I FSK 1547/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną I. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w przedmiocie podatku od towarów i usług. Skarżąca zarzucała naruszenie prawa materialnego i proceduralnego, w tym niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących podatku VAT oraz Ordynacji podatkowej. Główne zarzuty dotyczyły kwestii proceduralnych: wyłączenia pracownika organu podatkowego od udziału w postępowaniu (art. 130 § 1 pkt 6 O.p.) z uwagi na podpisanie zarówno decyzji pierwszej instancji, jak i stanowiska organu odwoławczego w trybie autokontroli (art. 227 § 2 O.p.), oraz dopuszczenia do materiału dowodowego akt objętych tajemnicą skarbową (art. 180 § 1 O.p.). NSA uznał, że decyzja wydana w trybie autokontroli jest orzeczeniem pierwszoinstancyjnym, a zatem pracownik organu nie jest wyłączony z podpisywania stanowiska organu odwoławczego w takiej sytuacji. Sąd podkreślił, że postępowanie autokontrolne nie jest postępowaniem drugoinstancyjnym. NSA oddalił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o właściwości rzeczowej oraz dopuszczenia dowodów z akt innych postępowań, wskazując na możliwość udostępniania takich akt między organami podatkowymi i ich moc dowodową. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia prawa materialnego w zakresie stosowania art. 29, 103 i 108 u.p.t.u., uznając, że organy prawidłowo ustaliły brak faktycznej dostawy towarów i zastosowały art. 108 ust. 1 u.p.t.u. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących autokontroli decyzji podatkowych, wyłączenia pracownika organu podatkowego, dopuszczalności dowodów z akt innych postępowań oraz stosowania art. 108 ustawy o VAT.
Dotyczy specyficznych kwestii proceduralnych i materialnych w postępowaniu podatkowym, głównie w kontekście VAT.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pracownik organu podatkowego, który podpisał decyzję pierwszej instancji, jest wyłączony z podpisywania stanowiska organu odwoławczego w trybie autokontroli na podstawie art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracownik organu podatkowego nie jest wyłączony z podpisywania stanowiska organu odwoławczego w trybie autokontroli na podstawie art. 130 § 1 pkt 6 O.p., ponieważ decyzja wydana w trybie autokontrolnym jest orzeczeniem pierwszoinstancyjnym.
Uzasadnienie
Postępowanie autokontrolne nie jest postępowaniem drugoinstancyjnym, lecz nadal toczy się przed organem pierwszej instancji. Dlatego nie dochodzi do naruszenia zasady bezstronności, jeśli ten sam upoważniony pracownik wydaje nową decyzję lub podpisuje stanowisko organu odwoławczego.
Czy dopuszczenie do materiału dowodowego akt objętych tajemnicą skarbową, bez wcześniejszego rozstrzygnięcia administracyjnego w przedmiocie ich udostępnienia, stanowi naruszenie art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dopuszczenie do materiału dowodowego akt innych organów podatkowych, nawet jeśli były objęte tajemnicą skarbową, nie narusza art. 180 § 1 O.p., jeśli zostały udostępnione zgodnie z przepisami (np. art. 298 pkt 2 O.p.) i podatnik miał możliwość zapoznania się z nimi.
Uzasadnienie
Ordynacja podatkowa dopuszcza udostępnianie akt między organami podatkowymi. Dowody z innych postępowań mają moc dowodową i podlegają swobodnej ocenie. Istotne jest, aby podatnik miał zapewniony dostęp do materiału dowodowego i możliwość ustosunkowania się do niego.
Czy organ podatkowy pierwszej instancji, określając wysokość zobowiązania podatkowego lub nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wykracza poza swoje uprawnienia na podstawie art. 21 § 3 i 3a Ordynacji podatkowej w związku z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy pierwszej instancji nie wykracza poza swoje uprawnienia, określając wysokość zobowiązania podatkowego lub nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na podstawie art. 21 § 3 i 3a O.p., jeśli stwierdzi, że podatnik nie zapłacił należnego podatku (np. wynikającego z art. 108 ust. 1 u.p.t.u.) lub że kwota zwrotu/nadwyżki jest inna niż wykazana w deklaracji.
Uzasadnienie
Przepisy Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2015 r.) jasno dawały organowi uprawnienie do określenia wysokości zobowiązania podatkowego lub nadwyżki, jeśli stwierdzono nieprawidłowości w deklaracji lub niezapłacenie podatku.
