III SA/Po 1067/21

III SA/Po 1067/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2021-12-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska
Marek Sachajko
Walentyna Długaszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatek akcyzowy
Sygn. powiązane
I FSK 679/22 - Postanowienie NSA z 2025-04-09
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 107 ust. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie WSA Izabela Paluszyńska WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 09 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o Sp. k. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] listopada 2020r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
III SA/Po 1067/21
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia [...] maja 2021 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 poz. 900 ze zm. dalej O.p.), art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 864 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania [...]
Sp. z o.o. w [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w [...] z [...] listopada 2020 r., nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego.
Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z [...] sierpnia 2020 r. [...] Sp. z o.o.
w [...] zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]
w [...] o zwrot podatku akcyzowego uiszczonego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...] o numerze nadwozia [...], który następnie był przedmiotem dostawy wewnatrzwspólnotowej. Do wniosku załączono fakturę sprzedaży, zlecenie transportowe, fakturę VAT za transport, międzynarodowy samochodowy list przewozowy CMR oraz dokument potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju.
Po zakończeniu postępowania i skutecznym poinformowaniu strony o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego, ww. decyzją
z [...] listopada 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] odmówił zwrotu podatku akcyzowego, zapłaconego na terytorium kraju od ww. samochodu.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że z art. 107 ust. 1 ustawy
o podatku akcyzowym wynika, że zwrot akcyzy przysługuje wyłącznie za wewnątrzwspólnotową dostawę albo eksport niezarejestrowanych wcześniej samochodów, co oznacza, zdaniem organu I instancji, że nawet czasowa rejestracja wyłącza prawo do uzyskania zwrotu. Przedmiotowy samochód w momencie jego wywozu posiadał walor pojazdu wcześniej zarejestrowanego na terenie kraju, w myśl ustawy z dnia 20 czerwca 1007 r. Prawo o ruchu drogowym, co w świetle ww. art. 107 ust 1 ustawy powoduje, że kryterium braku wcześniejszej rejestracji nie zostało przez wnioskodawcę spełnione.
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, w powołaniu na art. 107 ust. 1 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym, po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez stronę od wskazanej wyżej decyzji, stwierdził, że nie ulega wątpliwości złożenie wniosku do właściwego organu i z zachowaniem terminu.
W aktach sprawy znajduje się również notatka służbowa potwierdzająca, że została zapłacona na terytorium kraju akcyza od wewnatrzwspólnotowego nabycia ww. samochodu Przedstawione przez stronę do wniosku dokumenty, jak wskazał organ, pozwalają stwierdzić, że strona rozporządzając przedmiotowym samochodem jak właściciel, zleciła jego transport we własnym imieniu.
Jak dalej wskazał organ, w toku prowadzonego postępowania organ I instancji
w oparciu o dane z systemu CERO oraz dokumenty przesłane z Urzędu Miasta [...] ustalił , że sporny pojazd został czasowo zarejestrowany na terytorium kraju w dniu
[...] sierpnia 2019 r. w trybie art. 74 ust 2 pkt 2 lit a ustawy Prawo o ruchu drogowym,
tj. w celu przejazdu pojazdu z miejsca jego zakupu lub odbioru na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W związku z powyższym, w ocenie organu przedmiotowy samochód
w momencie jego wywozu posiadał walor pojazdu wcześniej zarejestrowanego na terenie kraju, co w świetle art. 107 ust. 1 u.p.a. powoduje, że kryterium braku wcześniejszej rejestracji nie zostało przez stronę spełnione. Organ wskazał, że
z art. 107 ust. 1 u.p.a. wynika, że zwrot akcyzy przysługuje tylko od samochodów osobowych niezarejestrowanych wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami
o ruchu drogowym. Za negatywną przesłankę zwrotu akcyzy należy uznać każdy przypadek rejestracji samochodu w trybie przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Ustawa o podatku akcyzowym nie rozróżnia bowiem typów rejestracji,
o których mowa w ustawie – Prawo o ruchu drogowym, co wprost wynika z literalnego brzmienia art. 107 ust. 1 tej ustawy.
[...] Sp. z o.o. w [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] zarzuciła:
naruszenie przepisów prawa materialnego tj. 107 ust. 1 u.p.a poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, ze pojęcie rejestracji pojazdu przewidziane na gruncie ustawy o podatku akcyzowym obejmuje także rejestrację czasową, w sytuacji, gdy pozwolenia czasowego nie można utożsamiać z właściwą stałą rejestracją, potwierdzona dowodem rejestracyjnym, stwierdzającym dopuszczenie pojazdu do ruchu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu, obie decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu, który stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
w zw. z art. 135 P.p.s.a. stanowi podstawę do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej
w [...] z dnia [...] maja 2021 r., utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w [...] z [...] listopada 2020 r. wydaną
w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego.
