Orzeczenie · 2016-03-04

I FSK 1694/14Uchylenie wyroku solidarna odpowiedzialność członka zarządu zaległości podatkowe

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2016-03-04
NSAPodatkoweWysokansa
odpowiedzialność podatkowaczłonek zarząduzaległości podatkoweVATupadłość spółkiterminyprzedawnieniepostępowanie sądoweNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. o solidarnej odpowiedzialności skarżącej jako byłego członka zarządu spółki za zaległości podatkowe w VAT. WSA w Poznaniu uznał, że spółka stała się niewypłacalna, egzekucja była bezskuteczna, a skarżąca nie wykazała braku winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości w odpowiednim terminie, mimo problemów zdrowotnych. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym dotyczące błędnych ustaleń faktycznych, niewłaściwej interpretacji przepisów o odpowiedzialności członka zarządu oraz braku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną, uchylając wyrok WSA i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Główną przyczyną uchylenia były sprzeczności i niejasności w uzasadnieniu wyroku WSA dotyczące kluczowych dat: momentu powstania niewypłacalności spółki oraz terminu doręczenia decyzji wymiarowych, co miało istotny wpływ na ustalenie terminu do złożenia wniosku o upadłość. NSA stwierdził naruszenie art. 141 § 4 Ppsa z powodu wewnętrznych sprzeczności w uzasadnieniu wyroku WSA. Sąd uznał również za zasadny zarzut naruszenia art. 118 § 1 Op, wskazując, że WSA nie zbadał, czy decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej została wydana w terminie 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość. NSA uznał natomiast za niezasadny zarzut dotyczący konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, stwierdzając, że ustalenie momentu niewypłacalności nie wymagało wiedzy specjalistycznej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, w szczególności znaczenie terminów przedawnienia prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej oraz wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczeń sądów administracyjnych.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów prawa podatkowego, ale zasady dotyczące uzasadnienia orzeczeń i przedawnienia mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił termin, do którego skarżąca powinna złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości spółki, aby uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ustalił ten termin z powodu sprzeczności i niejasności w uzasadnieniu wyroku, co uniemożliwiło merytoryczną kontrolę.

Uzasadnienie

NSA wskazał na wewnętrzne sprzeczności w uzasadnieniu wyroku WSA dotyczące dat doręczenia decyzji wymiarowych i momentu powstania niewypłacalności spółki, co miało kluczowe znaczenie dla ustalenia terminu złożenia wniosku o upadłość.

Czy decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej została wydana w terminie 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd pierwszej instancji nie zbadał tej kwestii, co stanowi naruszenie art. 118 § 1 Op.

Uzasadnienie

NSA zwrócił uwagę, że WSA ocenił jedynie przedawnienie zobowiązania spółki, pomijając termin przedawnienia prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej.

Czy do ustalenia momentu niewypłacalności spółki i tym samym terminu do złożenia wniosku o upadłość wymagane było przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego?

Odpowiedź sądu

Nie, przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego nie było konieczne do ustalenia momentu niewypłacalności spółki.

Uzasadnienie

NSA uznał, że ustalenie momentu, od którego spółka nie regulowała zobowiązań, nie wymagało wiedzy specjalistycznej i mogło zostać dokonane przez organ podatkowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.

Przepisy (17)

Główne

Ppsa art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Op art. 116 § § 1 pkt 1 lit. b

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Op art. 116 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Op art. 118 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Op art. 116 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Pun art. 10

Ustawa - Prawo upadłościowe i naprawcze

Pun art. 11

Ustawa - Prawo upadłościowe i naprawcze

Pun art. 21 § ust. 1

Ustawa - Prawo upadłościowe i naprawcze

Pomocnicze

Ppsa art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 185 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 203 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Op art. 122

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Op art. 187 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Op art. 191

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Op art. 197

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 141 § 4 Ppsa z powodu sprzeczności w uzasadnieniu wyroku WSA dotyczących dat kluczowych dla ustalenia terminu złożenia wniosku o upadłość. • Naruszenie art. 118 § 1 Op z powodu niezbadania przez WSA terminu wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej.

Odrzucone argumenty

Konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia daty niewypłacalności spółki. • Naruszenie art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Op (choć nie zostało w pełni ocenione z powodu uchylenia wyroku).

Godne uwagi sformułowania

Wewnętrzna sprzeczność uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika również z tego, że Sąd kilkakrotnie wskazywał, iż decyzje w sprawie podatku od towarów i usług za lata 2006 i 2007 zostały wydane 26 marca 2010 r., by jednocześnie stwierdzić, że zostały doręczone spółce prawie rok wcześniej, tj. 8 kwietnia 2009 r. • Sąd pierwszej instancji ocenił natomiast wyłącznie, czy zobowiązanie względem spółki nie uległo przedawnieniu pomijając, że w przypadku odpowiedzialności osób trzecich istotne znaczenie ma również instytucja przedawnienia prawa do wymiaru.

Skład orzekający

Małgorzata Niezgódka - Medek

przewodniczący-sprawozdawca

Krystyna Chustecka

sędzia

Joanna Tarno

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, w szczególności znaczenie terminów przedawnienia prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej oraz wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczeń sądów administracyjnych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów prawa podatkowego, ale zasady dotyczące uzasadnienia orzeczeń i przedawnienia mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej za długi spółki, co jest częstym problemem dla przedsiębiorców. Kluczowe są tu zawiłości proceduralne i interpretacyjne przepisów podatkowych.

“Czy możesz zostać osobiście pociągnięty do odpowiedzialności za długi spółki? NSA wyjaśnia kluczowe terminy i błędy sądów.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst