I FSK 162/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.A. od wyroku WSA w Olsztynie, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) odmawiające wglądu do akt postępowania podatkowego w sprawie VAT. Spornym zagadnieniem było prawo strony do zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) ze względu na ochronę tajemnicy skarbowej i interesu publicznego. NUS wyłączył dokumenty zawierające dane innych podatników lub pracowników administracji skarbowej, aby chronić ich poufność. DIAS utrzymał to postanowienie w mocy, a WSA podzielił stanowisko organu, uznając, że ochrona interesu publicznego, w tym danych osób trzecich, uzasadnia ograniczenie dostępu do akt, nawet jeśli narusza to zasadę czynnego udziału strony. NSA potwierdził to stanowisko, podkreślając, że prawo do wglądu w akta nie jest absolutne i może być ograniczone w celu ochrony interesu publicznego lub praw osób trzecich, zgodnie z art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE, które również dopuszcza takie ograniczenia. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy i należycie uzasadniły swoje rozstrzygnięcia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie ograniczeń prawa do wglądu w akta postępowania podatkowego ze względu na ochronę tajemnicy skarbowej i interesu publicznego, w tym danych osób trzecich.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia dokumentów z akt postępowania podatkowego. Interpretacja pojęcia 'interes publiczny' może być różna w zależności od konkretnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ podatkowy może odmówić stronie wglądu do akt postępowania podatkowego, wyłączając z nich dokumenty ze względu na ochronę tajemnicy skarbowej i interesu publicznego, nawet jeśli ogranicza to zasadę czynnego udziału strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy może ograniczyć prawo do wglądu w akta, wyłączając dokumenty zawierające informacje niejawne lub inne dokumenty ze względu na interes publiczny, co jest zgodne z art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że ochrona interesu publicznego, w tym danych osób trzecich, uzasadnia ograniczenie dostępu do akt postępowania podatkowego. Prawo do wglądu w akta nie jest absolutne i może być ograniczone, jeśli jest to przewidziane przez ustawodawcę i uzasadnione.
Czy wyłączenie z akt postępowania dokumentów zawierających dane osób trzecich, które nie są bezpośrednio związane ze sprawą podatnika, narusza zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wyłączenie jest uzasadnione ochroną interesu publicznego i praw osób trzecich, a organ należycie uzasadnił swoje postanowienie.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że zasada czynnego udziału strony nie jest absolutna i może być ograniczona, gdy ustawodawca przewiduje takie ograniczenia, a interes publiczny, w tym ochrona danych osób trzecich, uzasadnia wyłączenie dokumentów z akt.
Przepisy (15)
Główne
O.p. art. 123 § 1
Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe są obowiązane zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
O.p. art. 178 § 1
Ordynacja podatkowa
Strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz sporządzania kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń.
O.p. art. 179 § 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy jest władny ograniczyć prawo do wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz sporządzania kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń, w odniesieniu do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny.
Pomocnicze
O.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 124
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 129
Ordynacja podatkowa
Postępowanie podatkowe jest względnie jawne, co oznacza, że jawność dotyczy wyłącznie jego stron.
O.p. art. 179 § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § 4
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 217 § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 219
Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ochrona interesu publicznego i tajemnicy skarbowej uzasadnia ograniczenie dostępu do akt postępowania podatkowego. • Prawo do wglądu w akta nie jest absolutne i może być ograniczone na mocy przepisów prawa. • Wyłączenie dokumentów zawierających dane osób trzecich, które nie są bezpośrednio związane ze sprawą podatnika, jest dopuszczalne w celu ochrony ich prywatności.
Odrzucone argumenty
Organ podatkowy naruszył zasadę czynnego udziału strony poprzez odmowę wglądu do akt. • Wyłączenie dokumentów było nieuzasadnione i uniemożliwiło stronie ocenę zasadności rozstrzygnięcia. • Organ nie wyjaśnił w sposób pełny i jasny przesłanek odmowy dostępu do dokumentów.
Godne uwagi sformułowania
organ podatkowy jest władny ograniczyć prawo do wglądu w akta sprawy • interesem publicznym było dobro osób trzecich • zasada czynnego udziału strony w postępowaniu nie ma charakteru absolutnego
Skład orzekający
Adam Nita
sprawozdawca
Bartosz Wojciechowski
członek
Zbigniew Łoboda
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie ograniczeń prawa do wglądu w akta postępowania podatkowego ze względu na ochronę tajemnicy skarbowej i interesu publicznego, w tym danych osób trzecich."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia dokumentów z akt postępowania podatkowego. Interpretacja pojęcia 'interes publiczny' może być różna w zależności od konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania podatkowego – prawa strony do dostępu do akt i jego ograniczeń. Jest to istotne dla prawników procesowych i podatkowych, choć mniej dla szerokiej publiczności.
“Czy zawsze masz prawo wglądu do akt sprawy podatkowej? NSA wyjaśnia granice dostępu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.