I FSK 1287/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego przez skarżącą od faktur wystawionych przez kontrahenta nr 1 za materiały budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę skarżącej, uznając faktury za nierzetelne, co pozbawiło ją prawa do odliczenia VAT. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów Konstytucji RP (m.in. art. 2, 8, 45, 77, 84, 87, 175, 184) oraz przepisów Ordynacji podatkowej (m.in. art. 122, 187, 188, 190, 191, 197) i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (m.in. art. 91, 106, 113, 122). Główne zarzuty dotyczyły zaniechania przeprowadzenia dowodów, w tym przesłuchania świadka G. B. oraz zaniechania zwrócenia się o dokumentację. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając ustalenia sądu pierwszej instancji. Sąd wskazał, że materiał dowodowy potwierdza nierzetelność faktur, ponieważ nie odzwierciedlały one rzeczywistych transakcji. Podkreślono brak możliwości ustalenia okoliczności transportu i odbioru towarów, brak płatności, niezdolność kontrahenta nr 1 do wykonania dostaw oraz jego status jako 'znikającego podatnika'. Sąd uznał, że organy podatkowe zebrały wystarczający materiał dowodowy i prawidłowo oceniły dowody. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Konstytucji RP nie zostały uzasadnione w sposób wymagany przez prawo. Sąd odniósł się również do zarzutu rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym, wskazując na uzasadnienie tej decyzji przepisami wprowadzonymi w związku z pandemią COVID-19. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z przepisami.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy prawa do odliczenia VAT w przypadku nierzetelnych faktur, brak obowiązku przeprowadzania wszystkich wnioskowanych dowodów, jeśli materiał dowodowy jest wystarczający, dopuszczalność posiedzeń niejawnych w związku z COVID-19.
Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z kontrahentem nr 1 i brakiem dowodów na rzeczywistość transakcji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy faktury dokumentujące nabycie materiałów budowlanych, które nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych, mogą stanowić podstawę do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, faktury, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego ani zwrotu różnicy podatku VAT.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy potwierdził nierzetelność faktur, ponieważ nie odzwierciedlały one rzeczywistych transakcji. Brak możliwości ustalenia okoliczności transportu i odbioru, brak płatności, niezdolność kontrahenta do dostaw oraz jego status jako 'znikającego podatnika' świadczą o tym, że dostawy nie miały miejsca.
Czy zaniechanie przeprowadzenia przez organy podatkowe dowodu z przesłuchania świadka (np. członka zarządu kontrahenta) lub z dokumentacji (np. kosztorysów) stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego lub procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do dokonania oceny rzetelności faktur i ustalenia stanu faktycznego, a wskazane dowody nie mogłyby wpłynąć na wynik sprawy lub nie mogły zostać przeprowadzone z przyczyn niezależnych od organu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe zebrały pełny materiał dowodowy, a wskazane przez skarżącą dowody nie miały znaczenia dla sprawy lub nie mogły zostać przeprowadzone. Sąd podkreślił, że skarżąca jako podatnik ma obowiązek gromadzenia dokumentacji potwierdzającej zakupy.
Czy rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w związku z pandemią COVID-19, mimo wniosku o rozprawę, narusza prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zastosowanie przepisów o posiedzeniu niejawnym było uzasadnione zagrożeniem epidemicznym i miało na celu ochronę zdrowia uczestników postępowania, zgodnie z przepisami szczególnymi wprowadzonymi w związku z COVID-19.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym było uzasadnione przepisami wprowadzonymi w związku z pandemią COVID-19, które pozwalały na takie rozwiązanie w celu ochrony zdrowia uczestników postępowania, gdy przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie.
Przepisy (34)
Główne
u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a)
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 176 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 190 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 197 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 91 § § 2 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 106 § § 2, 3 i 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 113 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 122
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
uCOVID-19 art. 15 zzs4 § ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 6 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c)
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 87
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 8
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 77
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 175
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
P.p.s.a. art. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 109 § ust. 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktury nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych. • Brak możliwości ustalenia okoliczności transportu i odbioru towarów. • Brak płatności lub płatność ze środków o nieustalonym pochodzeniu. • Kontrahent nr 1 nie był w stanie wykonać dostaw i był 'znikającym podatnikiem'.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji RP przez zaniechanie przeprowadzenia dowodów. • Zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej przez zaniechanie przeprowadzenia dowodów (przesłuchanie świadka, dokumentacja, kontrola kontrahenta, opinia biegłego). • Zarzut naruszenia przepisów P.p.s.a. przez rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Godne uwagi sformułowania
faktury te wytworzone zostały w celu wykazania podatku naliczonego • organy podatkowe zebrały w sprawie pełny materiał dowodowy wystarczający do dokonania oceny rzetelności faktur VAT • prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu
Skład orzekający
Małgorzata Niezgódka - Medek
przewodniczący sprawozdawca
Danuta Oleś
sędzia
Adam Nita
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy prawa do odliczenia VAT w przypadku nierzetelnych faktur, brak obowiązku przeprowadzania wszystkich wnioskowanych dowodów, jeśli materiał dowodowy jest wystarczający, dopuszczalność posiedzeń niejawnych w związku z COVID-19."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z kontrahentem nr 1 i brakiem dowodów na rzeczywistość transakcji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia dla podatników - prawa do odliczenia VAT od faktur. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje, jak sąd ocenia dowody w kontekście nierzetelnych faktur i jakie są granice obowiązku organów w zakresie postępowania dowodowego.
“Nierzetelne faktury VAT: Kiedy prawo do odliczenia przepada?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.