Orzeczenie · 2026-03-31

I FSK 1540/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-31
NSApodatkoweWysokansa
VATskarga kasacyjnareprezentacja spółkiprokurentzarząd spółkiKRSzawieszenie postępowaniapodjęcie postępowaniaprawo spółek

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T. Sp. z o.o. Sp. k. od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił skargę spółki na decyzję Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w sprawie podatku od towarów i usług. Postępowanie zostało zawieszone, ponieważ jedyny członek zarządu komplementariusza spółki został wykreślony z rejestru KRS, a nowy nie został powołany. Mimo wezwania do uzupełnienia braków, spółka nie zareagowała. Sąd, powołując się na przepisy Kodeksu cywilnego i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także orzecznictwo, uznał, że ustanowienie prokurenta samoistnego przed wystąpieniem braków w zarządzie zapewnia spółce skuteczną reprezentację. Umocowanie prokurenta nie wygasa z powodu braków w zarządzie spółki-komplementariusza, a jego działania są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Sąd podkreślił, że prawo do sądu (art. 45 Konstytucji RP) nakazuje rozstrzyganie wątpliwości formalnoprawnych na korzyść strony dążącej do dochodzenia praw. W związku z tym, NSA postanowił podjąć zawieszone postępowanie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Reprezentacja spółek komandytowych przez prokurenta samoistnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sytuacji braków w zarządzie spółki-komplementariusza.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy prokurent został ustanowiony przed wystąpieniem braków w zarządzie komplementariusza i jego umocowanie nie wygasło.

Zagadnienia prawne (2)

Czy brak w składzie zarządu spółki-komplementariusza spółki komandytowej, która wniosła skargę kasacyjną, uniemożliwia jej reprezentację przez ustanowionego wcześniej prokurenta samoistnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ustanowienie prokurenta samoistnego przed wystąpieniem braków w zarządzie spółki-komplementariusza zapewnia spółce komandytowej skuteczną reprezentację w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co uzasadnia podjęcie zawieszonego postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umocowanie prokurenta samoistnego, udzielone przez spółkę komandytową, nie wygasa z powodu braków w składzie zarządu jej komplementariusza. Prokurent jest uprawniony do czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a jego umocowanie nie jest uzależnione od istnienia zarządu spółki-komplementariusza. Prawo do sądu nakazuje rozstrzyganie wątpliwości formalnoprawnych na korzyść strony.

Czy ustanowienie prokurenta samoistnego dla spółki komandytowej, przy jednoczesnych brakach zarządu jej komplementariusza, skutkuje umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego z powodu braku należytej reprezentacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli prokurent samoistny został skutecznie ustanowiony przed wystąpieniem braków w zarządzie komplementariusza i jego umocowanie nie wygasło, spółka jest nadal reprezentowana.

Uzasadnienie

Sąd odrzucił zawężającą wykładnię przepisów, zgodnie z którą brak zarządu komplementariusza mógłby prowadzić do umorzenia postępowania. Podkreślono, że interesy spółki są zabezpieczone przez działania prokurenta, a przepisy Kodeksu spółek handlowych i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują wygaśnięcia prokury w takiej sytuacji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Podjęto zawieszone postępowanie.

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 128 § 1 in principio

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podjęcie zawieszonego postępowania.

k.c. art. 109(1) § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Zakres umocowania prokury, obejmujący czynności sądowe i pozasądowe.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umorzenie postępowania w przypadku braku możliwości działania strony.

p.p.s.a. art. 28 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymóg reprezentacji strony w postępowaniu.

p.p.s.a. art. 124 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zawieszenie postępowania w przypadku braków uniemożliwiających działanie jednostki.

p.p.s.a. art. 183 § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia nieważności postępowania.

k.c. art. 109(1) § 2

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Definicja prokury jako pełnomocnictwa udzielonego przez przedsiębiorcę.

k.c. art. 109(7)

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Przesłanki wygaśnięcia prokury.

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu, nakazujące rozstrzyganie wątpliwości formalnoprawnych na korzyść strony (in dubio pro actione).

k.s.h. art. 201 § 1

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

Organem uprawnionym do prowadzenia spraw i reprezentowania spółki z o.o. jest zarząd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczne ustanowienie prokurenta samoistnego przed wystąpieniem braków w zarządzie spółki-komplementariusza zapewnia reprezentację spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym. • Umocowanie prokurenta samoistnego nie wygasa z powodu braków w składzie zarządu spółki-komplementariusza. • Prawo do sądu nakazuje rozstrzyganie wątpliwości formalnoprawnych na korzyść strony (in dubio pro actione).

Godne uwagi sformułowania

brak w składzie organu powołanego do reprezentacji skarżącej Spółki zaistniał już po skutecznym zainicjowaniu postępowania kasacyjnego • skarga kasacyjna nie była w tym zakresie dotknięta uchybieniem formalnym • fakt skutecznego ustanowienia dla Skarżącej (...) prokurenta samoistnego (...) zasadnym czyni podjęcie zawieszonego postępowania • nie znajduje (...) zastosowania zawężająca wykładnia normy (...) ustanowienie prokurenta samoistnego jako jedynego podmiotu uprawnionego do reprezentacji spółki komandytowej, przy jednoczesnych brakach zarządu (...) miałoby skutkować umorzeniem postępowania • Braki w składzie zarządu dotyczą bowiem komplementariusza Skarżącej, działającej przez jej prokurenta • Skarżąca nie jest pozbawiona możliwości działania • Umocowanym do działania w jej imieniu wciąż pozostaje prokurent samoistny • Umocowanie to nie wygasa z chwilą zaistnienia braków w składzie organu zarządu spółki z o.o. • in dubio pro actione • nieposiadanie w toku procesu zarządu przez spółkę z o.o., nie daje podstaw do stwierdzenia braku należytej reprezentacji (...) gdy Spółka ma prokurenta

Skład orzekający

Roman Wiatrowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Reprezentacja spółek komandytowych przez prokurenta samoistnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sytuacji braków w zarządzie spółki-komplementariusza."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy prokurent został ustanowiony przed wystąpieniem braków w zarządzie komplementariusza i jego umocowanie nie wygasło.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z reprezentacją spółek, co jest istotne dla praktyków prawa spółek i sądowoadministracyjnego.

Prokurent ratuje spółkę w sądzie mimo luk w zarządzie – NSA wyjaśnia zasady reprezentacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst