Orzeczenie · 2025-11-14

I FSK 1507/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-11-14

NSApodatkoweWysokansa

VATpodatek od towarów i usługdodatkowe zobowiązanie podatkoweumowa sprzedażydodatkowe wynagrodzenieudział w zyskuczynność opodatkowanauzasadnienie wyrokuwady postępowaniaNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku z dnia 14 listopada 2025 r. (sygn. akt I FSK 1507/22) uchylił w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) we Wrocławiu z dnia 5 października 2021 r. (sygn. akt I SA/Wr 882/19) i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za maj 2017 r., a jej przedmiotem była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Organ podatkowy zakwestionował odliczenie podatku naliczonego z faktury wystawionej przez kontrahenta tytułem dodatkowego wynagrodzenia ze sprzedaży mieszkań, uznając, że nie stanowi ono zapłaty za czynność opodatkowaną VAT. WSA we Wrocławiu uchylił decyzję organu, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 29a ust. 1 u.p.t.u. oraz zasad postępowania podatkowego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku, które było sprzeczne z sentencją i nie zawierało wystarczających wskazań co do dalszego postępowania. NSA przyznał rację organowi, stwierdzając, że uzasadnienie WSA było wewnętrznie sprzeczne (sentencja uchylała tylko decyzję organu odwoławczego, podczas gdy uzasadnienie wskazywało na konieczność uchylenia także decyzji organu pierwszej instancji) i nie wyjaśniało w sposób należyty podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w tym kwestii kwalifikacji dodatkowego wynagrodzenia jako zapłaty w rozumieniu art. 29a ust. 1 u.p.t.u. oraz braku odniesienia się do art. 536 § 1 k.c. NSA uznał, że te uchybienia proceduralne miały istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, zobowiązując WSA do ponownej oceny zastosowania przepisów prawa procesowego i materialnego, z uwzględnieniem wskazówek sądu kasacyjnego, w tym analizy art. 536 § 1 k.c. i prawidłowego wyjaśnienia kwalifikacji dodatkowego wynagrodzenia. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 207 § 2 P.p.s.a., zasądzając jedynie wpis od skargi kasacyjnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Wadliwość uzasadnień wyroków sądów administracyjnych, wymogi formalne uzasadnienia, zasady interpretacji umów w kontekście VAT, znaczenie art. 536 § 1 k.c. w sprawach podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji interpretacji umowy sprzedaży z elementami zmiennego wynagrodzenia w kontekście VAT. Wskazania co do dalszego postępowania są ogólne.

Zagadnienia prawne (3)

Czy dodatkowe wynagrodzenie, określone w umowie sprzedaży jako udział w zyskach z inwestycji, stanowi zapłatę za czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wykazał w sposób należyty, dlaczego organy podatkowe błędnie zakwalifikowały to wynagrodzenie jako niepodlegające opodatkowaniu VAT, i że uzasadnienie WSA było wadliwe w tym zakresie.

Uzasadnienie

NSA wskazał na wadliwość uzasadnienia WSA, który arbitralnie uznał, że organy błędnie zakwalifikowały dodatkowe wynagrodzenie. Sąd kasacyjny podkreślił potrzebę analizy umowy sprzedaży z uwzględnieniem art. 536 § 1 k.c. i prawidłowego wyjaśnienia, czy wynagrodzenie to stanowi zapłatę za czynność opodatkowaną.

Czy uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spełnia wymogi art. 141 § 4 P.p.s.a., w szczególności w zakresie zgodności z sentencją i jasności wskazań co do dalszego postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe, wewnętrznie sprzeczne i nie zawierało wystarczających wskazań co do dalszego postępowania.

Uzasadnienie

NSA stwierdził ewidentną niezgodność treści uzasadnienia z sentencją wyroku WSA oraz brak należytego wyjaśnienia przyczyn uchylenia decyzji i wskazania co do dalszego postępowania, co uniemożliwiło kontrolę instancyjną i wykonanie wyroku.

Czy organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego (art. 112b u.p.t.u.)?

Odpowiedź sądu

Kwestia ta nie została rozstrzygnięta przez NSA z uwagi na uchylenie wyroku WSA z przyczyn proceduralnych, jednak NSA zwrócił uwagę na niejednoznaczność wskazań WSA co do dalszego postępowania w tym zakresie.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA nie udzielił jednoznacznych wskazań co do zastosowania art. 112b u.p.t.u. i konieczności uwzględnienia orzeczenia TSUE, co było niewystarczające dla prawidłowego ponownego rozpoznania sprawy przez organ.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.

Przepisy (24)

Główne

P.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. W przypadku przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, uzasadnienie powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję organu administracji.

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i sądy.

P.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.

u.p.t.u. art. 5 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Określa czynności podlegające opodatkowaniu VAT.

u.p.t.u. art. 8 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Określa, że przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.

u.p.t.u. art. 29a § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Określa podstawę opodatkowania.

u.p.t.u. art. 112b § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Określa zasady ustalania dodatkowego zobowiązania podatkowego.

u.p.t.u. art. 112b § 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Określa wysokość dodatkowego zobowiązania podatkowego.

u.p.t.u. art. 112b § 3

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Określa przypadki, w których nie wszczyna się postępowania w sprawie dodatkowego zobowiązania podatkowego lub odstępuje się od ustalenia jego wysokości.

k.c. art. 536 § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Cenę można określić przez wskazanie podstaw do jej ustalenia.

Dz.U. 2019 poz 2325 art. 141 § 4

Dotyczy uzasadnienia wyroku w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 174 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.

P.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.

k.c. art. 3531

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Zasada swobody umów.

O.p. art. 120