I FNP 21/25

I FNP 21/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-05-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-11-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Cudak /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Kołaczek
Ryszard Pęk
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odrzucono skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 271 pkt 1, art. 285a par. 1, art. 285h par. 2,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (sprawozdawca), Sędzia NSA Ryszard Pęk, Sędzia NSA Marek Kołaczek, po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi I. sp. z o.o. w K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2024 r., sygn. akt. I FSK 2174/21, w sprawie ze skargi kasacyjnej I. S.A. w K. (obecnie I. sp. z o.o. w K.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 365/21 w sprawie ze skargi I. S.A. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia 15 kwietnia 2021 r., nr 2601-IOV-2.4103.13.2020 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2013 r. postanawia: 1. odrzucić skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, 2. zwrócić I. sp. z o.o. w K. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach kwotę 200 zł (słownie: dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 2 grudnia 2024 r., sygn. akt I FSK 2174/21, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", oddalił skargę kasacyjną I. S.A. (dalej "spółka" lub "skarżąca") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 365/21, oddalającego skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z 15 kwietnia 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2013 r.
2. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia
Pismem z 5 listopada 2025 r. skarżąca wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jako podstawę przedmiotowej skargi wskazano rażące naruszenie art. 19 ust. 1 akapit 2 w zw. z art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. poz. 864/30 ze zm.), dalej "TUE", w zw. z art. 47 akapit 1 i 2 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE z 2007 r. Nr 303 ze zm.), dalej "KPP", w zw. z art. 6 ust. 1 akapit 1 TUE oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. poz. 284, ze zm.), dalej "Konwencja", w zw. z art. 6 ust. 3 TUE przez wydanie zaskarżonego wyroku z udziałem sędziego będącego w rozpoznawanej sprawie sprawozdawcą, który nie gwarantuje spełnienia standardów niezawisłości i bezstronności, o których mowa w przytoczonych powyżej przepisach.
Na uzasadnienie ww. podstaw skargi skarżąca przywołała okoliczności dotyczące powołania na stanowisko sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego sędziego Mariusza Goleckiego, który był w składzie sądu wydającym zaskarżony wyrok, rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące wyłączenia ww. sędziego oraz wypowiedzi doktryny i poglądy wyrażone w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej "TSUE") w zakresie prawa stron do rozpoznania sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd.
Wskazano także, że na skutek wydania zaskarżonego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca poniosła szkodę majątkową w wysokości 1.040.630 zł, ponieważ na jego mocy utrzymano wcześniejsze niekorzystne dla spółki rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach i organów podatkowych w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów od zakwestionowanych przez organy podatkowe dostawców.
Spółka wskazała także, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, gdyż żaden przepis ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości wniesienia skargi, odwołania lub zażalenia od wyroku wydanego przez Naczelny Sąd Administracyjny, tym samym nie istnieje środek prawny, który pozwoliłby skarżącej na wzruszenie wyroku.
W kontekście tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2024 r., sygn. akt I FSK 2174/21, w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
3. Odpowiedź na skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia
W odpowiedzi na skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wniósł o oddalenie tej skargi.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4.1. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia podlega odrzuceniu.
4.2. Przystępując do oceny wniesionej w tej sprawie skargi o stwierdzenie niegodności z prawem prawomocnego orzeczenia należy przypomnieć, że według art. 285a § 1 p.p.s.a., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przysługuje, gdy zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Z kolei zgodnie z art. 285a § 3, od orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga nie przysługuje, z wyjątkiem gdy niezgodność z prawem wynika z rażącego naruszenia norm prawa Unii Europejskiej. Orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego traktuje się jak orzeczenia wydane w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi.
Zgodnie z art. 285h § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez sąd niższej instancji, skargę wniesioną po upływie terminu, skargę niespełniającą wymagań określonych w art. 285e § 1 (zgodnie zaś z art. 285e § 1 pkt 5 p.p.s.a., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna zawierać wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe), jak również skargę z innych przyczyn niedopuszczalną. Zaś w myśl § 2 tego przepisu skarga podlega także odrzuceniu, jeżeli zmiana zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych była lub jest możliwa albo jeżeli nie zachodzi wyjątek, o którym mowa w art. 285a § 2.
Jedną z przesłanek dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia - również w przypadku skargi od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wnoszonej na podstawie art. 285a § 3 p.p.s.a. - jest niemożność uchylenia lub zmiany orzeczenia w drodze innych środków prawnych, w tym również w wyniku skargi o wznowienie postępowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. akt I FNP 6/19, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Takie ograniczenie dopuszczalności skargi wynika z jej nadzwyczajnego i subsydiarnego wobec innych środków zaskarżenia charakteru – skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia została przez ustawodawcę uregulowana jako szczególny środek prawny, dopuszczalny dopiero wtedy, gdy nie było i nie jest możliwe wzruszenie orzeczenia w żadnym trybie, a stronie pozostaje jedynie dochodzenie odszkodowania.
4.3. We wniosku Spółka wskazała, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe gdyż żaden przepis ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości wniesienia skargi, odwołania lub zażalenia od wyroku wydanego przez Naczelny Sąd Administracyjny, tym samym nie istnieje środek prawny, który pozwoliłby skarżącej na wzruszenie wyroku.
Stanowisko to nie jest zasadne. Nie uwzględnia bowiem regulacji odnoszących się do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 270 p.p.s.a. w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Stosownie zaś do treści art. 271 pkt 1 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia.
Nie opiera się zatem na prawdzie stwierdzenie zawarte w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było możliwe. Bez znaczenia jest to, że strona z tej możliwości nie skorzystała.
4.4. W dalszej kolejności warto przypomnieć skarżącemu, że z dniem 15 lipca 2022 r., na podstawie przepisów ustawy z 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 1259), wszedł w życie przepis art. 5a ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267; dalej: p.u.s.a.). Przewiduje on możliwość zbadania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu. Zatem mając świadomość składu Sądu - od dnia doręczenia pełnomocnikowi strony zawiadomienia o wyznaczeniu terminu i składu posiedzenia skarżący nie skorzystał również z tej możliwości. W toku rozprawy pełnomocnik strony nie zgłosił żadnych wniosków i przeszkód do rozpoznania sprawy w tym w zakresie składu orzekającego. W żadnym momencie zatem nie kwestionował prawidłowości wyznaczonego składu.
4.5. Biorąc pod uwagę powyższe, skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego należało odrzucić na podstawie art. 285h § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 285j p.p.s.a.
O zwrocie wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.
Marek Kołaczek Arkadiusz Cudak Ryszard Pęk