Orzeczenie · 2024-04-18

I FSK 163/20

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-04-18
NSApodatkoweWysokansa
VATnieruchomościdziałalność gospodarczapodatnik VATsprzedaż działekzwykły zarządobrót nieruchomościamiTSUEzwolnienie VAT

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Bydgoszczy, który uchylił decyzję DIAS w sprawie podatku od towarów i usług (VAT) za sierpień 2013 r. Spór dotyczył kwalifikacji sprzedaży przez osobę fizyczną (E. W.) niezabudowanych działek jako działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu VAT. Organy podatkowe uznały, że częstotliwość, zorganizowany, zarobkowy i powtarzalny charakter transakcji, obejmujący m.in. podziały geodezyjne, uzyskiwanie decyzji o warunkach zabudowy i wydzielanie dróg, świadczy o prowadzeniu działalności gospodarczej. WSA uchylił decyzję organu, stwierdzając, że zebrany materiał dowodowy nie pozwalał na taką ocenę, a działania skarżącej mogły mieścić się w ramach zwykłego zarządu majątkiem prywatnym, zwłaszcza w kontekście prowadzenia gospodarstwa rolnego i inwestowania środków w jego rozwój. NSA uznał skargę kasacyjną organu za zasadną. Wskazał, że WSA nie ocenił wszystkich okoliczności sprawy w sposób kompleksowy, w szczególności w świetle wyroku TSUE w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10, który rozróżnia sprzedaż w ramach zarządu majątkiem prywatnym od działalności gospodarczej wymagającej aktywnych działań w obrocie nieruchomościami. NSA podkreślił, że sprzedaż 51 działek w latach 2003-2015 za ponad 4,7 mln zł, połączona z systematycznymi podziałami geodezyjnymi i uzyskiwaniem decyzji o warunkach zabudowy, może świadczyć o profesjonalnym obrocie nieruchomościami. Sąd nakazał WSA ponowne rozpoznanie sprawy, uwzględniając te wytyczne oraz wpływ innego orzeczenia NSA dotyczącego podatku dochodowego od osób fizycznych za ten sam okres. Dodatkowo, NSA zwrócił uwagę na konieczność ponownej oceny kwestii zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, w kontekście tego, czy sprzedawana działka stanowiła teren budowlany.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Kwalifikacja sprzedaży nieruchomości przez osoby fizyczne jako działalności gospodarczej podlegającej VAT, znaczenie orzecznictwa TSUE, rozróżnienie między zarządem majątkiem prywatnym a aktywnym obrotem nieruchomościami.

Ograniczenia stosowania

Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny całokształtu okoliczności faktycznych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sprzedaż nieruchomości przez osobę fizyczną, obejmująca wielokrotne podziały geodezyjne, uzyskiwanie decyzji o warunkach zabudowy i wydzielanie dróg, może być uznana za działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli działania te wykazują cechy ciągłości, zorganizowania, powtarzalności, zamierzenia i zarobkowego charakteru, wykraczając poza zwykły zarząd majątkiem prywatnym.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że sama liczba transakcji, podziały działek czy uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy nie przesądzają o charakterze działalności, ale muszą być oceniane kompleksowo w świetle orzecznictwa TSUE, które rozróżnia zarząd majątkiem prywatnym od aktywnego obrotu nieruchomościami.

Czy sprzedaż niezabudowanych terenów innych niż budowlane podlega zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, nawet jeśli jest częścią działalności gospodarczej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zwolnienie to nie ma zastosowania do sprzedaży terenów budowlanych, nawet jeśli są niezabudowane.

Uzasadnienie

NSA zwrócił uwagę na konieczność ponownej oceny, czy sprzedawana działka nr [...] stanowiła teren budowlany, co wykluczałoby zastosowanie zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, zgodnie z art. 113 ust. 13 pkt 1 lit. d tej ustawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA.

Przepisy (11)

Główne

u.p.t.u. art. 15 § ust. 1 i 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja podatnika i działalności gospodarczej w kontekście obrotu nieruchomościami.

u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja odpłatnej dostawy towarów.

u.p.t.u. art. 43 § ust. 1 pkt 9

Ustawa o podatku od towarów i usług

Zwolnienie od podatku dla dostawy terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 113 § ust. 13 pkt 1 lit. d

Ustawa o podatku od towarów i usług

Wyłączenie stosowania zwolnień (w tym limitu obrotów) do dostawy terenów budowlanych.

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Granice swobodnej oceny dowodów.

Ordynacja podatkowa art. 121 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji przez WSA.

PPSA art. 185 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia wyroku przez NSA i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

PPSA art. 174

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA nie ocenił kompleksowo wszystkich okoliczności sprawy w świetle orzecznictwa TSUE. • WSA nieprawidłowo zinterpretował przesłanki uznania sprzedaży nieruchomości za działalność gospodarczą. • Kwestia charakteru działki (budowlana czy nie) ma znaczenie dla zastosowania zwolnienia z VAT.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe wyczerpująco przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i prawidłowo oceniły materiał dowodowy. • Sprzedaż działek przez skarżącą stanowiła działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u. • WSA niezasadnie uznał, że brak działalności marketingowej lub uzbrojenia terenu wyklucza kwalifikację jako działalność gospodarczą. • Zeznania męża skarżącej dotyczące działalności rolniczej i inwestowania środków nie mają decydującego znaczenia dla kwalifikacji VAT.

Godne uwagi sformułowania

nie można uznać za podatnika podatku od wartości dodanej osoby fizycznej, która dokonuje sprzedaży gruntu, jeżeli sprzedaż ta następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym tej osoby. • W sytuacji natomiast, gdy osoba ta w celu dokonania wspomnianej sprzedaży podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców [...] należy uznać ją za podmiot prowadzący "działalność gospodarczą" [...] a więc za podatnika podatku od wartości dodanej. • Małżonkowie dokonywali systematycznej sprzedaży nieruchomości, a ze sprzedaży nieruchomości uczynili stałe źródło zarobkowania. To nie były działania sporadyczne.

Skład orzekający

Danuta Oleś

przewodniczący

Janusz Zubrzycki

członek

Maja Chodacka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Kwalifikacja sprzedaży nieruchomości przez osoby fizyczne jako działalności gospodarczej podlegającej VAT, znaczenie orzecznictwa TSUE, rozróżnienie między zarządem majątkiem prywatnym a aktywnym obrotem nieruchomościami."

Ograniczenia: Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny całokształtu okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między zwykłym obrotem majątkiem prywatnym a działalnością gospodarczą w kontekście VAT, co jest kluczowe dla wielu osób fizycznych i przedsiębiorców.

Czy sprzedaż działek z Twojego majątku to biznes? Kluczowe orzeczenie NSA w sprawie VAT!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst