I FSK 1172/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu od wyroku WSA we Wrocławiu, który uchylił decyzję organu w sprawie podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego. Organ zarzucił sądowi niższej instancji naruszenie przepisów procesowych i materialnych, twierdząc, że sąd błędnie nakazał badanie realiów rynku francuskiego, podczas gdy podatnik nie wskazał tych uwarunkowań jako przyczyny różnicy w cenie. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że przepis art. 104 ust. 8 ustawy o podatku akcyzowym stanowi, iż organ podatkowy ma obowiązek zbadać uzasadnione przyczyny znacznej różnicy między ceną nabycia a średnią wartością rynkową pojazdu. "Uzasadniona przyczyna" może obejmować nie tylko stan techniczny pojazdu, ale także specyfikę i odmienności rynków zagranicznych, na których pojazd został nabyty. W tej sprawie podatnik przedstawił dowody wskazujące na uszkodzenia pojazdu i jego nabycie na aukcji powypadkowej we Francji, co uzasadniało niższa cenę. NSA uznał, że WSA prawidłowo wywiódł, iż organ miał obowiązek zbadać te okoliczności, a jego zaniechanie stanowiło naruszenie prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia "uzasadnionej przyczyny" różnicy w cenie nabycia samochodu z zagranicy na potrzeby podatku akcyzowego, w tym uwzględnianie specyfiki rynków zagranicznych i stanu technicznego pojazdu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nabycia uszkodzonego pojazdu z rynku zagranicznego i interpretacji przepisów ustawy o podatku akcyzowym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ podatkowy ma obowiązek badać uzasadnione przyczyny znacznej różnicy między ceną nabycia samochodu osobowego a jego średnią wartością rynkową, w tym analizować specyfikę rynków zagranicznych, nawet jeśli podatnik nie wskazał tych uwarunkowań wprost?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy ma obowiązek zbadać uzasadnione przyczyny znacznej różnicy między ceną nabycia a średnią wartością rynkową, a "uzasadniona przyczyna" może obejmować specyfikę i odmienności rynków zagranicznych, na których pojazd został nabyty, nawet jeśli podatnik nie wskazał tych uwarunkowań wprost.
Uzasadnienie
Przepis art. 104 ust. 8 u.p.a. nakłada na organ obowiązek weryfikacji podstawy opodatkowania, gdy znacznie odbiega ona od średniej wartości rynkowej. "Uzasadniona przyczyna" nie ogranicza się do stanu technicznego pojazdu, ale może obejmować również czynniki zewnętrzne, takie jak odmienności rynków zagranicznych, zwłaszcza gdy cena nabycia jest niższa z powodu uszkodzeń lub specyfiki danego rynku.
Czy cena nabycia samochodu osobowego z rynku zagranicznego, niższa od średniej wartości rynkowej w kraju, z powodu jego uszkodzeń i specyfiki rynku nabycia, stanowi "uzasadnioną przyczynę" różnicy w podstawie opodatkowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, cena nabycia samochodu, która jest niższa od średniej wartości rynkowej w kraju z powodu jego uszkodzeń oraz specyfiki i odmienności rynków zagranicznych, na których został nabyty, może stanowić "uzasadnioną przyczynę" różnicy w podstawie opodatkowania.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że celem art. 104 ust. 8 u.p.a. nie jest unifikacja cen, lecz przeciwdziałanie oszustwom podatkowym. Podatnik ma prawo nabywać pojazdy taniej, a "uzasadniona przyczyna" różnicy cenowej może wynikać z czynników zewnętrznych, takich jak nadpodaż, zdarzenia losowe, czy specyfika rynków zagranicznych, a nie tylko z cech samego pojazdu.
Przepisy (18)
Główne
u.p.a. art. 104 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 104 § ust. 8
Ustawa o podatku akcyzowym
Organ podatkowy wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, jeżeli bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej.
u.p.a. art. 104 § ust. 9
Ustawa o podatku akcyzowym
W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, organ podatkowy określi wysokość podstawy opodatkowania.
u.p.a. art. 104 § ust. 11
Ustawa o podatku akcyzowym
Średnia wartość rynkowa samochodu osobowego jest ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, tego samego modelu, rocznika oraz – jeżeli jest to możliwe do ustalenia – z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy.
Pomocnicze
Dz.U. 2017 poz 43 art. 104 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 104 § ust. 8
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 104 § ust. 9
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 104 § ust. 11
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że organ miał obowiązek zbadać uzasadnione przyczyny różnicy w cenie nabycia samochodu z rynku francuskiego, w tym specyfikę tego rynku i stan techniczny pojazdu.
Odrzucone argumenty
Organ zarzucił, że sąd niższej instancji błędnie nakazał badanie realiów rynku francuskiego, podczas gdy podatnik nie wskazał tych uwarunkowań jako przyczyny różnicy w cenie.
Godne uwagi sformułowania
"uzasadniona przyczyna" stanowi katalog otwarty i przyczyn tych nie można odnosić jedynie do cech fizycznych samego pojazdu. • Celem art. 104 ust. 8 u.p.a. nie jest unifikacja cen wszystkich sprowadzanych z zagranicy samochodów i wprowadzenie dla samochodów podobnych jednakowej podstawy opodatkowania akcyzą, niezależnie od tego, za jaką cenę samochód został zakupiony. • Procedura weryfikacyjna określona w art. 104 ust. 8, ust. 9 i ust. 11 u.p.a., jako ustanawiająca wyjątek od zasady ogólnej samoobliczenia podstawy opodatkowania, musi być interpretowana ściśle i wdrażana tylko wyjątkowo.
Skład orzekający
Marek Olejnik
przewodniczący sprawozdawca
Mariusz Golecki
członek
Ryszard Pęk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"uzasadnionej przyczyny\" różnicy w cenie nabycia samochodu z zagranicy na potrzeby podatku akcyzowego, w tym uwzględnianie specyfiki rynków zagranicznych i stanu technicznego pojazdu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nabycia uszkodzonego pojazdu z rynku zagranicznego i interpretacji przepisów ustawy o podatku akcyzowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie przez organy podatkowe wszystkich okoliczności wpływających na cenę nabycia towaru z zagranicy, a nie tylko opieranie się na średnich wartościach rynkowych. Podkreśla znaczenie specyfiki rynków zagranicznych i stanu technicznego pojazdu.
“Czy cena zakupu samochodu z Francji może być niższa niż w Polsce? NSA wyjaśnia, kiedy organ musi to zbadać.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.