Orzeczenie · 2025-06-24

I FSK 1610/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-06-24
NSApodatkoweWysokansa
VATdziałalność gospodarczapodatnik VATnieruchomościzarząd majątkiem prywatnymsprzedaż działekrolnikdarowiznapostępowanie podatkoweNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W.P. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie. Spór dotyczył opodatkowania podatkiem od towarów i usług sprzedaży przez skarżącego działek letniskowych. Organy podatkowe uznały, że działania skarżącego, polegające na nabyciu, podziale i sprzedaży nieruchomości, noszą znamiona działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. WSA w Lublinie podzielił to stanowisko, oddalając skargę. NSA, uchylając wyrok WSA i decyzję organu, wskazał, że kluczowe jest zindywidualizowane ustalenie stanu faktycznego. Podkreślono, że skarżący, prowadzący od 40 lat działalność rolniczą, nabył nieruchomość w drodze darowizny z przeznaczeniem na cele rolnicze. Sprzedaż jedynie części nieruchomości, bez profesjonalnych działań marketingowych, uzbrojenia terenu czy innych nakładów inwestycyjnych, nie może być uznana za działalność gospodarczą. Sąd zwrócił uwagę na nieregularność sprzedaży i brak aktywnego poszukiwania nabywców, co przemawiało za uznaniem tych czynności za zarząd majątkiem prywatnym. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzję organu, zasądzając zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie kryteriów odróżniających zarząd majątkiem prywatnym od działalności gospodarczej w kontekście sprzedaży nieruchomości przez osoby fizyczne, zwłaszcza w przypadku nabycia w drodze darowizny i prowadzenia innej działalności (np. rolniczej).

Ograniczenia stosowania

Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny stanu faktycznego. Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nabycia w drodze darowizny i prowadzenia działalności rolniczej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sprzedaż działek letniskowych przez osobę fizyczną, która nabyła je w drodze darowizny i prowadzi gospodarstwo rolne, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli czynności te stanowią jedynie zarząd majątkiem prywatnym, a nie profesjonalny obrót nieruchomościami.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest zindywidualizowane ustalenie stanu faktycznego. Nabycie w drodze darowizny, prowadzenie działalności rolniczej, brak profesjonalnych działań marketingowych, uzbrojenia terenu czy innych nakładów inwestycyjnych przemawia za tym, że sprzedaż działek była jedynie zarządem majątkiem prywatnym, a nie działalnością gospodarczą.

Czy organy podatkowe i sąd pierwszej instancji prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy w kontekście ustalenia, czy skarżący działał jako podatnik VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, doszło do błędnej oceny dowodów i niewłaściwego zastosowania przepisów.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wszechstronnego zebrania materiału dowodowego. Organy i WSA pominęły istotne okoliczności, takie jak charakter nabycia nieruchomości, sposób jej wykorzystania oraz brak profesjonalnych działań sprzedażowych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA w całości oraz decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie.

Przepisy (10)

Główne

u.p.t.u. art. 15 § 1 i 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Definicja podatnika i działalności gospodarczej. Sprzedaż działek przez osobę fizyczną może być uznana za działalność gospodarczą, jeśli spełnia określone kryteria profesjonalizmu i zorganizowania, jednakże w tym przypadku uznano, że czynności te stanowiły zarząd majątkiem prywatnym.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji organu przez sąd administracyjny (naruszenie prawa materialnego lub procesowego).

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.

Pomocnicze

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

o.p. art. 180 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dopuszczalność wszelkich środków dowodowych.

o.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Obowiązek wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego.

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ocena wiarygodności i mocy dowodowej.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

k.p.c. art. 1000 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. — Kodeks postępowania cywilnego

Skutki prawne związane z przybiciem w postępowaniu egzekucyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nabycie nieruchomości w drodze darowizny, a nie w celach inwestycyjnych. • Wykorzystywanie większości nieruchomości do działalności rolniczej. • Brak profesjonalnych działań marketingowych i inwestycyjnych w celu przygotowania działek do sprzedaży. • Nieregularność sprzedaży i brak aktywnego poszukiwania nabywców. • Sprzedaż działek jako nieużytków, bez uzbrojenia czy utwardzenia dróg.

Odrzucone argumenty

Działania skarżącego noszą znamiona działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. • Podział nieruchomości i sprzedaż większej liczby działek świadczy o profesjonalnym obrocie. • Marketingowe działania skarżącego były skuteczne i adekwatne do przedsięwzięcia.

Godne uwagi sformułowania

czynności wykonywane przez skarżącego stanowią wyłącznie zarząd majątkiem prywatnym (w sposób nieprofesjonalny, niezawodowy) • nie ma sporu co do wykładni art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT w kontekście sprzedaży działek, a kwestionowane jest zastosowanie tych przepisów do ustalonego stanu faktycznego • każdy dowód podlega ocenie i nie można pomijać części z nich, bądź opierać ustaleń faktycznych jedynie na wybranych fragmentach dowodów • nie ma znaczenia, jak wydatkował środki uzyskane ze sprzedaży działek • nie można oczekiwać od skarżącego działań nieracjonalnych, wręcz godzących w jego interesy

Skład orzekający

Arkadiusz Cudak

sprawozdawca

Izabela Najda-Ossowska

przewodniczący

Włodzimierz Gurba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów odróżniających zarząd majątkiem prywatnym od działalności gospodarczej w kontekście sprzedaży nieruchomości przez osoby fizyczne, zwłaszcza w przypadku nabycia w drodze darowizny i prowadzenia innej działalności (np. rolniczej)."

Ograniczenia: Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny stanu faktycznego. Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nabycia w drodze darowizny i prowadzenia działalności rolniczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego i dowodów w kontekście opodatkowania VAT. Pokazuje, że nawet sprzedaż wielu działek nie zawsze oznacza działalność gospodarczą, jeśli brakuje profesjonalizmu.

Rolnik sprzedał kilkanaście działek, ale nie zapłaci VAT. NSA wyjaśnia, kiedy to tylko zarząd majątkiem prywatnym.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst