I FSK 1318/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który uchylił decyzję Dyrektora IAS dotyczącą podatku od towarów i usług za lata 2012-2014. Dyrektor IAS pierwotnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i określił nadwyżkę podatku naliczonego do przeniesienia, jednocześnie orzekając o obowiązku zapłaty podatku z tytułu wystawienia faktur niedokumentujących rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Organ wskazywał na brak dowodów prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego, brak posiadania niezbędnych zasobów materialnych i ludzkich, a także na fikcyjność transakcji z kontrahentami, takimi jak T. W., A. C., M. Z. i H. B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Dyrektora IAS, uznając, że organ nie wykonał zaleceń poprzedniego wyroku WSA i nie uzasadnił swojego stanowiska w sposób wystarczający. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił wyrok WSA. Sąd uznał, że Dyrektor IAS prawidłowo ocenił materiał dowodowy i wykonał zalecenia sądu pierwszej instancji, szczegółowo analizując faktury i uzasadniając swoje stanowisko. NSA podkreślił, że skarżący nie wykazał rzeczywistego prowadzenia działalności gospodarczej, nie posiadał niezbędnych zasobów, a jego kontrahenci nie potrafili transparentnie opisać współpracy. Dodatkowo, brak było potwierdzenia przekroczenia granic Polski przez skarżącego, co podważało możliwość świadczenia usług za granicą. Sąd uznał, że organy podatkowe działały zgodnie z przepisami, a postawa skarżącego była bierna, co uniemożliwiło mu skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego. Ostatecznie NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę skarżącego, zasądzając koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie zakwestionowania prawa do odliczenia VAT w przypadku braku dowodów na rzeczywiste prowadzenie działalności gospodarczej, nierzetelność faktur, brak zasobów i bierną postawę podatnika.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodów i współpracy ze strony podatnika. Interpretacja zasady prawdy obiektywnej i współdziałania w postępowaniu podatkowym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy, wydając decyzję po uchyleniu przez WSA poprzedniej decyzji, prawidłowo wykonał zalecenia sądu pierwszej instancji dotyczące szczegółowego omówienia faktur i uzasadnienia swojego stanowiska?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Dyrektor IAS prawidłowo wykonał zalecenia WSA, szczegółowo analizując faktury, przedstawiając dodatkowy materiał dowodowy i kompleksowo oceniając okoliczności sprawy, co doprowadziło do uzasadnionego zakwestionowania transakcji.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że organ odwoławczy nie tylko wymienił faktury i przytoczył fragmenty decyzji innych organów, ale również dokonał własnej oceny materiału dowodowego, uwzględniając brak zasobów materialnych i ludzkich po stronie skarżącego, fikcyjność transakcji z kontrahentami oraz brak dowodów na rzeczywiste świadczenie usług, co było wystarczające do podważenia prawa do odliczenia VAT.
Czy brak posiadania przez podatnika niezbędnych zasobów materialnych i ludzkich, działalność w wirtualnym biurze oraz brak możliwości potwierdzenia przez kontrahentów rzeczywistości transakcji, uzasadnia zakwestionowanie prawa do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, te okoliczności, w połączeniu z innymi dowodami wskazującymi na nierzetelność faktur i brak faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej, stanowią podstawę do zakwestionowania prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że szeroki wachlarz usług rzekomo świadczonych przez skarżącego, brak pracowników, wirtualne biuro, nieprzejrzyste relacje z kontrahentami, brak potwierdzenia transakcji oraz brak dowodów na wykonanie prac, w sposób obiektywny podważały możliwość prowadzenia faktycznej działalności gospodarczej i uzasadniały zakwestionowanie prawa do odliczenia VAT.