Przepisy (17)
Główne
u.p.t.u. art. 108 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Nakłada obowiązek zapłaty podatku od towarów i usług, nawet jeśli faktura nie dokumentuje faktycznej dostawy.
Pomocnicze
O.p. art. 130 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dotyczy wyłączenia pracownika z udziału w postępowaniu, jeśli brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. W kontekście autokontroli, sąd uznał, że nie wyłącza to pracownika od podpisania stanowiska organu odwoławczego.
O.p. art. 226
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Reguluje tryb autokontroli, gdzie organ pierwszej instancji może uchylić lub zmienić własną decyzję, jeśli uzna odwołanie za zasadne w całości.
O.p. art. 227 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dotyczy stanowiska organu odnośnie przedstawionych zarzutów odwołania, które może być podpisane przez pracownika organu.
O.p. art. 180 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem.
O.p. art. 181
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Wskazuje, jakie materiały mogą być dowodami w postępowaniu podatkowym.
O.p. art. 21 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Podstawa do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
O.p. art. 21 § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określa, że organ podatkowy wydaje decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego, jeśli stwierdzi, że podatnik nie zapłacił podatku.
O.p. art. 21 § § 3a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dotyczy określania przez organ podatkowy prawidłowej wysokości zwrotu podatku lub nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.
u.p.t.u. art. 29 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Definiuje obrót w rozumieniu VAT.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdy naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji.
Ustawa z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw art. 27
Przepis przejściowy dotyczący właściwości organów w sprawach podatku od towarów i usług.
Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie art. 3 § ust. 1 pkt 5
Dotyczy kompetencji wojewody.
O.p. art. 247 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa.
O.p. art. 298 § pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Podstawa do udostępniania akt organom podatkowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja wydana w trybie autokontrolnym jest orzeczeniem pierwszoinstancyjnym, co nie powoduje wyłączenia pracownika organu podatkowego z podpisywania stanowiska organu odwoławczego. • Dopuszczenie do materiału dowodowego akt innych organów podatkowych, nawet objętych tajemnicą skarbową, jest dopuszczalne i nie narusza przepisów, jeśli podatnik ma dostęp do akt i możliwość ustosunkowania się do nich. • Organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT, określając zobowiązanie podatkowe i stosując art. 108 ust. 1 u.p.t.u. w sytuacji braku faktycznej dostawy towarów.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 29 ust. 1, art. 103 ust. 1, art. 108 ust. 1 u.p.t.u. • Zarzut naruszenia prawa proceduralnego poprzez niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. z uwagi na podpisanie decyzji I instancji i stanowiska organu przez tę samą osobę (wyłączenie pracownika). • Zarzut naruszenia prawa proceduralnego poprzez niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. z uwagi na dopuszczenie do materiału dowodowego akt objętych tajemnicą skarbową. • Zarzut naruszenia prawa proceduralnego poprzez niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. z uwagi na wykraczanie przez organ I instancji poza uprawnienia wynikające z art. 21 § 3 O.p. • Zarzut naruszenia prawa proceduralnego poprzez niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. z uwagi na przywłaszczenie przez organ I instancji kompetencji Wojewody.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja wydana w trybie autokontrolnym w ramach art. 226 Ordynacji podatkowej jest orzeczeniem pierwszoinstancyjnym. • Fakt, że pracownik organu podatkowego działając w ramach udzielonego mu upoważnienia podpisał decyzję podatkową organu pierwszej instancji, nie wyłącza go na podstawie art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej od podpisania w trybie art. 227 § 2 Ordynacji podatkowej stanowiska tego organu odnośnie przedstawionych zarzutów odwołania. • Udostępnienie materiałów z postępowań prowadzonych przez inne organy podatkowe w stosunku do kontrahentów Skarżącej, nie narusza art. 180 O.p.
Skład orzekający
Janusz Zubrzycki
przewodniczący sprawozdawca
Bartosz Wojciechowski
członek
Alojzy Skrodzki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących autokontroli decyzji podatkowych, wyłączenia pracownika organu podatkowego, dopuszczalności dowodów z akt innych postępowań oraz stosowania art. 108 ustawy o VAT."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych kwestii proceduralnych i materialnych w postępowaniu podatkowym, głównie w kontekście VAT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa porusza ważne kwestie proceduralne w postępowaniu podatkowym, które mogą być niejasne dla wielu podatników, takie jak autokontrola i tajemnica skarbowa.
“Autokontrola decyzji podatkowej: Czy ten sam urzędnik może poprawić własny błąd?”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.