I CZ 69/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód M.K. dochodził od pozwanej R. Sp. z o.o. zadośćuczynienia i odszkodowania za naruszenie dóbr osobistych, twierdząc, że dziennikarz gazety N., W.S., ujawnił jego tożsamość jako informatora o nieprawidłowościach w P. S.A., co doprowadziło do jego zwolnienia z pracy. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że nie doszło do naruszenia dóbr osobistych ani tajemnicy dziennikarskiej, a powód nie wykazał, że zastrzegł anonimowość. Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, zarzucając nierozpoznanie istoty sprawy, w szczególności kwestii legitymacji biernej pozwanej i charakteru stosunku prawnego łączącego ją z dziennikarzem. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie pozwanej i Rzecznika Praw Obywatelskich, uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy podkreślił, że ocena, czy sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy, powinna opierać się na analizie żądań pozwu i przepisów prawa materialnego, a nie na wadach postępowania dowodowego. W ocenie Sądu Najwyższego, Sąd Okręgowy rozpoznał istotę sprawy, oddalając powództwo na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego i konstatacji o braku bezprawności działania dziennikarza. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny nieprawidłowo stwierdził nierozpoznanie istoty sprawy, a ewentualne braki dowodowe mogły zostać uzupełnione przez sąd odwoławczy. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'nierozpoznania istoty sprawy' przez sąd drugiej instancji w kontekście postępowania kasacyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy, jeśli oddalił powództwo o ochronę dóbr osobistych, a sąd drugiej instancji uznał, że nie rozpoznał istoty sprawy z powodu nierozpoznania kwestii legitymacji biernej pozwanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy, ponieważ rozstrzygnął o żądaniu pozwu, a jego konstatacja o braku bezprawności działania dziennikarza czyniła zbędnymi dalsze rozważania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nierozpoznanie istoty sprawy nie jest równoznaczne z wadliwymi ustaleniami faktycznymi czy odmienną oceną prawną sądu odwoławczego. Sąd pierwszej instancji wydał merytoryczne rozstrzygnięcie oparte na analizie dowodów i przepisów.
Czy dziennikarz, ujawniając dane informatora, naruszył dobra osobiste informatora, jeśli informator nie zastrzegł wprost swojej anonimowości, ale starał się ją zachować?
Odpowiedź sądu
Nie zostało to jednoznacznie rozstrzygnięte w tym orzeczeniu, gdyż Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, a Sąd Apelacyjny miał dokonać tej oceny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że ocena, czy doszło do naruszenia dóbr osobistych, powinna być dokonana przez Sąd Apelacyjny, który mógł uzupełnić postępowanie dowodowe.
Czy wydawca (pozwana spółka) ponosi odpowiedzialność za działania dziennikarza, jeśli nie jest jednoznacznie ustalone, czy dziennikarz był jego pracownikiem, a materiał nie został opublikowany?
Odpowiedź sądu
Kwestia ta wymaga dalszych ustaleń, jednak Sąd Najwyższy zasugerował, że istnieją podstawy do przypisania odpowiedzialności spółce, zwłaszcza jeśli dziennikarz działał na jej rachunek.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zauważył, że pozwana nie kwestionowała twierdzeń o zatrudnieniu dziennikarza, a jego działania mogły być prowadzone na rachunek spółki, co uzasadnia potrzebę dalszych badań.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | powód |
| R. sp. z o.o. w [...] | spółka | pozwany |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | uczestnik |
| P. S.A. | spółka | podmiot trzeci (pracodawca powoda) |
| N. - W. S. | osoba_fizyczna | dziennikarz |
Przepisy (14)
Główne
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Błędne zastosowanie przepisu o nierozpoznaniu istoty sprawy przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 394 § 1 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 398 § 15 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa uchylenia zaskarżonego orzeczenia przez Sąd Najwyższy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Kwestia ciężaru dowodu i obowiązku wskazywania podstaw faktycznych pozwu.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Zasada ciężaru dowodu.
k.p.c. art. 5
Kodeks postępowania cywilnego
Kwestie związane z postępowaniem dowodowym.
Prawo prasowe art. 15 § ust. 2
Ustawa - Prawo prasowe
Obowiązek dochowania tajemnicy dziennikarskiej.
Prawo prasowe art. 38
Ustawa - Prawo prasowe
Podstawa odpowiedzialności wydawcy za publikację prasową.
k.p. art. 30 § § 1 pkt 2
Kodeks pracy
Podstawa rozwiązania umowy o pracę.
k.k. art. 266 § § 1
Kodeks karny
Ujawnienie tajemnicy.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 394 § 1 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa uchylenia postanowienia sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres postępowania przed Sądem Najwyższym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy, ponieważ wydał merytoryczne rozstrzygnięcie oparte na analizie dowodów i przepisów prawa materialnego. • Nierozpoznanie istoty sprawy nie jest równoznaczne z wadliwymi ustaleniami faktycznymi lub odmienną wykładnią prawa przez sąd odwoławczy. • Ewentualne braki postępowania dowodowego nie uzasadniają uchylenia wyroku z powodu nierozpoznania istoty sprawy, a sąd odwoławczy mógł je uzupełnić.
Odrzucone argumenty
Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ nie zbadał kwestii legitymacji biernej pozwanej i charakteru stosunku prawnego łączącego ją z dziennikarzem. • Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ nie zbadał wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych dotyczących odpowiedzialności pozwanej.
Godne uwagi sformułowania
Ocena, czy sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy dokonuje się po przeanalizowaniu żądań pozwu (wniosku) i przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, nie zaś na podstawie ewentualnych wad postępowania wyjaśniającego. • Zakwestionowanie przez sąd odwoławczy poglądu prawnego sądu pierwszej instancji co do podstawy prawnej rozpoznawanego roszczenia także nie oznacza, że sąd ten nie rozpoznał istoty sprawy. • Również niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych nie jest równoznaczne z nierozpoznaniem istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c.
Skład orzekający
Dariusz Dończyk
przewodniczący
Anna Kozłowska
członek
Roman Trzaskowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'nierozpoznania istoty sprawy' przez sąd drugiej instancji w kontekście postępowania kasacyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ochrony dóbr osobistych i tajemnicy dziennikarskiej, a także procedury kasacyjnej, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.
“Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy sąd drugiej instancji faktycznie nie rozpoznał istoty sprawy.”
Dane finansowe
WPS: 150 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.