Stan faktyczny sprawy, ustalony przez organy, nie jest sporny.
Wnioskiem z [...] sierpnia 2020 r. [...] Sp. z o.o.
w [...] zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]
w [...] o zwrot podatku akcyzowego uiszczonego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...] o numerze nadwozia [...], który następnie był przedmiotem dostawy wewnatrzwspólnotowej. Do wniosku załączono fakturę sprzedaży, zlecenie transportowe, fakturę VAT za transport, międzynarodowy samochodowy list przewozowy CMR oraz dokument potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju. Jak ustalił organ, w oparciu o dane z systemu CERO oraz dokumenty przesłane
z Urzędu Miasta [...] ustalił , ze sporny pojazd został czasowo zarejestrowany na terytorium kraju w dniu [...] sierpnia 2019 r. w trybie art. 74 ust 2 pkt 2 lit a ustawy Prawo o ruchu drogowym, tj w celu przejazdu pojazdu z miejsca jego zakupu lub odbioru na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowi art. 107 ust. 1 ustawy
z dnia 06 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1114 z późn. zm.) dalej u.p.a., zgodnie z którym podmiot, który nabył prawo rozporządzania jak właściciel samochodem osobowym niezarejestrowanym wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju, dokonujący dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego, lub jeżeli w jego imieniu ta dostawa albo eksport są realizowane, ma prawo do zwrotu akcyzy na wniosek złożony właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie roku od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego. Dla pozytywnego rozpoznania wniosku
o zwrot podatku akcyzowego konieczne jest, aby wszystkie ww. przesłanki zostały spełnione łącznie.
W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe uznały, co stanowi przedmiot sporu, że nie został spełniony warunek w postaci braku rejestracji pojazdu na terytorium kraju. W ocenie organów zakresem regulacji z art. 107 ust. 1 u.p.a. należy objąć, co do zasady, fakt wcześniejszej rejestracji samochodu na terytorium kraju, bez względu na jej charakter ( rejestracja stała czy też rejestracja czasowa, w tym w celu wywozu).
Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie nie podziela stanowiska organów, podatkowych.
Zdaniem Sądu, organy, odmawiając w przedmiotowej sprawie zwrotu podatku akcyzowego, przyjmując, z całkowitym pomięciem istoty podatku akcyzowego, że każda wcześniejsza rejestracja samochodu osobowego, bez względu na jej charakter, wyklucza możliwość zwrotu podatku akcyzowego, dopuściły się naruszenia art. 107
ust. 1 u.p.a.
Ustawa o podatku akcyzowym w zakresie opodatkowania samochodów osobowych podatkiem akcyzowym, w istocie, nie rozróżnia typów rejestracji, o których mowa w ustawie – Prawo o ruchu drogowym, wskazując jedynie na brak rejestracji, jako jeden z warunków uzyskania zwrotu zapłaconego podatku akcyzowego. W art. 107 ust. 1 u.p.a. ustawodawca nie wyjaśnił, co rozumie pod pojęciem "niezarejestrowania" samochodu osobowego, nie formułując w tym względzie zwłaszcza definicji legalnej (por. art. 2 ust. 1 u.p.a.). Ustawodawca wskazał jedynie, że problematyka "niezarejestrowania" samochodu rozpatrywana być powinna "zgodnie z przepisami
o ruchu drogowym", co pozwala uznać, że rozumienie przywołanego pojęcia uwzględniać musi znaczenie, jakie nadane mu zostało na gruncie ustawy – Prawo
o ruchu drogowym.
Rejestracji pojazdów dokonuje się w trybie art. 71 i nast. ustawy z dnia
20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U z 2018 r., poz. 1990, zwanej dalej P.r.d.). Zgodnie z art. 71 ust. 1 zd.1 P.r.d. dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. Rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana (art. 73 ust. 1 P.r.d.). Czasowej rejestracji pojazdu dokonuje natomiast, w przypadkach określonych w art. 74 ust. 2 P.r.d., starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania (siedzibę) właściciela pojazdu, wydając pozwolenie czasowe i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne (art. 74 ust. 1 P.r.d.). Czasowej rejestracji, jak stanowi art. 74 ust. 2 P.r.d., dokonuje się: 1) z urzędu - po złożeniu wniosku o rejestrację pojazdu; 2) na wniosek właściciela pojazdu - w celu umożliwienia: a) wywozu pojazdu za granicę, b) przejazdu pojazdu z miejsca jego zakupu lub odbioru na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, c) przejazdu pojazdu związanego z koniecznością dokonania jego badania technicznego lub naprawy. Czasowej rejestracji dokonuje się na okres nieprzekraczający 30 dni. Termin ten może być jednorazowo przedłużony o 14 dni w celu wyjaśnienia spraw związanych
z rejestracją pojazdu (art. 74 ust. 3 P.r.d.). Po upływie terminu czasowej rejestracji pozwolenie czasowe i tablice rejestracyjne zwraca się do organu, który je wydał,
z wyjątkiem przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 lit. a (art. 74 ust. 5 P.r.d.).
Zarejestrowanie samochodu osobowego, do którego odwołuje się art. 107 ust. 1 u.p.a., odczytywane z perspektywy przytoczonych przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz przy użyciu wyłącznie wykładni językowej, w istocie, tak jak uczynił to organ, pozwala powiązać wykluczenie możliwości zwrotu podatku akcyzowego z każdą rejestracją pojazdu a więc także z czasową rejestracją, o której stanowi art. 74 ust. 2
pkt 2 lit a) P.r.d. Zdaniem Sądu jednak, takie literalne odczytywanie art. 107 ust. 1 u.p.a. budzi poważne wątpliwości, jeśli uwzględni się charakterystykę samego podatku akcyzowego, a zwłaszcza jego konsumpcyjny oraz jednofazowy charakter. Podatek akcyzowy stanowi bowiem podatek nakładany na konsumpcję oznaczonych towarów. Jednocześnie, z uwagi na jego jednofazowość pobierany jest on z założenia na pierwszym szczeblu obrotu danym towarem. Stąd w razie, gdy pomimo zapłaty podatku akcyzowego nie dochodzi jednak w kraju do konsumpcji określonego towaru, ustawodawca przewiduje możliwość zwrotu podatku, czego przykładem jest właśnie przepis art. 107 ust. 1 u.p.a. (por. także art. 82 ust. 1 i 2 u.p.a. – warte uwagi jest to, że zwrot nie przysługuje wówczas od wyrobów akcyzowych oznaczonych znakami akcyzy, zob. art. 82 ust. 5 u.p.a., lecz ustawodawca przewidział możliwość zdjęcia tych znaków, art. 123 ust. 1 u.p.a.). Zwrot nie stanowi w tym ujęciu wyjątku od opodatkowania podatkiem akcyzowym, lecz jest elementem konstrukcyjnym tego podatku, uwzględniającym wskazane, charakteryzujące go zasady, (czym innym jest zwrot, poprzez który realizuje się zwolnienie od podatku akcyzowego, por. np. art. 31 ust. 4 u.p.a.). Nie budzi wątpliwości, zdaniem Sądu, że nie każdy przewidziany przez ustawodawcę w przepisach ustawy – Prawo o ruchu drogowym przypadek rejestracji otwiera w swej istocie prawną możliwość konsumpcji samochodu osobowego na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Czasowa rejestracja przewidziana w art. 74 ust. 2 pkt 2 lit. a P.r.d. – a więc rejestracja w celu umożliwienia wywozu pojazdu za granicę – co wynika expressis verbis z treści tego przepisu, zmierza do konsumpcji pojazdu poza granicami kraju, służąc bezpośrednio wyłącznie jego wywozowi poza terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. A zatem, mając na uwadze istotę podatku akcyzowego, wykładnia art. 107 ust. 1 u.p.a. w zakresie przesłanki niezarejestrowania samochodu osobowego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, nie powinna tego rodzaju rejestracji uwzględniać, jako przeszkody do zwrotu podatku.
W szczególności, w przypadku braku wątpliwości odnośnie spełnienia wszystkich pozostałych wymogów dotyczących dostawy wewnatrzwspólnotowej, tak, jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie.
W ocenie Sądu, przyjęciu przeciwnego założenia sprzeciwiają się wartości, jakie legły u podstaw opodatkowania podatkiem akcyzowym, poddane ochronie poprzez ustanowienie wskazanych wyżej zasad tego opodatkowania.
Na gruncie zatem ustawy o podatku akcyzowym, warunek braku rejestracji zgodnie z przepisami ustawy – Prawo o ruchu drogowym, należy interpretować zgodnie z właściwą podatkowi akcyzowemu zasadą konsumpcyjności. Wprowadzenie przesłanki wymagającej, aby samochód osobowy nie był wcześniej zarejestrowany na terytorium kraju, jest związane z realizacją zasady opodatkowania wyrobów akcyzowych w kraju ich konsumpcji. Co oznacza, że faktycznym podmiotem ponoszącym ciężar opodatkowania akcyzą jest ostateczny konsument, a nie podmiot formalnie zobowiązany do naliczenia i zapłaty tego podatku.
Za przyjęciem wykładni funkcjonalnej przemawia także wzgląd na racjonalność ustawodawcy, który z jednej strony poddał konsumpcję samochodów osobowych opodatkowaniu podatkiem akcyzowym, aby z drugiej strony wprost przewidzieć prawną możliwość niedopuszczenia do tej konsumpcji na terenie kraju, poprzez wywóz samochodu osobowego za granicę z wykorzystaniem jego czasowej rejestracji, o której mowa w art. 74 ust. 2 pkt 2 lit. a P.r.d. Nie do przyjęcia, zdaniem Sądu, byłaby natomiast taka konkluzja, w której racjonalny ustawodawca tworząc jedną instytucję prawną nie uwzględnia sposobu ukształtowania innej instytucji prawnej, która zostaje
z tą pierwszą ściśle powiązana.
Zasadne staje się wobec powyższego przyjęcie – w powołaniu na wykładnię funkcjonalną art. 107 ust. 1 u.p.a. – że czasowa rejestracja, o której mowa w art. 74
ust. 2 pkt 2 lit. a i b P.r.d. nie stanowi sama przez się przeszkody do dokonania zwrotu podatku akcyzowego zapłaconego uprzednio na terytorium kraju od oznaczonego samochodu osobowego.
Za uznaniem prawidłowości przyjętej wykładni funkcjonalnej przemawia dodatkowo reguła ujęta w wyrażonej w art. 2a Ordynacji podatkowej, zasadzie in dubio pro tributario (zasada ta jest przyjętym na gruncie prawa podatkowego odpowiednikiem zasady in dubio pro libertate, ( por. art. 11 Prawa przedsiębiorców). Przepis ten przewiduje, że niedające się usunąć wątpliwości, co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika. Zasada in dubio pro tributario stanowi oczywistą konsekwencję wyrażonej w art. 84 w zw. z art. 217 Konstytucji RP zasady nullum tributum sine lege. Zastosowanie trzech zestawów dyrektyw wykładni – językowej, systemowej oraz funkcjonalnej – z założenia skutkuje eliminacją wszelkich niejasności obarczających tekst prawny, a zatem pozwala na odtworzenie normy prawnej, jako wypowiedzi jednoznacznej. Wobec tego przyjęcie zapatrywania, że zasada in dubio pro tributario znajduje zastosowanie dopiero po uwzględnieniu wszystkich rodzajów dyrektyw interpretacyjnych, wyklucza spełnienie przez tę zasadę jakiejkolwiek rzeczywistej funkcji, a w szczególności roli wyznaczonej jej przez ustawę zasadniczą. Trybunał Konstytucyjny w swym orzecznictwie wskazał, że jako reguła interpretacji zasada ta jest dyrektywą wykładni funkcjonalnej. Nieusuwalna wątpliwość dotycząca wykładni przepisów prawa podatkowego oznacza zatem tylko taką wątpliwość, która pozostaje aktualna po zastosowaniu reguł interpretacji językowej oraz systemowej. Trybunał uznaje konsekwentnie do wskazanej zasady, że argumentacja funkcjonalna, w tym celowościowa, nie powinna i nie może – w świetle wymogów wynikających z art. 84 w zw. z art. 217 Konstytucji – służyć zwiększeniu powinności obarczających jednostki (zob. wyrok TK z 13 grudnia 2017 r., sygn. akt SK 48/15, dostępny w Internetowym Portalu Orzeczeń, na stronie: https://ipo.trybunal.gov.pl/).
Organ podatkowy, wykluczając w zaskarżonej decyzji możliwość sięgnięcia do zasady in dubio pro tributario z art. 2a Ordynacji podatkowej, co znamienne dla całej sprawy, poprzestał wyłącznie na wykładni językowej art. 107 ust. 1 u.p.a., co - przy uwzględnieniu wartości przypisywanych ustawodawcy, jak również przy założeniu jego racjonalności – rodzi istotne wątpliwości interpretacyjne, które – przyjmując również zasadę in dubio pro tributario – powinny zostać rozstrzygnięte na korzyść podatnika. Niezaprzeczalnie bowiem zastosowanie wykładni funkcjonalnej art. 107 ust. 1 u.p.a. nie prowadzi do pogorszenia sytuacji prawnej podatnika.
