Orzeczenie · 2009-04-03

I FSK 1367/07

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2009-04-03

NSApodatkoweWysokansa

VATdodatkowe zobowiązanie podatkowesankcja administracyjnaprawo wspólnotoweVI DyrektywaETSNSAimplementacja dyrektywpierwszeństwo prawa UE

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki P.B. M.S. - A.B., L.J.P. - spółka jawna w B. od wyroku WSA w Białymstoku, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. w przedmiocie dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od lipca do października 2004 r. Spółka podnosiła, że przepisy art. 109 ust. 4 i 5 ustawy o VAT, stanowiące podstawę nałożenia dodatkowego zobowiązania w wysokości 30% kwoty zawyżenia podatku naliczonego, są niezgodne z prawem wspólnotowym, w szczególności z VI Dyrektywą. Argumentowano, że przepis ten stanowi środek specjalny, który nie został prawidłowo zaimplementowany do polskiego porządku prawnego. Dyrektor Izby Skarbowej oraz WSA uznali, że dodatkowe zobowiązanie podatkowe ma charakter sankcji administracyjnej, ale jest zgodne z prawem UE. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 kwietnia 2009 r. oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że dodatkowe zobowiązanie podatkowe nie jest podatkiem VAT, lecz sankcją administracyjną, która ma charakter prewencyjny i dyscyplinujący. Sąd powołał się na orzecznictwo ETS, w tym wyrok w sprawie C-502/07 K-1 sp. z o.o., który stwierdził, że wspólny system VAT nie stoi na przeszkodzie wprowadzeniu takiej sankcji, a przepisy te nie stanowią "specjalnych środków stanowiących odstępstwo" w rozumieniu art. 27 VI Dyrektywy, lecz mieszczą się w ramach art. 22 ust. 8 VI Dyrektywy. NSA uznał, że dodatkowe zobowiązanie podatkowe jest zgodne z prawem wspólnotowym i nie wymagało specjalnej procedury notyfikacyjnej przewidzianej dla środków specjalnych. W związku z tym, zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego zostały uznane za bezzasadne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska NSA i ETS w kwestii charakteru prawnego dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT i jego zgodności z prawem UE.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 30.11.2008 r. (choć zasada pozostaje aktualna).

Zagadnienia prawne (3)

Czy art. 109 ust. 4 i 5 ustawy o VAT, wprowadzający dodatkowe zobowiązanie podatkowe w VAT, jest zgodny z prawem wspólnotowym, w szczególności z VI Dyrektywą?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jest zgodny. Dodatkowe zobowiązanie podatkowe jest sankcją administracyjną, a nie podatkiem obrotowym, i mieści się w ramach art. 22 ust. 8 VI Dyrektywy, a nie art. 27.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dodatkowe zobowiązanie podatkowe nie posiada cech podatku VAT (powszechność, proporcjonalność, wielofazowość, neutralność). Jest to sankcja administracyjna nakładana za nieprawidłowe rozliczenie VAT, zgodna z art. 22 ust. 8 VI Dyrektywy, a nie środek specjalny z art. 27 VI Dyrektywy, który wymagałby specjalnej procedury notyfikacyjnej.

Czy dodatkowe zobowiązanie podatkowe w VAT stanowi "środek specjalny" w rozumieniu art. 27 VI Dyrektywy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie stanowi "środka specjalnego" w rozumieniu art. 27 ust. 1 VI Dyrektywy.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że dodatkowe zobowiązanie podatkowe jest sankcją administracyjną, a nie środkiem specjalnym, który stanowi wyjątek od przepisów Dyrektywy w celu uproszczenia procedury lub zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania. Jest to raczej środek służący prawidłowej kalkulacji i poborowi podatku, przewidziany w art. 22 ust. 8 VI Dyrektywy.

Czy polskie przepisy dotyczące dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT zostały prawidłowo zaimplementowane do prawa krajowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ponieważ przepis ten jest zgodny z prawem wspólnotowym i nie stanowi środka specjalnego wymagającego specjalnej procedury implementacji.

Uzasadnienie

Skoro dodatkowe zobowiązanie podatkowe zostało uznane za zgodne z VI Dyrektywą (na podstawie art. 22 ust. 8) i nie jest środkiem specjalnym z art. 27, to nie było obowiązku przeprowadzania procedury notyfikacyjnej przewidzianej dla środków specjalnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT.

Przepisy (14)

Główne

ustawa o VAT art. 109 § ust. 4 - 5

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Przepisy te wprowadzają dodatkowe zobowiązanie podatkowe w VAT, które zostało uznane za sankcję administracyjną zgodną z prawem UE.

Pomocnicze

VI Dyrektywa art. 22 § ust. 8

Szósta Dyrektywa Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku

Stanowi podstawę dla państw członkowskich do nakładania innych obowiązków niezbędnych do prawidłowego naliczenia i poboru podatku oraz unikania oszustw podatkowych, co obejmuje sankcje administracyjne.

VI Dyrektywa art. 27 § ust. 1

Dotyczy środków specjalnych stanowiących odstępstwo od Dyrektywy, które nie mają zastosowania do dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT.

VI Dyrektywa art. 33 § ust. 1

Nie stoi na przeszkodzie utrzymaniu w mocy przepisów wprowadzających sankcje administracyjne, które nie są podatkami obrotowymi.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 91 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Traktat WE art. 249 § akapit 3

Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską

Ordynacja podatkowa art. 6

Ordynacja podatkowa

u.p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt.1) i 2)