I FSK 1121/26

I FSK 1121/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-09-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-07-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hieronim Sęk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
I SA/Gl 143/24 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2025-10-22
I FZ 53/25 - Postanowienie NSA z 2025-03-31
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odrzucono wniosek
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 88, art. 193, art. 179
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk po rozpoznaniu w dniu 14 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku M. W. o przywrócenie terminu do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną w sprawie ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 października 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 143/24 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 4 grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2018 r. postanawia: odrzucić wniosek.
Uzasadnienie
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 22 października 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 143/24, uwzględnił skargę M. W. (dalej: Skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 4 grudnia 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2018 r. i w związku z tym uchylił zaskarżoną decyzję.
Dyrektor IAS skargą kasacyjną z dnia 11 grudnia 2025 r. zaskarżył powyższy wyrok w całości. Odpis tej skargi został doręczony Skarżącemu w dniu 16 stycznia 2026 r.
2. W dniu 5 marca 2026 r. (data nadania w placówce pocztowej) Skarżący wniósł do Sądu pierwszej instancji dwa pisma procesowe, a mianowicie "Odpowiedź na skargę kasacyjną" i "Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną". Skarżący we wniosku tym wskazał, że nie ze swojej winy spóźnił się z odpowiedzią na skargę kasacyjną, gdyż pozostawał w mylnym przekonaniu, że pismo to objęte jest przymusem adwokacko-radcowskim.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
3.1. Wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektora IAS, jako prawnie niedopuszczalny, podlegał odrzuceniu.
3.2. W myśl art. 86 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, z późn. zm.; dalej P.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
Podkreślić jednak należy, że w myśl art. 86 § 2 P.p.s.a. przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 88 zdanie pierwsze P.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
Z kolei z art. 179 P.p.s.a. wynika, że strona, która nie wniosła skargi kasacyjnej, może wnieść do wojewódzkiego sądu administracyjnego odpowiedź na skargę kasacyjną w terminie czternastu dni od doręczenia jej skargi kasacyjnej. Po upływie terminu na wniesienie odpowiedzi lub po zarządzeniu doręczenia odpowiedzi wnoszącemu skargę kasacyjną, wojewódzki sąd administracyjny niezwłocznie przedstawi skargę kasacyjną wraz z odpowiedzią i aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.
3.3. Wyjaśnić również wypadało, że pismo strony wniesione po upływie podanego wyżej terminu (14-dniowego) prawnie nie stanowi już odpowiedzi na skargę kasacyjną, lecz staje się zwykłym pismem procesowym. Pismo takie dołącza się do akt sprawy, przez co stanowi ono ich element składowy, z którym zapoznaje się Sąd przed rozstrzygnięciem sprawy ze skargi kasacyjnej.
Opóźnione zatem wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną nie powoduje ujemnych skutków procesowych dla strony, gdyż uchybienie takie nie ma wpływu na bieg postępowania kasacyjnego. W związku z tym w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przywrócenie terminu do dokonania takiej czynności nie jest dopuszczalne w świetle art. 86 § 2 P.p.s.a.
3.4. Skarżącemu doręczono odpis skargi kasacyjnej organu podatkowego w dniu 16 stycznia 2026 r. Oznaczało to, że termin do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną upływał w dniu 30 stycznia 2026 r. Skarżący samodzielnie, tj. bez udziału zawodowego pełnomocnika, wniósł tę "odpowiedź" dopiero w dniu 5 marca 2026 r. Zawarta jednak w niej argumentacja oraz wnioski podlegają takiemu samemu rozpoznaniu, jak gdyby Skarżący wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną w terminie przewidzianym w art. 179 P.p.s.a.
3.5. Różnica między zwykłym pismem procesowym Skarżącego a odpowiedzią na skargę kasacyjną wiązałaby się wyłącznie z ewentualnym brakiem możliwości zasądzenia kosztów postępowania z tytułu wniesienia takiej odpowiedzi.
W tym przypadku koszty tego rodzaju nie mogły jednak wystąpić, gdyż pismo złożone w charakterze odpowiedzi na skargę kasacyjną [tu: spóźnionej] nie zostało sporządzone przez zawodowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego, a tylko wtedy możliwe jest zasądzenie wspomnianych kosztów.
Niezależnie od powyższej uwagi, ów kosztowy aspekt jako taki nie może być uznany za ujemny skutek dla strony w zakresie postępowania sądowego w rozumieniu art. 86 § 2 P.p.s.a. Koszty postępowania kasacyjnego mają bowiem charakter akcesoryjny i nie wpływają na sytuację procesową strony w zakresie, jaki wynika ze wskazanego wyżej celu złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Jak zostało już wyjaśnione, złożenie odpowiedzi na skargę kasacyjną po terminie nie powoduje pozbawienia strony prawa do przedstawienia swojego stanowiska, zaś wnioski procesowe zawarte w takim piśmie podlegają rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny w toku postępowania kasacyjnego.
W rezultacie przyjąć należało, że w realiach niniejszej sprawy cytowane wyżej przepisy art. 86 § 2 i art. 88 P.p.s.a. skutkowały koniecznością odrzucenia wniosku Skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
3.6. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 88 w związku z art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.