I FNP 23/25

I FNP 23/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-05-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-11-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Cudak /przewodniczący/
Marek Kołaczek
Ryszard Pęk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odrzucono skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 285e § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia NSA Ryszard Pęk (sprawozdawca), Sędzia NSA Marek Kołaczek, po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi I. sp. z o.o. w K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2024 r., sygn. akt. I FSK 396/23, w sprawie ze skargi kasacyjnej I. S.A. w K. (obecnie I. sp. z o.o. w K.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 9 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Ke 647/21 w sprawie ze skargi I. S.A. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 20 września 2021 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2014 r. postanawia: 1. odrzucić skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, 2. zwrócić I. sp. z o.o. w K. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach kwotę 200 zł (słownie: dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku.
Uzasadnienie
1. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego.
1.1. Wyrokiem z 2 grudnia 2024 r., sygn. akt I FSK 396/23, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną I. S.A. (dalej skarżąca spółka) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 9 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Ke 347/21, oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z 20 września 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2014 r.
2. Uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
2.1. W uzasadnieniu, Naczelny Sąd Administracyjny, przyjął, że prawidłowe było stanowisko Sądu pierwszej instancji, w którym to stanowisku Sąd ten przyjął, że skarżąca spółka brała świadomy udział w karuzeli podatkowej związanej z wewnątrzwspólnotowym obrotem telefonami komórkowymi, dyskami komputerowym, procesorami i iPadami.
3. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
3.1. W złożonej skardze skarżąca spółka, na podstawie art. 285a § 3 w związku z art. 285f § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosła o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2024 r., sygn. akt: I FSK 396/23 w całości oraz o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.
3.2. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono rażące naruszenie art. 19 ust. 1 akapit 2 w związku z art. 2 oraz art. 6 ust. 1 i ust 3 akapit 1 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. poz. 864/30 ze zm.) w związku z art. 47 akapit 1 i 2 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE z 2007 r. Nr 303 ze zm.), dalej Karta praw podstawowych oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. poz. 284, ze zm.), dalej Konwencja, przez wydanie zaskarżonego wyroku z udziałem sędziego będącego w rozpoznawanej sprawie sprawozdawcą, który nie gwarantuje spełnienia standardów niezawisłości i bezstronności, o których mowa w przytoczonych powyżej przepisach.
3.3. W uzasadnieniu skarżąca spółka przywołała okoliczności dotyczące powołania na stanowisko sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego sędziego Mariusza Goleckiego, który był sędzią sprawozdawcą w składzie trzech sędziów wydającym zaskarżony wyrok, rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące wyłączenia sędziego oraz poglądy wyrażone w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w zakresie prawa stron do rozpoznania sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd.
Wskazano także, że na skutek wydania zaskarżonego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca poniosła szkodę majątkową w wysokości 155.885,00 zł, ponieważ na jego mocy utrzymano wcześniejsze niekorzystne dla spółki rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach i organów podatkowych w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów od zakwestionowanych przez organy podatkowe dostawców.
3.4. Skarżąca spółka podniosła także, że wzruszenie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2024 r., sygn. akt I FSK 396/23 w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, gdyż żaden przepis ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości wniesienia skargi, odwołania lub zażalenia od wyroku wydanego przez Naczelny Sąd Administracyjny, tym samym nie istnieje środek prawny, który pozwoliłby skarżącej na wzruszenie wyroku.
3.3. W odpowiedzi na skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wniósł o oddalenie tej skargi.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4.1. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, tak jak w równolegle rozpoznawanych sprawach o sygn. akt I FNP 21/25, I FNP 22/25, I FNP 24/25, I FNP 25/25, I FNP 26/25 podlega odrzuceniu.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela przedstawioną w uzasadnieniu tych wyroków ocenę prawną oraz argumentację, stąd też w dalszej części uzasadnienia będzie posługiwał się argumentacją zbieżną z tą, która została w nim przedstawiona.
