Orzeczenie · 2024-05-17

I FSK 1236/20

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-05-17
NSApodatkoweWysokansa
podatek VATdoręczenie elektroniczneePUAPprzywrócenie terminuodwołanieskarga kasacyjnabrak winyOrdynacja podatkowapostępowanie podatkowe

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez C. sp. z o.o. w likwidacji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie podatku od towarów i usług. Spółka zarzucała sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności błędną ocenę zasadności odmowy przywrócenia terminu. Kluczowym zagadnieniem było skuteczne doręczenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego pełnomocnikowi spółki za pośrednictwem platformy ePUAP oraz kwestia braku winy pełnomocnika w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Pełnomocnik podnosił problemy techniczne z platformą ePUAP, w tym brak otrzymywania powiadomień e-mailowych o możliwości odbioru pisma, co miało uniemożliwić terminowe wniesienie odwołania. Sąd pierwszej instancji uznał te argumenty za nieprzekonujące, wskazując na brak logowania się pełnomocnika do systemu ePUAP i błędne założenie co do braku wpływu pism. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał ją za zasadną. Sąd podkreślił, że choć dla skuteczności doręczenia elektronicznego nie jest wymagane otrzymanie powiadomienia e-mail, to jednak brak takiego powiadomienia, w kontekście zapewnień zawartych w instrukcji użytkowania ePUAP, mógł mieć wpływ na uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu. NSA stwierdził, że nie można wykluczyć, iż przyczyny wysyłania powiadomień na niewłaściwy adres były niezależne od pełnomocnika, co w stopniu wymaganym przez prawo uprawdopodobniło brak winy. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz postanowienie organu odwoławczego, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń elektronicznych za pomocą ePUAP, zasad przywracania terminu w postępowaniu podatkowym oraz oceny winy w uchybieniu terminu w kontekście funkcjonowania systemów teleinformatycznych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy stanu prawnego i technicznego związanego z platformą ePUAP w określonym czasie. Zmiany w przepisach i funkcjonowaniu platformy mogą wpływać na jego bezpośrednie zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy brak otrzymania powiadomienia e-mail o możliwości odbioru pisma z platformy ePUAP, w sytuacji gdy użytkownik polega na zapewnieniach zawartych w instrukcji użytkowania systemu, może stanowić podstawę do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak otrzymania powiadomienia e-mail, w kontekście zapewnień o jego wysyłaniu, może stanowić podstawę do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, zwłaszcza gdy nie można wykluczyć, że przyczyny wysyłania powiadomień na niewłaściwy adres były niezależne od użytkownika.

Uzasadnienie

NSA uznał, że choć samo otrzymanie powiadomienia e-mail nie jest warunkiem skuteczności doręczenia elektronicznego, to jego brak, w sytuacji gdy użytkownik polega na zapewnieniach systemu o jego wysyłaniu, może wpływać na ocenę winy w uchybieniu terminu. Sąd podkreślił, że użytkownik ma prawo działać w zaufaniu do podmiotu publicznego świadczącego usługi przez ePUAP.

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy w zakresie wadliwego funkcjonowania platformy ePUAP i jego wpływu na możliwość skutecznego wniesienia odwołania w terminie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji dokonał dowolnej, selektywnej i nieobiektywnej oceny materiału dowodowego, błędnie przyjmując nieskuteczność zmiany adresu e-mail na platformie ePUAP i ignorując okoliczności wskazujące na problemy techniczne.

Uzasadnienie

NSA zarzucił sądowi pierwszej instancji błędną ocenę dowodów, w tym korespondencji z Ministerstwem Cyfryzacji, zrzutów ekranu i wyjaśnień pełnomocnika, co doprowadziło do nieprawidłowego uznania, że problemy techniczne z ePUAP nie miały znaczenia dla sprawy i że pełnomocnik nie uprawdopodobnił braku winy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu oraz postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O. z dnia 4 grudnia 2019 r. Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania organowi drugiej instancji.

Przepisy (8)

Główne

Ordynacja podatkowa art. 162 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 152a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący doręczenia za pomocą środków komunikacji elektronicznej (nieobowiązujący w dacie wydania decyzji, ale istotny dla kontekstu sprawy).

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego aktu w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi, jeśli brak podstaw do jej uwzględnienia.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi kasacyjnej co do naruszenia prawa materialnego,جهlem uchylenia zaskarżonego orzeczenia, stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla zaskarżone orzeczenie i rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona.

u.o.i.

Ustawa z dnia 17 lutego 2005r. o informatyzacji podmiotów realizujących zadania publiczne

Reguluje funkcjonowanie systemów teleinformatycznych, w tym ePUAP.

Dz.U. z 2016 r. poz. 1626 art. 4 § ust. 1 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Cyfryzacji z dnia 5 października 2016 r. w sprawie zakresu i warunków korzystania z elektronicznej platformy usług administracji publicznej

Określa wymogi dotyczące utworzenia konta użytkownika na ePUAP, w tym podanie adresu poczty elektronicznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pełnomocnik skarżącej spółki uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania z powodu problemów z doręczeniami elektronicznymi przez ePUAP. • Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej oceny materiału dowodowego dotyczącego funkcjonowania platformy ePUAP. • Użytkownik platformy ePUAP ma prawo polegać na zapewnieniach o wysyłaniu powiadomień e-mailowych.

Odrzucone argumenty

Argumentacja sądu pierwszej instancji, że brak otrzymania powiadomień e-mailowych miał drugorzędne znaczenie dla oceny winy. • Uznanie przez sąd pierwszej instancji, że pełnomocnik nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu.

Godne uwagi sformułowania

uprawdopodobnienie okoliczności, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy • Udowodnienie czyni istnienie pewnego faktu pewnym, uprawdopodobnienie – tylko prawdopodobnym. • użytkownik konta powinien być informowany za pomocą e-maila wysłanego na jego adres przypisany do konta na platformie o wpłynięciu UPD na jego skrzynkę • pełnomocnik skarżącej spółki mógł działać w zaufaniu do władzy publicznej

Skład orzekający

Ryszard Pęk

przewodniczący sprawozdawca

Izabela Najda-Ossowska

członek

Elżbieta Olechniewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń elektronicznych za pomocą ePUAP, zasad przywracania terminu w postępowaniu podatkowym oraz oceny winy w uchybieniu terminu w kontekście funkcjonowania systemów teleinformatycznych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego i technicznego związanego z platformą ePUAP w określonym czasie. Zmiany w przepisach i funkcjonowaniu platformy mogą wpływać na jego bezpośrednie zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu doręczeń elektronicznych i funkcjonowania platformy ePUAP, co jest istotne dla wielu podatników i ich pełnomocników. Pokazuje, jak błędy techniczne lub niejasności w systemie mogą prowadzić do sporów prawnych.

Problemy z ePUAP kosztowały spółkę termin na odwołanie – NSA stanął po jej stronie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst