I FNP 6/18Brak rzeczywistej dostawy wyklucza odliczenie VAT
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę Z. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku NSA z dnia 27 marca 2018 r. (sygn. akt I FSK 635/16), który oddalił skargę kasacyjną skarżącego od wyroku WSA w Gliwicach. Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za kwiecień oraz okresy od czerwca do grudnia 2009 r. Skarżący zarzucił, że wyrok NSA jest niezgodny z prawem UE, w szczególności z dyrektywą 2006/112/WE, argumentując, że sąd powinien był zbadać jego dobrą wiarę i nie mógł ograniczać się do ustaleń sądu karnego. Wniósł również o zadanie pytań prejudycjalnych do TSUE. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, wskazując, że zgodnie z art. 285a § 3 p.p.s.a., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem może być oparta jedynie na rażącym naruszeniu prawa UE, a nie na zarzutach dotyczących oceny dowodów czy ustaleń faktycznych. Sąd podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie ustalono, iż faktury VAT wystawione przez O. sp. z o.o. nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych. Powołując się na wyrok TSUE w sprawach połączonych C-459/17 i C-460/17, NSA stwierdził, że brak rzeczywistej dostawy towarów wyklucza prawo do odliczenia VAT, niezależnie od dobrej wiary podatnika. Sąd odwołał się również do art. 285d p.p.s.a., zgodnie z którym podstawą skargi nie mogą być zarzuty dotyczące oceny dowodów, co miało miejsce w niniejszej sprawie, gdzie skarżący kwestionował ustalenia faktyczne. W związku z tym NSA uznał brak podstaw do skierowania pytań prejudycjalnych i oddalił skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady, że brak rzeczywistej dostawy towarów wyklucza prawo do odliczenia VAT, niezależnie od dobrej wiary podatnika, oraz że zarzuty dotyczące oceny dowodów nie mogą stanowić podstawy skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku rzeczywistej transakcji gospodarczej. Interpretacja przepisów dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak rzeczywistej dostawy towarów, udokumentowanej fakturą, wyklucza prawo podatnika do odliczenia podatku VAT, nawet jeśli podatnik działał w dobrej wierze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak rzeczywistej dostawy towarów wyklucza prawo do odliczenia VAT, niezależnie od dobrej wiary podatnika.
Uzasadnienie
Zgodnie z orzecznictwem TSUE, prawo do odliczenia VAT jest związane z rzeczywistym dokonaniem dostawy towaru lub świadczeniem usługi. Jeśli transakcja nie miała miejsca, nie powstaje prawo do odliczenia, nawet jeśli faktura została wystawiona.
Czy sąd krajowy może ograniczać badanie dobrej wiary podatnika na podstawie ustaleń sądu karnego dotyczących fikcyjności transakcji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podstawą skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.
Uzasadnienie
Skarżący kwestionował ocenę dowodów przez sąd, która doprowadziła do ustalenia braku rzeczywistej transakcji. NSA uznał, że takie zarzuty nie mogą stanowić podstawy skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, która dotyczy rażącego naruszenia prawa UE, a nie oceny dowodów.
Czy sąd, w przypadku wątpliwości co do wykładni prawa UE, ma obowiązek zadania pytania prejudycjalnego do TSUE, gdy rozpatruje skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zadanie pytania nie jest niezbędne do wydania wyroku w sprawie.
Uzasadnienie
NSA uznał, że w świetle ustaleń faktycznych i obowiązującego orzecznictwa TSUE, zadanie pytania prejudycjalnego nie było niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (7)
Główne
dyrektywa 2006/112/WE art. 2 § pkt 1 lit. a
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Przepis ten, w kontekście braku rzeczywistej dostawy towarów, wyklucza prawo do odliczenia VAT.
dyrektywa 2006/112/WE art. 167
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Przepis ten, w kontekście braku rzeczywistej dostawy towarów, wyklucza prawo do odliczenia VAT.
dyrektywa 2006/112/WE art. 168 § lit. a
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Przepis ten, w kontekście braku rzeczywistej dostawy towarów, wyklucza prawo do odliczenia VAT.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 285a § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia NSA.
p.p.s.a. art. 285d
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa, że podstawą skargi nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.
p.p.s.a. art. 11
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy związania sądu ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego.
Szósta dyrektywa art. 17
Szósta dyrektywa Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku
Dotyczy prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak rzeczywistej dostawy towarów wyklucza prawo do odliczenia VAT, niezależnie od dobrej wiary podatnika. • Zarzuty dotyczące oceny dowodów i ustaleń faktycznych nie mogą być podstawą skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Odrzucone argumenty
Wyrok NSA był niezgodny z prawem UE, ponieważ nie zbadano dobrej wiary podatnika. • Sąd powinien był zbadać dobrą wiarę podatnika, nawet w sytuacji braku dowodów na rzeczywistą transakcję. • Sąd powinien był zadać pytania prejudycjalne do TSUE.
Godne uwagi sformułowania
skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie może przy tym zastępować, wyprzedzać ani uzupełniać skargi kasacyjnej • naruszenie to ma dotyczyć konkretnej normy prawa Unii Europejskiej, która była stosowana w rozpoznawanej sprawie lub powinna być stosowana, przy czym naruszenie takiej normy ma charakter rażący • podstawą skargi nie mogą być jednak zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów • nie można odmawiać prawa do badania dobrej wiary podatników oraz wnioskować o braku dostaw podlegających opodatkowaniu tylko na tej podstawie, iż w stosunku do dostawcy towaru wydane zostały decyzje podatkowe odmawiające mu prawa do odliczenia podatku VAT, natomiast odbiorca faktury (dostaw) nie przedstawił bliżej nieokreślonego pełnego katalogu dokumentów dotyczących realizacji odnośnych dostaw towarów oznaczonych co do gatunku, pomimo, że w posiadaniu organów znajdowały się dowody przelewów bankowych za towar oraz dowód WZ dostawy towaru do skarżącego • w systemie VAT prawo do odliczenia jest związane z rzeczywistym dokonaniem danej dostawy towaru lub rzeczywistym wyświadczeniem danej usługi • Dobra lub zła wiara podatnika, który wnosi o odliczenie VAT, nie ma - zdaniem TSUE - wpływu na to, czy dostawa została dokonana w rozumieniu art. 10 ust. 2 szóstej dyrektywy.
Skład orzekający
Janusz Zubrzycki
przewodniczący
Roman Wiatrowski
sprawozdawca
Alojzy Skrodzki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że brak rzeczywistej dostawy towarów wyklucza prawo do odliczenia VAT, niezależnie od dobrej wiary podatnika, oraz że zarzuty dotyczące oceny dowodów nie mogą stanowić podstawy skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku rzeczywistej transakcji gospodarczej. Interpretacja przepisów dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia VAT – prawa do odliczenia w przypadku braku rzeczywistej transakcji. Choć rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwaloną linią orzeczniczą, argumentacja skarżącego i odwołania do TSUE czynią ją interesującą dla specjalistów od VAT.
“Czy dobra wiara chroni przed utratą prawa do odliczenia VAT, gdy transakcja była fikcyjna?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.