4.2. W punkcie wyjścia wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 285a § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przysługuje, gdy zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe.
Z kolei według art. 285a § 3, od orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga nie przysługuje, z wyjątkiem gdy niezgodność z prawem wynika z rażącego naruszenia norm prawa Unii Europejskiej. Orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego traktuje się jak orzeczenia wydane w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi.
Stosownie do treści art. 285h § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia między innymi, jeżeli nie spełnia wymagań określonych w art. 285e § 1. Natomiast w myśl § 2 tego przepisu skarga podlega także odrzuceniu, jeżeli zmiana zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych była lub jest możliwa albo jeżeli nie zachodzi wyjątek, o którym stanowi art. 285a § 2.
4.3. W realiach rozpoznawanej sprawy istotne znaczenie ma to, że zgodnie z art. 285e § 1 pkt 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna zawierać wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, jak również skargę z innych przyczyn niedopuszczalną.
Powyższe oznacza, że jedną z przesłanek dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia – również w przypadku skargi od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wnoszonej na podstawie art. 285a § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jest niemożność uchylenia lub zmiany orzeczenia w drodze innych środków prawnych, w tym również w wyniku skargi o wznowienie postępowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. akt I FNP 6/19, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Takie ograniczenie dopuszczalności skargi wynika z jej nadzwyczajnego i subsydiarnego wobec innych środków zaskarżenia charakteru. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia została przez ustawodawcę uregulowana jako szczególny środek prawny, dopuszczalny dopiero wtedy, gdy nie było i nie jest możliwe wzruszenie orzeczenia w żadnym trybie, a stronie pozostaje jedynie dochodzenie odszkodowania.
4.4. Przenosząc powyższe uwagi o charakterze ogólnym na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że skarżąca spółka w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia ograniczyła się do lakonicznego stwierdzenia, że "brak jest możliwości wzruszenia zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych". Wskazała, że "żaden przepis PPSA nie przewiduje możliwości wniesienia skargi, odwołania lub zażalenia od wyroku wydanego przez Naczelny Sąd Administracyjny, tym samym nie istnieje środek prawny, który pozwoliłby skarżącej na wzruszenie wyroku" (str. 2 uzasadnienia skargi).
4.5. Skarżąca nie dostrzegła jednak regulacji odnoszących się do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego. Podkreślić bowiem należy, że zgodnie z treścią z art. 270 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Stosownie zaś do treści art. 271 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia.
Bez znaczenia przy tym jest okoliczność, że skarżąca spółka nie skorzystała z możliwości wznowienia postępowania. Kluczowe dla rozpoznawanej sprawy jest bowiem ustalenie, że wzruszenia zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych, tj. wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, było możliwe.
4.6. Końcowo odnotować należy, że z dniem 15 lipca 2022 r., na podstawie przepisów ustawy z 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 1259), wszedł w życie przepis art. 5a ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024r., poz. 1267; dalej: Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Przepis ten daje możliwość zbadania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu.
Skarżąca spółka, mając wiedzę o składzie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 9 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Ke 346/21, od dnia doręczenia jej pełnomocnikowi zawiadomienia o wyznaczeniu terminu i składzie orzekającym, z tej możliwości nie skorzystała. Także w toku rozprawy pełnomocnik skarżącej spółki nie zgłosił żadnych wniosków i przeszkód do rozpoznania sprawy, w tym co do składu orzekającego. W żadnym momencie zatem nie kwestionował prawidłowości wyznaczonego składu.
4.7. Mając na uwadze powyższe, skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2024 r., sygn. akt I FSK 396/23, należało odrzucić na podstawie art. 285h § 2 w związku z art. 285j ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako skargę niespełniającą wymagań określonych w art. 285e § 1 – a dokładnie wymagania z art. 285e § 1 pkt 5, to jest wykazania, że wzruszenie powyższego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe.
O zwrocie wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Marek Kołaczek Arkadiusz Cudak Ryszard Pęk
sędzia NSA sędzia NSA sędzia NSA