I CZ 10/08

Sygn. akt I CZ 10/08 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 16 kwietnia 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący) 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) 
SSN Hubert Wrzeszcz 
 
w sprawie z wniosku Fundacji "U.(...)" z siedzibą w R. 
przy uczestnictwie Skarbu Państwa - Ministra Zdrowia 
o zawezwanie do próby ugodowej, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 kwietnia 2008 r., 
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w W. 
z dnia 3 października 2007 r., sygn. akt V Cz (…), 
 
oddala zażalenie i zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestnika postępowania 
120 
(sto 
dwadzieścia) 
złotych 
tytułem 
zwrotu 
kosztów 
postępowania 
zażaleniowego. 
 
Uzasadnienie 
 
Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 3 października 2007 r. odrzucił 
skargę kasacyjną Fundacji „U.(...)” z siedzibą w K. W uzasadnieniu podał, że skarga 
kasacyjna, zgodnie z art. 3981 § 1 k.p.c., przysługuje jedynie od wydanego przez sąd 
drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia 
pozwu 
albo 
umorzenia 
postępowania 
kończących 
postępowanie 
w 
sprawie. 
Przedmiotem zaskarżonego postanowienia było natomiast zarządzenie zwrotu wniosku 
o zawezwanie do próby ugodowej. 
Na postanowienie to wniósł zażalenie pełnomocnik wnioskodawcy, przypisując 
wnioskowi charakter quasi pozwu. Przyjmując, że dopuszczalna jest skarga kasacyjna 

 
 
2 
na odrzucenie pozwu przyjął per analogiem, że możliwym jest zaskarżenie skargą 
kasacyjną także postanowienia oddalającego zażalenie na zarządzenie zwrotu wniosku 
o zawezwanie do próby ugodowej. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie jest oczywiście niezasadne. Na wstępie należy zauważyć, że problem 
zaskarżalności postanowień sądu drugiej instancji oddalających zażalenie powoda na 
zarządzenie przewodniczącego o zwrocie pozwu był już przedmiotem wielu 
rozstrzygnięć Sądu Najwyższego, który jednolicie przyjmował, że w takich wypadkach 
kasacja nie przysługuje (np. postanowienia z dnia 19 grudnia 1996 r., II CKN 60/96. z 
dnia 11 lipca 1997 r.. II CKN 315/97. z dnia 11 września 1997 r., II CZ 113/97, z dnia 24 
września 1997 r., II CZ 92/97 niepubl., z dnia 8 stycznia 1998 r., l CZ 154/97, OSNC 
1998/7-8, poz. 122). 
Zwracano trafnie uwagę, że w postępowaniu cywilnym istnieje kategoria 
czynności sądowych wstępnych, decydujących o tym, czy postępowanie zostanie 
wszczęte, czy nie. Jedną z czynności podejmowanych w tej fazie procesu jest -
dokonywana przez przewodniczącego - kontrola spełnienia przez powoda wymagań 
formalnych pozwu. Na tym etapie chodzi więc tylko o zapewnienie prawidłowego 
wszczęcia procesu; pozew zwrócony nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże 
z jego wniesieniem do sądu, przy czym zwrot pozwu nie stanowi przeszkody w jego 
późniejszym, 
ponownym 
wniesieniu 
do 
sądu, 
już 
bez 
wytkniętych 
przez 
przewodniczącego braków formalnych (tak postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 
stycznia 1998 r., l CZ 207/1997, niepubl.). 
Rozważania 
te 
należy 
odnieść 
odpowiednio 
także 
do 
postępowania 
pojednawczego. Zwrócić trzeba przede wszystkim uwagę, że w niniejszym 
postępowaniu decyzję podejmował przewodniczący (a nie sąd), a ponadto miała ona 
postać zarządzenia zwrotu wniosku, a nie jego odrzucenia. Porównywanie decyzji 
dotyczącej braków formalnych wniosku z postanowieniem o odrzuceniu pozwu jest 
błędne i dotyczy elementarnych zagadnień postępowania cywilnego. Treść art. 3981 § 1 
k.p.c. jest jednoznaczna. Niezależnie od tego wskazać należy, że po nowelizacji z dnia 
24 maja 2000 r. skarga kasacyjna przysługuje jedynie od dwóch rodzajów postanowień 
sądu drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie - w przedmiocie odrzucenia 
pozwu albo umorzenia postępowania. Zmiana ta podkreśla, że skarga kasacyjna jako 
środek prawny o szczególnej randze ma zastosowanie tylko do orzeczeń o największym 

 
 
3 
znaczeniu procesowym. Obok orzeczeń merytorycznych, co do istoty sprawy, należą do 
nich te, które dotyczą przesłanek procesowych. 
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 
k.p.c. należało orzec jak w sentencji.