Orzeczenie · 2026-05-27

I FSK 1834/23Podatek VAT prawo do odliczenia transakcja pozorna

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-27
NSAPodatkoweŚredniansa
VATprawo do odliczeniafakturatransakcja pozornacel gospodarczykontrola celno-skarbowaksięgi podatkoweprzedawnienieOrdynacja podatkowa

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. B. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w VAT za kwiecień 2017 r. Przedmiotem sporu było pozbawienie skarżącego prawa do odliczenia VAT naliczonego z faktury od C. sp. z o.o. oraz uznanie faktur wystawionych przez skarżącego na rzecz G. sp. z o.o. za wystawione w warunkach art. 108 ustawy o VAT. Sąd oparł się na zeznaniach skarżącego, z których wynikało, że transakcja miała charakter pozorny, służąc ukryciu rzeczywistych stron transakcji (C. sp. z o.o. i G. sp. z o.o.) i była motywowana chęcią uniknięcia kwestionowania jej przez urząd skarbowy. Skarżący otrzymał wynagrodzenie za tę 'przysługę', a towar nie był wykorzystywany do czynności opodatkowanej. NSA uznał, że skarżący był świadomy swojej roli w transakcji i oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego za niezasadne. Sąd podkreślił, że nawet jeśli nie sporządzono protokołu z badania ksiąg, ustalenia organu można było kwestionować na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, a skarżący nie wykazał istotnego wpływu ewentualnych uchybień proceduralnych na wynik sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie stanowiska NSA w zakresie oceny transakcji pozornych w VAT, braku celu gospodarczego i konsekwencji dla prawa do odliczenia VAT. Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych i procedury kwestionowania ksiąg podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym skarżący sam przyznał się do udziału w transakcji pozornej. Ocena wpływu naruszeń proceduralnych na wynik sprawy wymaga wykazania przez stronę.

Zagadnienia prawne (3)

Czy skarżący miał prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury wystawionej w transakcji, która miała na celu ukrycie rzeczywistych stron i nie miała celu gospodarczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ transakcja nie miała celu gospodarczego, a skarżący był świadomy swojej roli w ukrywaniu rzeczywistych stron transakcji.

Uzasadnienie

Skarżący sam przyznał, że podjął się transakcji w celu wyświadczenia przysługi i ukrycia rzeczywistych stron transakcji, a nie w celu gospodarczym. Towar nie był wykorzystywany do czynności opodatkowanej.

Czy faktury wystawione przez skarżącego na rzecz G. sp. z o.o. zostały wystawione w warunkach art. 108 ustawy o VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, faktury zostały wystawione w warunkach art. 108 ustawy o VAT, ponieważ skarżący wprowadził je do obrotu, mimo że transakcja była pozorna.

Uzasadnienie

Skarżący wystawił faktury na rzecz G. sp. z o.o., wprowadzając je do obrotu, co wypełnia dyspozycję art. 108 ust. 1 ustawy o VAT.

Czy doszło do naruszenia przepisów proceduralnych dotyczących kwestionowania ksiąg podatkowych i przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, w tym przedawnienia zobowiązania podatkowego i sposobu kwestionowania ksiąg podatkowych, okazały się niezasadne.

Uzasadnienie

Decyzja organu odwoławczego została doręczona przed upływem terminu przedawnienia. Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że nawet w przypadku braku formalnego stwierdzenia nierzetelności ksiąg, ustalenia organu można było kwestionować na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, a skarżący nie wykazał istotnego wpływu ewentualnych uchybień na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną J. B. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (22)

Główne

u. VAT art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

u. VAT art. 108 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u. KAS art. 84 § ust. 4

Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej

u. KAS art. 85

Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej

O.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 123 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 124

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 193 § § 6 - 8

Ordynacja podatkowa

u. VAT art. 7 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u. VAT art. 86 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1) lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1) lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 70c

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § § 6 pkt 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 208 § § 1

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Transakcja nie miała celu gospodarczego. • Skarżący był świadomy swojej roli w ukrywaniu rzeczywistych stron transakcji. • Decyzja organu odwoławczego została doręczona przed upływem terminu przedawnienia. • Naruszenia proceduralne nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 145 § 1 ust. 1) lit. a) p.p.s.a. w zw. z przepisami k.a.s. i O.p.). • Naruszenie przepisów proceduralnych (art. 145 § 1 ust. 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 70c O.p. i art. 70 § 6 pkt 1 O.p.). • Przedawnienie zobowiązania podatkowego.

Godne uwagi sformułowania

skarżący podjął się ww. transakcji w celu wyświadczenia przysługi • ww. transakcja nie miała celu gospodarczego • towar w postaci 21600 st. "Dallmayer Prodomo 500g" nigdy nie był wykorzystywany do wykonywania czynności opodatkowanej • skarżący jednak wystawił na rzecz G. sp. z o.o. i wprowadził do obrotu faktury, zatem wypełnił również dyspozycję art. 108 ust.1 ustawy o VAT • zarzut naruszenia art. 70 § 6 pkt 1 i art. 70 § 1 w zw. z art. 208 § 1 O.p. jest zupełnie niezasadny, skoro decyzja organu odwoławczego z dnia 13 grudnia 2022 r. została doręczona 27 grudnia 2022 r., czyli przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku VAT za kwiecień 2017 r. • zarzuty te nie są prawidłowo sformułowane, gdyż art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. ... dotyczy naruszenia prawa materialnego, natomiast przepisy prawa, z którymi skarżący wiąże ww. naruszenie mają niewątpliwie charakter proceduralny. • skarżący nie wskazał, w jaki sposób brak możliwości złożenia zastrzeżeń do wyniku kontroli ... wpłynął na rozstrzygnięcie w jego sprawie.

Skład orzekający

Roman Wiatrowski

przewodniczący

Artur Mudrecki

członek

Bartosz Wojciechowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska NSA w zakresie oceny transakcji pozornych w VAT, braku celu gospodarczego i konsekwencji dla prawa do odliczenia VAT. Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych i procedury kwestionowania ksiąg podatkowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym skarżący sam przyznał się do udziału w transakcji pozornej. Ocena wpływu naruszeń proceduralnych na wynik sprawy wymaga wykazania przez stronę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak zeznania podatnika mogą być kluczowe w ocenie transakcji i jak sąd podchodzi do kwestii pozorności transakcji w VAT. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów o VAT i Ordynacji podatkowej.

Pozorna transakcja VAT: jak zeznania podatnika zaważyły na prawie do odliczenia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst