I FPS 1/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę w odpowiedzi na zagadnienie prawne dotyczące możliwości zabezpieczenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług (VAT) na podstawie art. 33 Ordynacji podatkowej. Sprawa wyłoniła się w kontekście skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję organu o zabezpieczeniu dodatkowego zobowiązania podatkowego. Kluczowe wątpliwości dotyczyły tego, czy organ podatkowy ma obowiązek uprawdopodobnienia świadomego udziału podatnika w oszustwie podatkowym (karuzeli podatkowej) w ramach postępowania o zabezpieczenie. Po analizie przepisów Ordynacji podatkowej, ustawy o VAT oraz orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, NSA stwierdził, że dodatkowe zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 112c ustawy o VAT, ma charakter sankcji administracyjnej i nie może być objęte zabezpieczeniem na podstawie art. 33 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że postępowanie zabezpieczające ma na celu uprawdopodobnienie istnienia zobowiązania podatkowego, a nie jego ostateczne ustalenie, które należy do postępowania wymiarowego. Ponadto, uwzględnienie zasady proporcjonalności przy ustalaniu dodatkowego zobowiązania podatkowego wymagałoby analizy świadomości podatnika, co wykracza poza ramy postępowania zabezpieczającego. W konsekwencji, uchwała stwierdza, że przedmiotem decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego na podstawie art. 33 Ordynacji podatkowej nie może być dodatkowe zobowiązanie podatkowe z art. 112c ustawy o VAT.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że dodatkowe zobowiązanie podatkowe z tytułu VAT nie podlega zabezpieczeniu na podstawie Ordynacji podatkowej.
Dotyczy wyłącznie możliwości zabezpieczenia dodatkowego zobowiązania podatkowego, a nie jego wymiaru.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w ramach postępowania mającego na celu wydanie decyzji o zabezpieczeniu dodatkowego zobowiązania podatkowego (art. 33 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 112c ustawy o VAT) organ podatkowy ma obowiązek uprawdopodobnienia świadomego udziału podatnika w oszustwie podatkowym (karuzeli podatkowej)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedmiotem decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego na podstawie art. 33 Ordynacji podatkowej nie może być dodatkowe zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 112c ustawy o VAT.
Uzasadnienie
Dodatkowe zobowiązanie podatkowe jest sankcją administracyjną, a nie zobowiązaniem podatkowym w rozumieniu przepisów o zabezpieczeniu. Jego ustalenie wymaga uwzględnienia zasady proporcjonalności i analizy świadomości podatnika, co wykracza poza ramy postępowania zabezpieczającego.
Czy dodatkowe zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 112c ustawy o VAT, może być przedmiotem zabezpieczenia na podstawie art. 33 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dodatkowe zobowiązanie podatkowe nie może być przedmiotem decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego na podstawie art. 33 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Dodatkowe zobowiązanie podatkowe jest sankcją administracyjną, a nie zobowiązaniem podatkowym w rozumieniu przepisów o zabezpieczeniu. Postępowanie zabezpieczające ma na celu uprawdopodobnienie istnienia zobowiązania podatkowego, a nie jego ostateczne ustalenie, które należy do postępowania wymiarowego.
Przepisy (6)
Główne
o.p. art. 33 § 4 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 1.
o.p. art. 33 § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zabezpieczenia można dokonać w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego.
ustawa o VAT art. 112c § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Określa wysokość dodatkowego zobowiązania podatkowego w przypadku, gdy obniżenie kwoty podatku należnego o kwoty podatku naliczonego wynika z faktur stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje przedstawienie zagadnienia prawnego składowi siedmiu sędziów NSA.
p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanka do podjęcia uchwały przez NSA - wyłonienie się zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości.
o.p. art. 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Definicja zobowiązania podatkowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dodatkowe zobowiązanie podatkowe jest sankcją administracyjną, a nie zobowiązaniem podatkowym w rozumieniu przepisów o zabezpieczeniu. • Ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego wymaga uwzględnienia zasady proporcjonalności i analizy świadomości podatnika, co wykracza poza ramy postępowania zabezpieczającego. • Postępowanie zabezpieczające ma na celu uprawdopodobnienie istnienia zobowiązania podatkowego, a nie jego ostateczne ustalenie.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów podatkowych i Prokuratora Krajowego wskazujące na możliwość zabezpieczenia dodatkowego zobowiązania podatkowego i brak obowiązku uprawdopodobnienia świadomego udziału w oszustwie w postępowaniu zabezpieczającym.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego [...] nie może być dodatkowe zobowiązanie podatkowe • dodatkowe zobowiązanie podatkowe jest w istocie sankcją administracyjną • uwzględnienie zasady proporcjonalności może być kluczowe dla uznania, że dopuszczalność prowizoryczności wyliczenia przybliżonego zobowiązania nie może przerodzić się w dowolność zabezpieczenia
Skład orzekający
Jan Rudowski
przewodniczący
Roman Wiatrowski
sprawozdawca
Stefan Babiarz
współsprawozdawca
Bogusław Dauter
członek
Małgorzata Niezgódka - Medek
członek
Krzysztof Winiarski
członek
Tomasz Zborzyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że dodatkowe zobowiązanie podatkowe z tytułu VAT nie podlega zabezpieczeniu na podstawie Ordynacji podatkowej."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie możliwości zabezpieczenia dodatkowego zobowiązania podatkowego, a nie jego wymiaru.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii praktycznej dla podatników i organów podatkowych – możliwości zabezpieczenia sankcji VAT. Wyjaśnia istotne różnice między postępowaniem zabezpieczającym a wymiarowym oraz odnosi się do orzecznictwa TSUE.
“Sankcja VAT nie podlega zabezpieczeniu – kluczowa uchwała NSA!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.