Czy organ podatkowy, działając w oparciu o zasadę prawdy obiektywnej i współdziałania, ma obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego w nieskończoność, nawet w sytuacji biernej postawy podatnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasada prawdy obiektywnej i współdziałania nie ma charakteru bezwzględnego. Organ ma obowiązek dążyć do ustalenia stanu faktycznego, ale nie może być zmuszany do nieograniczonego poszukiwania dowodów, zwłaszcza gdy podatnik odmawia współpracy i nie przedstawia własnych dowodów.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że podatnik ma obowiązek współdziałania z organem. W sytuacji, gdy skarżący odmówił składania zeznań, nie przedłożył wyjaśnień dotyczących zakwestionowanych transakcji ani wniosków dowodowych, a organ zgromadził wystarczający materiał dowodowy wskazujący na nierzetelność faktur, organ nie miał obowiązku dalszego prowadzenia postępowania dowodowego.
Przepisy (14)
Główne
O.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Organ ma obowiązek dokładnego ustalenia stanu faktycznego i jego wyczerpującej oceny, ale zasada ta nie jest bezwzględna i nie wymaga nieograniczonego poszukiwania dowodów, zwłaszcza przy biernej postawie podatnika.
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ obowiązek sprawdzenia i weryfikacji twierdzeń podatnika.
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Organ dokonuje oceny zebranego materiału dowodowego.
u.VAT art. 108 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Obowiązek zapłaty podatku z tytułu wystawienia faktury dokumentującej czynność nierzeczywistą.
u.VAT art. 86 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu wykładnią prawa dokonaną w orzeczeniu.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia.
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
P.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonego orzeczenia.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Pomocnicze
O.p. art. 210 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać ocenę dowodów.
u.VAT art. 5 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
u.VAT art. 15
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Definicja podatnika.
P.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi uzasadnienia wyroku sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i uzasadnił swoje stanowisko, mimo zarzutów o braku samodzielnej oceny. • Skarżący nie wykazał rzeczywistego prowadzenia działalności gospodarczej, posiadania zasobów ani wykonania usług. • Brak współpracy podatnika z organami podatkowymi.
Odrzucone argumenty
Organ odwoławczy nie wykonał zaleceń WSA w przedmiocie szczegółowego omówienia faktur i uzasadnienia stanowiska. • Organ sprawozdawczo przedstawił zebrane materiały, brak samodzielnej oceny i jasnej konkluzji. • Decyzja organu odwoławczego nie różni się od uchylonej decyzji.
Godne uwagi sformułowania
brak jest bieżącego adresu zameldowania • faktury niedokumentujące rzeczywistych zdarzeń gospodarczych • nie można było stwierdzić, że firma Skarżącego, pomimo formalnego istnienia, funkcjonowała w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania działalności gospodarczej w sposób ciągły, zorganizowany, zarobkowy i samodzielny • brak rachunków bankowych, ani dokonywanie płatności gotówką, ani też brak kontaktu ze Stroną, nie mogą stanowić żadnego dowodu na fikcyjność transakcji • organ sprawozdawczo przedstawił zebrane wyjaśnienia, protokoły, przesłuchania, brak jednak samodzielnej oceny zebranych materiałów dowodowych • Strona nie posiadała składników materialnych w postaci odpowiedniego sprzętu IT jak i narzędzi budowlanych • w badanym okresie Strona nie prowadziła działalności gospodarczej zdefiniowanej w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, nie dokonywała nabyć oraz dostaw towarów i usług • w sprawie mamy do czynienia z oszustwem podatkowym polegającym na wystawianiu przez Stronę pustych faktur kosztowych • zasada wynikająca z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. nie ma charakteru bezwzględnego • strategia podatnika opiera się wyłącznie na negowaniu działań podejmowanych przez te organy
Skład orzekający
Artur Mudrecki
sprawozdawca
Maja Chodacka
członek
Mariusz Golecki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zakwestionowania prawa do odliczenia VAT w przypadku braku dowodów na rzeczywiste prowadzenie działalności gospodarczej, nierzetelność faktur, brak zasobów i bierną postawę podatnika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodów i współpracy ze strony podatnika. Interpretacja zasady prawdy obiektywnej i współdziałania w postępowaniu podatkowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe walczą z pustymi fakturami i brakiem dowodów na rzeczywiste prowadzenie działalności gospodarczej, co jest częstym problemem w obrocie gospodarczym.
“Puste faktury i brak dowodów: Jak podatnik przegrał walkę o odliczenie VAT?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.