Orzeczenie · 2012-12-05

I CZ 137/12

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2012-12-05
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
koszty procesuart. 102 k.p.c.zasada słusznościsytuacja majątkowasytuacja osobistaniepełnosprawnośćbezrobocieSąd Najwyższyzażalenie

Sąd Okręgowy w W. w wyroku z dnia 20 kwietnia 2012 r. zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 1200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, opierając się na art. 98 k.p.c. Powódka złożyła zażalenie, wnosząc o zmianę tego postanowienia i odstąpienie od obciążenia jej kosztami, powołując się na art. 102 k.p.c. i wskazując na swoją wyjątkową sytuację majątkową i osobistą. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał, że choć sąd pierwszej instancji nie znalazł podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c., to jednak przedstawione przez powódkę dokumenty potwierdzają istnienie "szczególnie uzasadnionych wypadków". Sytuacja powódki, która jest bezrobotna bez prawa do zasiłku, a jej mąż i córka, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, posiadają umiarkowany stopień niepełnosprawności i utrzymują się z niskich świadczeń rentowych i pielęgnacyjnych, a także potrzebują jej pomocy, uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c. W związku z tym Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie i odstąpił od obciążenia powódki kosztami postępowania apelacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie stosowania art. 102 k.p.c. w przypadkach trudnej sytuacji materialnej i osobistej strony, w tym bezrobocia, niepełnosprawności członków rodziny i konieczności sprawowania nad nimi opieki.

Ograniczenia stosowania

Każdorazowa ocena sądu, zależna od całokształtu okoliczności sprawy.

Zagadnienia prawne (1)

Czy wyjątkowa sytuacja majątkowa i osobista powódki uzasadnia odstąpienie od obciążenia jej kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 102 k.p.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wyjątkowa sytuacja majątkowa i osobista powódki uzasadnia odstąpienie od obciążenia jej kosztami postępowania apelacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja powódki (bezrobotna, bez prawa do zasiłku, z niepełnosprawnymi członkami rodziny wymagającymi opieki i niskimi dochodami) stanowi "szczególnie uzasadniony wypadek" w rozumieniu art. 102 k.p.c., co pozwala na odstąpienie od zasady odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana postanowienia
Strona wygrywająca
K. S.

Strony

NazwaTypRola
K. S.osoba_fizycznapowódka
R. Polska S.A.spółkapozwana

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Pozwala na odstąpienie od zasady odpowiedzialności za wynik procesu w "szczególnie uzasadnionych wypadkach", co podlega ocenie sądu w jednostkowym przypadku, także na tle całokształtu sprawy.

k.p.c. art. 394¹ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do rozpoznania zażalenia na postanowienie w przedmiocie kosztów zawarte w wyroku.

k.p.c. art. 398¹⁶

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do rozpoznania zażalenia w Sądzie Najwyższym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyjątkowa sytuacja majątkowa i osobista powódki uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

w szczególnie uzasadnionych wypadkach • sytuacja majątkowa i osobista pozwalają na uznanie, iż w sprawie mamy do czynienia z sytuacją „szczególną” w rozumieniu art. 102 k.p.c.

Skład orzekający

Tadeusz Wiśniewski

przewodniczący

Jan Górowski

sprawozdawca

Krzysztof Pietrzykowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 102 k.p.c. w przypadkach trudnej sytuacji materialnej i osobistej strony, w tym bezrobocia, niepełnosprawności członków rodziny i konieczności sprawowania nad nimi opieki."

Ograniczenia: Każdorazowa ocena sądu, zależna od całokształtu okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak prawo może uwzględniać indywidualną sytuację życiową strony, nawet wbrew ogólnym zasadom obciążania kosztami. Jest to przykład empatii prawnej.

Sąd Najwyższy: Trudna sytuacja życiowa zwalnia z kosztów sądowych?

0

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst