Orzeczenie · 2025-06-03

I FSK 114/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-06-03

NSApodatkoweWysokansa

VATodliczenie podatku naliczonegokaruzela podatkowadobra wiaranależyta starannośćoszustwo podatkowepostępowanie sądowoadministracyjneskarga kasacyjnauzasadnienie wyrokukontrola sądowa

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki P. Sp. z o.o. wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który oddalił skargę spółki na decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego dotyczącą podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2014 r. do marca 2015 r. Spółka zarzucała sądowi pierwszej instancji szereg naruszeń przepisów postępowania, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego, brak analizy dowodów i argumentacji strony, a także naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących prawa do odliczenia podatku naliczonego. Naczelny Sąd Administracyjny, działając w granicach skargi kasacyjnej, stwierdził, że skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów. Sąd podkreślił, że uzasadnienie wyroku WSA było zgodne z wymogami formalnymi i umożliwiało kontrolę instancyjną. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. (orzekanie na podstawie akt sprawy) oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. (uzasadnienie wyroku) nie zostały uznane za zasadne, ponieważ sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i przedstawił swoje stanowisko w sposób zrozumiały. NSA odniósł się również do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania w zakresie włączenia i wyłączenia dokumentów z postępowań wobec kontrahentów spółki, wskazując na wcześniejsze prawomocne orzeczenia NSA w podobnych sprawach, które potwierdziły prawidłowość działań organów podatkowych. Sąd nie uwzględnił zarzutów naruszenia art. 170 i 171 p.p.s.a. dotyczących związania wcześniejszymi orzeczeniami, uznając, że sąd pierwszej instancji miał podstawy do odwoływania się do tych orzeczeń w celu wykazania zbieżności swojej oceny z wcześniejszymi rozstrzygnięciami. W odniesieniu do prawa materialnego, NSA potwierdził stanowisko WSA, że spółka świadomie uczestniczyła w oszukańczym procederze VAT, co pozbawia ją prawa do odliczenia podatku naliczonego zgodnie z art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT. Sąd podkreślił, że twierdzenia spółki o dobrej wierze są pozbawione racji, biorąc pod uwagę zebrany materiał dowodowy i wcześniejsze orzeczenia dotyczące jej kontrahentów. Zarzut naruszenia art. 108 ust. 1 ustawy o VAT również nie został uwzględniony z powodu braku precyzyjnego uzasadnienia. Ostatecznie, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od spółki zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska NSA w zakresie oceny świadomości podatnika o udziale w oszustwie podatkowym VAT, znaczenia dobrej wiary i należytej staranności, a także interpretacji przepisów dotyczących prawa do odliczenia podatku naliczonego w kontekście karuzeli podatkowej. Potwierdzenie zasad kontroli sądowej w postępowaniu kasacyjnym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z obrotem towarami w W. i potencjalnym udziałem w karuzeli podatkowej. Interpretacja przepisów może być stosowana do podobnych spraw dotyczących VAT.

Zagadnienia prawne (3)

Czy naruszenie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i brak analizy dowodów, może stanowić podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli uzasadnienie wyroku jest zgodne z wymogami formalnymi i umożliwia kontrolę instancyjną, a zarzuty nie są wystarczająco uzasadnione.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że zarzuty naruszenia art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. nie mogą służyć kwestionowaniu ustaleń stanu faktycznego ani oceny materiału dowodowego, jeśli uzasadnienie wyroku jest zrozumiałe i pozwala na kontrolę.

Czy podatnik może odliczyć podatek naliczony, jeśli faktury dokumentują transakcje, które w rzeczywistości były częścią oszukańczego procederu VAT, a podatnik miał lub mógł mieć świadomość tego faktu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do odliczenia podatku naliczonego nie przysługuje, jeśli podatnik wiedział lub mógł wiedzieć, że faktury nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych lub że transakcje te wiążą się z oszustwem podatkowym.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że w sytuacji, gdy zebrano materiał dowodowy wskazujący na zorganizowanie przez podatnika łańcucha podmiotów wystawiających faktury mające dokumentować sprzedaż towarów, oczywista jest jego świadomość co do oszukańczego procederu, w którym uczestniczył, co pozbawia go prawa do odliczenia VAT.

Czy sąd administracyjny jest związany ustaleniami faktycznymi i prawnymi zawartymi w prawomocnych orzeczeniach dotyczących kontrahentów strony w innej sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd ma podstawy do odwoływania się do prawomocnych orzeczeń dotyczących kontrahentów strony, zwłaszcza w celu wykazania zbieżności oceny transakcji z wcześniejszymi rozstrzygnięciami, co służy zapewnieniu jednolitego orzecznictwa i zasady równości wobec prawa.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że związanie prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które legły u jego podstaw, zapobiega sytuacjom funkcjonowania w obrocie prawnym rozstrzygnięć wzajemnie sprzecznych. Sąd pierwszej instancji miał podstawy do odwoływania się do wyroków wydanych w stosunku do kontrahentów spółki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (27)

Główne

u.p.t.u. art. 86 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 86 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 88 § 3a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 133 § 1