I FNP 3/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Danuta Oleś
Elżbieta Olechniewicz /sprawozdawca/
Roman Wiatrowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 134 par. 1, art. 285a par. 1 i 2, art. 285e par. 1 pkt 5, art. 285h par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 70 par. 1 i 6 pkt 1, art. 70c, art. 121, art. 127, art. 133, art .138a par. 1, art. 145 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 2, art. 7, art. 10, art. 78, art. 120
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia NSA Danuta Oleś, Sędzia WSA (del.) Elżbieta Olechniewicz (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi A. S.A. z siedzibą w K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 lutego 2024 r. sygn. akt I SA/Gl 582/23 w sprawie ze skargi A. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 10 lutego 2023 r. nr [...] UNP: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od września 2016 r. do listopada 2016 r. 1) odrzuca skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, 2) zwraca ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku.
Uzasadnienie
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.
1.1. Wyrokiem z dnia 29 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 582/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu skargi A. S.A. w K. (dalej: Strona, Spółka lub Skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 10 lutego 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od września do listopada 2016 r., działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę (opisany wyrok i powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Od powyższego wyroku nie została wniesiona skarga kasacyjna, a zatem wyrok Sądu pierwszej instancji stał się prawomocny.
2. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
2.1. Pismem z dnia 30 sierpnia 2024 r. Skarżąca na podstawie art. 285a § 1 i 2 w zw. z art. 285f § 1 p.p.s.a. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem powołanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Na podstawie art. 285e § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1) art. 70c w zw. z art. 70 § 1 i § 6 pkt 1 w zw. z art. 133 § 1 w zw. z art. 138a § 1 w zw. z art. 145 § 1 i 2 w zw. z art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa) w zw. 2 art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm., dalej: Konstytucja RP) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, że w niniejszej sprawie nie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień 2016 r., albowiem zawiadomienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 11 sierpnia 2021 r. zostało doręczone w dniu 17 sierpnia 2021 r. bezpośrednio Skarżącej, pomimo że ustanowił on w sprawie pełnomocnika szczególnego, a w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie w zaskarżonym wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, że w niniejszej sprawie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień 2016 r.;
2) art. 2 Konstytucji RP, art. 10 Konstytucji RP oraz art. 120 w zw. z art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia zasady demokratycznego państwa prawnego oraz zasady trójpodziału władzy, jak również zasady legalizmu, albowiem organy podatkowe orzekały w niniejszej sprawie o popełnieniu przestępstwa w postaci "oszustwa" w tym "oszustwa podatkowego", podczas gdy uprawnienie do orzekania o popełnieniu przestępstwa skarbowego i/lub wykroczenia skarbowego przyznane zostało wyłącznie sądom powszechnym albo sądom wojskowym, a w konsekwencji przyjęcie w zaskarżonym wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, że w niniejszej sprawie doszło do popełnienia przestępstwa w postaci "oszustwa" w tym "oszustwa podatkowego";
3) art. 127 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 78 Konstytucji RP w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego, albowiem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach rozpoznając odwołanie Skarżącej od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 21 sierpnia 2020 r. nie przeprowadził dwukrotnego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa oraz ograniczył się w uzasadnieniu decyzji z dnia 10 lutego 2023 r. wyłącznie do kontroli argumentów Skarżącej podniesionych w odwołaniu.
Strona, stosownie do art. 285e § 1 pkt 4 p.p.s.a. wskazała, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna zawierać uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy. W związku z tym podała, że wskutek zaskarżonego wyroku WSA prawomocna stała sią decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 10 lutego 2023 r., utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 21 sierpnia 2020 r. Następnie wskazała, że ww. decyzje określały kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiące od września do listopada 2016 r. oraz kwoty do zwrotu na rachunek bankowy Skarżącego w wartościach niższych niż wynikało to z pierwotnych deklaracji dla podatku od towarów i usług (za okresy miesięczne) VAT-7. Strona kwoty te przedstawiła w formie tabeli.
Na podstawie zaś art. 285e § 1 pkt 5 p.p.s.a. wskazała, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto – gdy skargę wniesiono stosując art. 285a § 2 - że występuje wyjątkowy przypadek uzasadniający wniesienie skargi.
W oparciu o powyższe Skarżąca na podstawie art. 285e § 1 pkt 6 p.p.s.a. wniosła o stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonego wyroku w całości oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
2.2. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS) w odpowiedzi na skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 582/23 wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
2.3. W piśmie procesowym z dnia 5 listopada 2024 r. Strona podtrzymała zarzuty podniesione w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
2.4. Przedmiotowa skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
3.1. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku WSA w Gliwicach z dnia 29 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 582/23 podlegała odrzuceniu.
3.2. Z akt sprawy wynika, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, objęty skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wydany został po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 29 lutego 2024 r. sygn. akt I SA/Gl 582/23 w sprawie ze skargi Strony na decyzję DIAS z dnia 10 lutego 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od września do listopada 2016 r.
Pismem z dnia 4 marca 2024 r. Skarżący za pośrednictwem pełnomocnika złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku WSA (k. 70 akt sądowych). Wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi Strony w dniu 16 kwietnia 2024 r. (k. 90 akt sądowych). Strona nie wniosła skargi kasacyjnej od ww. wyroku WSA.
Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2024 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach, na podstawie art. 169 p.p.s.a., stwierdził prawomocność rzeczonego wyroku z dnia 29 lutego 2024 r. sygn. akt I SA/Gl 582/23, a mianowicie od dnia 17 maja 2024 r.
3.3. Przystępując do oceny wniesionej w tej sprawie skargi o stwierdzenie niegodności z prawem prawomocnego orzeczenia należy przypomnieć, że według art. 285a § 1 p.p.s.a., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przysługuje, gdy zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Z kolei na podstawie § 2 art. 285a p.p.s.a., skarga, o której mowa w § 1, przysługuje również w wyjątkowych przypadkach od prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli strony nie skorzystały z przysługujących im środków prawnych, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych.
Z powyższego wynika, że co do zasady skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje, jeżeli stronie przysługiwał środek zaskarżenia wyroku, którego rzeczona skarga dotyczy, jednakże strona nie skorzystała z tego środka lub środek taki został odrzucony (§ 1 art. 285a p.p.s.a.). Przywołany powyżej przepis § 2 art. 285a p.p.s.a. umożliwia wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia także wówczas, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, jednakże możliwość taka (wniesienie skargi) ograniczona została określonymi warunkami, a mianowicie, zaistnieniem wyjątkowej sytuacji ("wyjątkowych przypadków") oraz naruszeniem, poprzez wydanie orzeczenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela.
Strona wnosząca skargę na podstawie art. 285a § 2 p.p.s.a., obowiązana jest w skardze, niezależnie o innych wymogów określonych w art. 285e § 1 p.p.s.a., wykazać, że występuje wyjątkowy przypadek uzasadniający wniesienie skargi. W przepisie art. 285e § 1 pkt 5 p.p.s.a. postanowiono bowiem, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna zawierać wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto – gdy skargę wniesiono stosując art. 285a § 2 – że występuje wyjątkowy przypadek uzasadniający wniesienie skargi. Wypełnienie tego ostatniego wymogu (w przypadku, o którym mowa w art. 285a § 2 p.p.s.a.) polegać powinno na wykazaniu między innymi, dlaczego strona nie wykorzystała środka zaskarżenia, a w okolicznościach przedmiotowej sprawy – dlaczego nie wywiodła skargi kasacyjnej od wyroku WSA z dnia 29 lutego 2024 r.
3.4. Tymczasem w przedmiotowej skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek powodów, dlaczego nie podjęła działań zmierzających do zaskarżenia wyroku Sądu pierwszej instancji, a mianowicie zaniechała złożenia, przysługującego jej prawa, do złożenia skargi kasacyjnej od tego wyroku. Co do zasady, skoro Skarżąca nie zgadzała się z wydanym orzeczeniem, to miała możliwość wniesienia skargi kasacyjnej celem dokonania przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli zaskarżonego wyroku w ramach podniesionych zarzutów. Stwierdzenie obecnie w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, że "wzruszenie prawomocnego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe", w żadnej mierze nie opisuje szczególnego charakteru przedmiotowego przypadku (że jest to wyjątkowy przypadek). Również analiza akt sądowych nie pozwala dostrzec szczególnych okoliczności, ze względu na które odstąpiono od działań w celu zaskarżenia wyroku Sądu pierwszej instancji.
3.5. Odnosząc się zaś do argumentacji zawartej w niniejszej skardze dotyczącej wskazania, że w tej sprawie występuje wyjątkowy przypadek w rozumieniu art. 285a § 2 p.p.s.a., należy stwierdzić, że argumentacja ta jest chybiona, a jej celem jest w istocie próba doprowadzenia do ponownej weryfikacji wyroku WSA w Gliwicach z dnia 29 lutego 2024 r. lub być może także rozstrzygnięć organów podatkowych wydanych w niniejszej sprawie, podczas, gdy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie może zastępować, wyprzedzać ani uzupełniać, czy rektyfikować skargi kasacyjnej.
Dodać należy, że podstawą skargi nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Stanowi o tym wprost art. 285d zdanie drugie p.p.s.a.
Tymczasem zarzut wniesionej w niniejszej sprawie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia dotyczący naruszenia art. 70c w zw. z art. 70 § 1 i § 6 pkt 1 w zw. z art. 133 § 1 w zw. z art. 138a § 1 w zw. z art. 145 § 1 i 2 w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. 2 art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez niedostrzeżenie przez WSA, że w niniejszej sprawie nie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień 2016 r., wiąże się z oceną dokonanych ustaleń faktycznych w sprawie zakończonej zaskarżonym wyrokiem WSA. Strona podnosi bowiem, że zawiadomienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 11 sierpnia 2021 r. zostało doręczone w dniu 17 sierpnia 2021 r. bezpośrednio Skarżącej, pomimo że ustanowiła ona w sprawie pełnomocnika szczególnego, co doprowadziło do nieprawidłowego przyjęcia w zaskarżonym wyroku, że w niniejszej sprawie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Tak sformułowany zarzut prowadzi do konieczności oceny okoliczności faktycznej związanej z prawidłowością doręczenia ww. zawiadomienia z dnia 11 sierpnia 2021 r., co jest wykluczone w niniejszym postępowaniu prowadzonym ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, o czym była mowa powyżej.
3.6. W skardze nie zostały zatem wskazane okoliczności, które mają wykazać, że występuje wyjątkowy przypadek w rozumieniu art. 285a § 2 p.p.s.a.
3.7. W świetle powyższego należało uznać, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesiona w tej sprawie, jako że nie spełnia wymogu określonego w art. 285e § 1 pkt 5 p.p.s.a., podlega odrzuceniu na podstawie art. 285h § 1 p.p.s.a.
O zwrocie wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Elżbieta Olechniewicz Roman Wiatrowski Danuta Oleś
Sędzia WSA (del.) Sędzia NSA Sędzia NSAPełny tekst orzeczenia
I FNP 3/24
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.