urzędu przez organy podatkowe.

O.p. art. 187

Ordynacja podatkowa

Obowiązek działania z urzędu przez organy podatkowe.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe wykazały, że skarżący pełnił funkcję członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego. • Organy podatkowe wykazały bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce. • Ciężar dowodu w zakresie przesłanek egzoneracyjnych spoczywa na członku zarządu. • Skarżący nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości, ani że niezgłoszenie wniosku nastąpiło nie z jego winy. • Decyzja o odpowiedzialności została wydana przed terminem przedawnienia zobowiązania spółki.

Odrzucone argumenty

Konieczność formalnego stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. • Niewykazanie przez organy sytuacji finansowej spółki w czasie wymagalności zobowiązania. • Niewykazanie przez organy, czy istniały przesłanki do ogłoszenia upadłości i czy skarżący zawinił ich niezgłoszenie. • Przedawnienie zobowiązania podatkowego spółki.

Godne uwagi sformułowania

ciężar dowodu spoczywa na członku zarządu • bezskuteczność egzekucji może być ustalona na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu • nie można zgodzić się z sądem I instancji, mając na uwadze stan faktyczny

Skład orzekający

Sylwester Marciniak

przewodniczący-sprawozdawca

Artur Mudrecki

członek

Izabela Najda-Ossowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki, w szczególności ciężaru dowodu w zakresie przesłanek egzoneracyjnych oraz znaczenia formalnego stwierdzenia bezskuteczności egzekucji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z odpowiedzialnością za podatek VAT. Interpretacja przesłanek egzoneracyjnych może być przedmiotem dalszych sporów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej za długi spółki, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród przedsiębiorców i prawników. Wyjaśnia kluczowe kwestie związane z art. 116 Ordynacji podatkowej.

Czy prezes zarządu odpowiada za długi spółki? Kluczowe orzeczenie NSA w sprawie odpowiedzialności solidarnej.

Dane finansowe

WPS: 19 684 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst