Orzeczenie · 2012-06-22

I FSK 1319/11Odmowa odliczenia VAT niezgodnosc z prawem UE

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2012-06-22

NSAPodatkoweWysokansa

VATodliczenie podatku naliczonegofakturypodatnik niezarejestrowanyprawo unijneTSUErażące naruszenie prawastwierdzenie nieważności decyzjitryb nadzwyczajny

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa wywodzi się ze skargi kasacyjnej L. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji. Decyzja ta określała wysokość zobowiązania podatkowego w VAT za grudzień 2005 r., odmawiając podatniczce prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez podmiot niezarejestrowany jako podatnik VAT. Pełnomocnik strony złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, wskazując na rażące naruszenie prawa. Organ odwoławczy odmówił stwierdzenia nieważności, co potwierdził WSA w Łodzi. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów krajowych (uptu, Op, Konstytucja RP) oraz prawa unijnego (Szósta Dyrektywa VAT), argumentując, że odmowa odliczenia VAT z faktur niezarejestrowanego podatnika, gdy podatnik nie wiedział o statusie dostawcy, stanowi rażące naruszenie prawa. WSA uznał, że "rażące naruszenie prawa" wymaga oczywistości i jednoznaczności, a w tej sprawie istniały wątpliwości interpretacyjne, co potwierdzało skierowanie pytania prejudycjalnego do TSUE. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził, że wyrok TSUE w sprawie C-438/09 przesądził o niezgodności art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a uptu z prawem wspólnotowym. Jednakże, NSA podkreślił, że w dacie wydania decyzji wymiarowej istniały wątpliwości interpretacyjne co do tego przepisu, a jego zastosowanie nie było oczywistym i jednoznacznym naruszeniem prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji w trybie nadzwyczajnym. Sąd wskazał również, że dla eliminacji skutków orzeczenia TSUE przewidziana jest instytucja wznowienia postępowania, a nie stwierdzenie nieważności. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia "rażącego naruszenia prawa" w kontekście stosowania przepisów krajowych niezgodnych z prawem UE, zwłaszcza w sytuacji istnienia wątpliwości interpretacyjnych przed orzeczeniem TSUE. Granice stosowania trybu stwierdzenia nieważności decyzji.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której istniały wątpliwości interpretacyjne przed wyrokiem TSUE. Nie można go stosować do przypadków oczywistego i jednoznacznego naruszenia prawa.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zastosowanie przez organ podatkowy przepisu krajowego (art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a uptu) niezgodnego z prawem wspólnotowym, w sytuacji gdy istniały wątpliwości interpretacyjne co do jego zgodności z prawem UE przed wydaniem wyroku TSUE, stanowi "rażące naruszenie prawa" uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zastosowanie przepisu krajowego, co do którego istniały wątpliwości interpretacyjne i które nie było oczywistym naruszeniem prawa, nie stanowi rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, zwłaszcza gdy dla eliminacji skutków orzeczenia TSUE przewidziana jest instytucja wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że "rażące naruszenie prawa" wymaga jasności i jednoznaczności, a nie błędnej interpretacji. W dacie wydania decyzji wymiarowej istniały wątpliwości co do zgodności art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a uptu z prawem UE, co potwierdzało pytanie prejudycjalne do TSUE. Dlatego zastosowanie tego przepisu nie było oczywistym naruszeniem prawa. Ponadto, system weryfikacji decyzji ostatecznych opiera się na niekonkurencyjności trybów nadzwyczajnych, a wznowienie postępowania jest właściwym trybem dla eliminacji skutków orzeczeń TSUE.

Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur wystawionych przez podmiot niezarejestrowany jako podatnik VAT, jeśli nie miał wiedzy o statusie dostawcy?

Odpowiedź sądu

Zgodnie z wyrokiem TSUE w sprawie C-438/09, przepisy VI Dyrektywy VAT sprzeciwiają się przepisom krajowym, na mocy których podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT zapłaconego innemu podatnikowi będącemu usługodawcą niezarejestrowanym dla celów tego podatku, jeśli faktury zawierają wymagane informacje.

Uzasadnienie

Wyrok TSUE w sprawie C-438/09 przesądził o niezgodności art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a uptu z prawem wspólnotowym w zakresie, w jakim uzależniał prawo do odliczenia od wymogu formalnego rejestracji dostawcy jako podatnika VAT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną L. L. od wyroku WSA w Łodzi.

Przepisy (22)

Główne

uptu art. 88 § ust. 3a pkt 1 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepis ten, uzależniający prawo do odliczenia od rejestracji dostawcy jako podatnika VAT, został uznany za niezgodny z prawem wspólnotowym.

Op art. 247 § § 1 pkt 3

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Kwalifikowane naruszenie prawa jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji.

Ppsa art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

uptu art. 86 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Konstytucja RP art. 2