Sądowi orzekającemu w przedmiotowej sprawie znane są wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których przyjęto odmienną, językową wykładnię art. 107 ust. 1 u.p.a. w zw. z art. 74 ust. 2 pkt. 2 lit. a P.r.d. (zob. wyroki NSA z 30 maja 2018 r., sygn. akt I GSK 594/16, z 21 grudnia 2017r. I GSK 962/16 CBOSA). Orzeczenia te zapadły jednak w innych stanach faktycznych i nie mogą znaleźć bezpośredniego odniesienia do kontrolowanej sprawy.
W ocenie Sądu, organ podatkowy dopuścił się także istotnego naruszenia
art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Nie do przyjęcia jest założenie organu, szerzej zresztą nieuzasadnione, jakoby czasowa rejestracja samochodów osobowych objętych wnioskiem o zwrot akcyzy w oparciu o art. 74 ust. 2 pkt 2 lit. b P.r.d. wykazywać miała ich konsumpcję na terytorium kraju. Niewiadomym bowiem pozostaje, jak czasowa rejestracja i to dokonana zgodnie z treścią art. 74 ust. 2 pkt 2
lit. b P.r.d. w celu przejazdu pojazdu z miejsca jego zakupu lub odbioru na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy nie budzącym przy tym wątpliwości ustaleniu, że dokonano dostawy wewnątrzwspólnotowej ww. pojazdu, stanowić ma dowód konsumpcji, która miałaby nastąpić na terytorium kraju, zatem wbrew tej rejestracji.
Zdaniem Sądu, organ podatkowy mógłby odmówić w sprawie zwrotu podatku akcyzowego, jedynie gdyby w sposób jednoznaczny wykazał, że dokonana przez stronę skarżącą czasowa rejestracja w oparciu o art. 74 ust. 2 pkt 2 lit. b P.r.d. miała charakter pozorny, to jest odbyła się celem obejścia prawa. W przeciwnym razie, nie czyniąc
w tym względzie jakichkolwiek ustaleń faktycznych, a mimo to odmawiając zwrotu podatku akcyzowego, organ dopuścił się istotnego naruszenia wskazanych powyżej przepisów procesowych.
Zdaniem Sądu, w sprawie doszło także do istotnego naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych, jaka poddana została ochronie w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej (por. art. 12 Prawa przedsiębiorców). Jak zarzuca strona skarżąca, organy, w sprawach o podobnym stanie faktycznym i w oparciu o tożsame dokumenty orzekały o zwrocie podatku akcyzowego. W ocenie Sądu, nie jest dopuszczalne
w demokratycznym państwie prawa, aby organ podatkowy dowolnie zmieniał sposób rozumienia określonych przepisów prawa (por. art. 14 Prawa przedsiębiorców, zgodnie z którym organ bez uzasadnionej przyczyny nie odstępuje od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym). Nie jest w tym względzie przekonujące powołanie się w zaskarżonej decyzji na orzecznictwo sądów administracyjnych, które w ocenie organu miałoby mieć charakter ugruntowany. Organ ten pomija bowiem to, że dotychczas przyjmowana przezeń wykładnia funkcjonalna
art. 107 ust. 1 u.p.a. znajdowała wprost akceptację w orzecznictwie tut. Sądu,
w szczególności w tym orzecznictwie, w którym przyjęto, że nie stanowi naruszenia warunku z art. 107 ust. 1 u.p.a. rejestracja czasowa dokonana w trybie art. 74 ust. 2 pkt 2 lit. a P.r.d., to jest na wniosek właściciela pojazdu w celu umożliwienia wywozu pojazdu za granicę (zob. m.in. wyrok WSA w Poznaniu z 14 lipca 2016 r., III SA/Po 336/16; z 24 lutego 2016 r., III SA/Po 750/15; z 16 grudnia 2015 r., III SA/Po 754/15;
z 26 listopada 2015 r., III SA/Po 527/15; z 13 listopada 2015 r., III SA/Po 1680/14; CBOSA).
Ponownie rozpoznając sprawę organ podatkowy uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i wynikające z niego wskazania, co do dalszego postępowania.
Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i lit. "c" w zw.
z art. 135 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1. sentencji wyroku. O kosztach sądowych, na podstawie art. 200 p.p.s.a., postanowiono jak w pkt. 2. sentencji wyroku