I FSK 1451/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła interpretacji przepisów podatku od towarów i usług w kontekście budowy przydomowych oczyszczalni ścieków (POŚ) przez gminę dla mieszkańców. Gmina, realizując zadanie własne z zakresu gospodarki wodno-ściekowej, budowała POŚ na nieruchomościach mieszkańców, gdzie budowa sieci kanalizacyjnej była nieuzasadniona ekonomicznie. Inwestycja była częściowo finansowana ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Gmina zlecała wykonanie projektów i budowę POŚ zewnętrznym podmiotom, a mieszkańcy nie ponosili żadnych kosztów związanych z budową ani późniejszym przeniesieniem własności. Gmina miała również oferować odpłatne usługi wywozu osadu. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej początkowo uznał, że otrzymana dotacja stanowi podstawę opodatkowania VAT, a gmina ma pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił tę interpretację, stwierdzając, że dotacja ma charakter zakupowy i nie wpływa na cenę usługi świadczonej na rzecz mieszkańców, a tym samym nie zwiększa podstawy opodatkowania. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną organu, podzielił stanowisko WSA, choć z innym uzasadnieniem. Sąd odwołał się do wyroku TSUE w sprawie C-612/21 oraz własnej uchwały siedmiu sędziów (sygn. akt I FSK 1454/18), zgodnie z którymi gminy realizujące podobne projekty, gdzie mieszkańcy partycypują w kosztach w niewielkim stopniu, a większość finansowania pochodzi ze środków publicznych, nie prowadzą działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów VAT. W konsekwencji, otrzymane dotacje nie stanowią podstawy opodatkowania. NSA uznał, że gmina w tej sprawie nie prowadziła działalności gospodarczej, a dotacja nie zwiększała podstawy opodatkowania. Sąd oddalił skargę kasacyjną organu, uznając, że wyrok WSA, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, czy gmina prowadzi działalność gospodarczą w kontekście realizacji projektów infrastrukturalnych z dofinansowaniem, a w konsekwencji, czy otrzymane dotacje podlegają opodatkowaniu VAT.
Sprawa dotyczy specyficznego modelu finansowania i realizacji inwestycji przez gminę, gdzie mieszkańcy partycypują w kosztach w ograniczonym zakresie. Może nie mieć zastosowania w przypadkach, gdy gmina działa w sposób typowo komercyjny.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dotacja otrzymana przez gminę na realizację inwestycji budowy przydomowych oczyszczalni ścieków dla mieszkańców, gdzie gmina zleca wykonanie prac zewnętrznym podmiotom, a mieszkańcy nie partycypują w kosztach, stanowi podstawę opodatkowania podatkiem VAT zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dotacja taka nie stanowi podstawy opodatkowania VAT, ponieważ gmina w tym zakresie nie prowadzi działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
Gmina realizująca projekt budowy POŚ, gdzie większość kosztów pokrywana jest ze środków publicznych, a mieszkańcy partycypują w nich w niewielkim stopniu lub wcale, nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów VAT. Brak działalności gospodarczej oznacza, że otrzymana dotacja nie jest związana z odpłatnym świadczeniem usług i nie zwiększa podstawy opodatkowania.
Czy gmina realizująca projekt budowy przydomowych oczyszczalni ścieków ma prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego związanego z tą inwestycją?
Odpowiedź sądu
Kwestia ta nie została rozpoznana przez NSA z uwagi na brak uzasadnienia zarzutu w skardze kasacyjnej.
Uzasadnienie
NSA nie rozpoznał zarzutu dotyczącego prawa do odliczenia VAT naliczonego, ponieważ organ w skardze kasacyjnej nie przedstawił jego uzasadnienia.
Przepisy (5)
Główne
u.p.t.u. art. 29a § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą podatnik otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczonych lub usług świadczonych przez podatnika. W niniejszej sprawie uznano, że dotacja nie miała bezpośredniego wpływu na cenę usługi świadczonej przez gminę, gdyż gmina nie prowadziła działalności gospodarczej.
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. W niniejszej sprawie, z uwagi na brak działalności gospodarczej, nie było podstaw do odliczenia VAT naliczonego w związku z realizacją projektu.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 29a § 6
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.s.g. art. 7 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Wskazuje na zadania własne gminy, w tym dotyczące gospodarki wodno-ściekowej.
k.c.
Kodeks cywilny
Odniesienie w umowach z mieszkańcami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Gmina nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków. • Dotacja nie ma bezpośredniego wpływu na cenę usługi świadczonej przez gminę, gdyż mieszkańcy nie partycypują w kosztach. • Orzecznictwo TSUE i NSA potwierdza, że gminy realizujące podobne projekty nie wykonują działalności gospodarczej.
Odrzucone argumenty
Dotacja, mając wpływ na cenę towarów/usług, powinna zwiększać podstawę opodatkowania VAT (argument organu).
Godne uwagi sformułowania
dotacja ma charakter zakupowy, nie ma ona bowiem wpływu na wysokość obrotu w sensie jego zwiększenia, gdyż nie ma wpływu na cenę usługi • gmina, która realizując projekt z zakresu odnawialnych źródeł energii (...), nie wykonuje z tego tytułu działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. • brak jest podstaw do przyjęcia, że w niniejszej sprawie Skarżąca, realizując inwestycję polegającą na budowie na rzecz mieszkańców POŚ, wykonuje działalność gospodarczą.
Skład orzekający
Roman Wiatrowski
przewodniczący sprawozdawca
Arkadiusz Cudak
członek
Włodzimierz Gurba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, czy gmina prowadzi działalność gospodarczą w kontekście realizacji projektów infrastrukturalnych z dofinansowaniem, a w konsekwencji, czy otrzymane dotacje podlegają opodatkowaniu VAT."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego modelu finansowania i realizacji inwestycji przez gminę, gdzie mieszkańcy partycypują w kosztach w ograniczonym zakresie. Może nie mieć zastosowania w przypadkach, gdy gmina działa w sposób typowo komercyjny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego dla samorządów i interpretacji przepisów VAT w kontekście projektów infrastrukturalnych. Orzeczenie NSA opiera się na wyroku TSUE, co nadaje mu znaczenie precedensowe.
“Gmina buduje oczyszczalnie dla mieszkańców, ale czy to biznes? NSA rozstrzyga kluczową kwestię VAT.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.