I FSK 1855/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2016 r. do czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, wskazując na naruszenia prawa materialnego dotyczące przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz pobieżność uzasadnienia decyzji organu. Sąd pierwszej instancji uznał, że organy były uprawnione do przyjęcia, iż skarżący nie dochował należytej staranności w transakcjach nabycia paliwa, jednakże nie wykazały w sposób dostateczny, że obrót śrutą sojową był elementem oszustwa w podatku VAT. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargi kasacyjne, uchylił wyrok WSA. NSA uznał, że przedawnienie zobowiązania podatkowego nie nastąpiło, powołując się na uchwałę NSA w sprawie zawieszenia biegu terminu przedawnienia związanego z postępowaniem zabezpieczającym. NSA stwierdził, że zarzuty organu odwoławczego dotyczące przedawnienia były skuteczne. W odniesieniu do transakcji paliwowych, NSA podzielił ocenę WSA, że skarżący nie dochował należytej staranności, a organy prawidłowo ustaliły nierzetelność kontrahentów (T. sp. z o.o., D. sp. z o.o., N. sp. z o.o.) i brak rzeczywistej działalności gospodarczej. W kwestii obrotu śrutą sojową, NSA uznał, że organy prawidłowo podważyły rzeczywisty charakter dostaw od spółek K. i A., wskazując na ich nierzetelność i brak należytej staranności skarżącego. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku z postępowaniem zabezpieczającym oraz ocena należytej staranności podatnika w transakcjach VAT, zwłaszcza w kontekście nierzetelnych kontrahentów.
Orzeczenie opiera się na uchwale NSA w sprawie przedawnienia, co nadaje mu silny walor precedensowy. Ocena należytej staranności jest zawsze indywidualna dla stanu faktycznego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zawieszony w związku z doręczeniem zarządzenia zabezpieczenia w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji biegnie dalej po dniu zakończenia postępowania zabezpieczającego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bieg terminu przedawnienia biegnie dalej po dniu zakończenia postępowania zabezpieczającego w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Uzasadnienie
NSA oparł się na uchwale NSA z dnia 2 grudnia 2024 r., sygn. akt III FPS 4/24, która jednoznacznie stwierdza, że termin przedawnienia biegnie dalej od dnia następującego po dniu zakończenia postępowania zabezpieczającego.
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego, nawet w fazie in rem, może skutecznie zawiesić bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?
Odpowiedź sądu
W tej konkretnej sprawie, bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony z dniem doręczenia zarządzenia zabezpieczenia, co nastąpiło przed wszczęciem postępowania karnego skarbowego, dlatego zarzuty dotyczące postępowania karnego nie miały wpływu na rozstrzygnięcie.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia nastąpiło z powodu postępowania zabezpieczającego, które miało miejsce przed wszczęciem postępowania karnego. W związku z tym, kwestia skuteczności zawieszenia biegu terminu przedawnienia z powodu postępowania karnego, w tym jego instrumentalności, nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Czy faktury dokumentujące transakcje paliwowe, w których kontrahenci nie prowadzili faktycznej działalności gospodarczej, mogą stanowić podstawę do odliczenia podatku VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, faktury takie nie stanowią podstawy do odliczenia podatku VAT, jeśli podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja wiąże się z oszustwem podatkowym lub nie dochował należytej staranności.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organy prawidłowo ustaliły nierzetelność kontrahentów (T., D., N.) i brak rzeczywistej działalności gospodarczej, a skarżący nie dochował należytej staranności przy nabyciu paliwa. Brak pisemnych umów, płatności gotówkowe, ceny odbiegające od rynkowych, czy wątpliwości co do pochodzenia paliwa świadczą o braku należytej staranności.
Czy faktury dokumentujące obrót śrutą sojową, wystawione przez podmioty nieprowadzące faktycznej działalności gospodarczej, mogą stanowić podstawę do odliczenia podatku VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli faktury te nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych i podatnik nie dochował należytej staranności.
Uzasadnienie
NSA uznał, że spółki K. i A. nie prowadziły faktycznej działalności gospodarczej, a faktury przez nie wystawione nie dokumentowały rzeczywistych transakcji. Skarżący nie wykazał należytej staranności, a ceny były nierynkowe, co wskazuje na udział w oszustwie podatkowym.
Przepisy (34)
Główne
o.p. art. 70 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 70 § 6 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 70 § 6 pkt 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 70 § 7 pkt 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 70 § 7 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 33a § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 33a § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 70c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 201 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 201 § 1c pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 124
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
ustawa o VAT art. 88 § 3a pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 86 § 1 i 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.e.a. art. 154
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 155
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 155a § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 156
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o VAT art. 1 § 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 154
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 155
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 155a § part. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 156
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna organu odwoławczego dotycząca przedawnienia zobowiązania podatkowego. • Nierzetelność kontrahentów i brak należytej staranności skarżącego w transakcjach paliwowych. • Nierzetelność kontrahentów (K., A.) i brak należytej staranności skarżącego w obrocie śrutą sojową.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącego dotyczące przedawnienia zobowiązania podatkowego. • Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów postępowania w zakresie ustaleń faktycznych dotyczących transakcji paliwowych. • Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów postępowania w zakresie ustaleń faktycznych dotyczących obrotu śrutą sojową. • Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT) w zakresie obrotu śrutą sojową.
Godne uwagi sformułowania
bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem doręczenia zarządzenia zabezpieczenia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji • bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu zakończenia postępowania zabezpieczającego w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji • organy podatkowe mają prawo odmówić podatnikowi prawa do odliczenia podatku od towarów i usług wówczas, gdy obiektywne przesłanki wskazują, że podatnik wiedział lub powinien wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę do odliczenia wiązała się z przestępstwem lub nadużyciem w zakresie podatku od towarów i usług • nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczącej tych czynności
Skład orzekający
Małgorzata Niezgódka - Medek
przewodniczący
Roman Wiatrowski
sprawozdawca
Danuta Oleś
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku z postępowaniem zabezpieczającym oraz ocena należytej staranności podatnika w transakcjach VAT, zwłaszcza w kontekście nierzetelnych kontrahentów."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na uchwale NSA w sprawie przedawnienia, co nadaje mu silny walor precedensowy. Ocena należytej staranności jest zawsze indywidualna dla stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii w VAT: przedawnienia i należytej staranności, z odniesieniem do ważnej uchwały NSA. Pokazuje, jak sąd ocenia działania podatnika w złożonych łańcuchach dostaw.
“Kluczowa uchwała NSA w sprawie przedawnienia VAT i lekcja o należytej staranności w transakcjach z nierzetelnymi kontrahentami.”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.