Orzeczenie · 2021-09-24

I CSKP 102/21

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2021-09-24
SNnieruchomościużytkowanie wieczysteWysokanajwyższy
użytkowanie wieczystedekret warszawskiroszczenia reprywatyzacyjneinteres społecznySąd Najwyższynieruchomościprawo rzeczowewłasność czasowa

Sprawa dotyczy wniosku powódki G. S.A. o przedłużenie użytkowania wieczystego gruntu położonego w Warszawie. Pozwane Miasto W. odmówiło przedłużenia, wskazując na toczące się postępowanie administracyjne dotyczące roszczeń byłych właścicieli gruntu na podstawie dekretu warszawskiego. Sądy pierwszej i drugiej instancji oddaliły powództwo, uznając, że istnienie roszczeń dekretowych stanowi ważny interes społeczny uzasadniający odmowę przedłużenia użytkowania wieczystego. Powódka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 34 u.g.n. i art. 236 § 2 k.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę, zidentyfikował poważne wątpliwości interpretacyjne dotyczące tego, czy roszczenia byłych właścicieli na podstawie dekretu warszawskiego mogą stanowić ważny interes społeczny uzasadniający odmowę przedłużenia użytkowania wieczystego, zwłaszcza w kontekście nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 214a u.g.n.) oraz orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego. Z uwagi na te wątpliwości i niejednolite stanowisko sądów, Sąd Najwyższy postanowił przedstawić zagadnienie prawne powiększonemu składowi Sądu Najwyższego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 236 § 2 k.c. w kontekście roszczeń dekretowych i ważnego interesu społecznego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami warszawskimi i przedłużeniem użytkowania wieczystego.

Zagadnienia prawne (1)

Czy dopuszczalna jest odmowa przedłużenia terminu oddania gruntu w użytkowanie wieczyste na podstawie art. 236 § 2 zd. drugie k.c. uzasadniona wcześniejszym zgłoszeniem przez byłego właściciela lub jego następców prawnych uprawdopodobnionych roszczeń opartych na art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przedstawiono zagadnienie prawne powiększonemu składowi Sądu Najwyższego z uwagi na wątpliwości interpretacyjne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy rozważa, czy roszczenia dekretowe byłych właścicieli mogą stanowić ważny interes społeczny uzasadniający odmowę przedłużenia użytkowania wieczystego, analizując przepisy u.g.n., dekretu warszawskiego, orzecznictwo TK i SN, a także nowelizacje prawne.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Przedstawienie zagadnienia prawnego

Strony

NazwaTypRola
G. S.A. w W.spółkapowódka
Miasto W.organ_państwowypozwany
Z. P.inneinterwenient uboczny po stronie pozwanej
I. Z.inneinterwenient uboczny po stronie pozwanej
W. Z.inneinterwenient uboczny po stronie pozwanej

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 236 § § 2

Kodeks cywilny

Dopuszczalna jest odmowa przedłużenia użytkowania wieczystego tylko ze względu na ważny interes społeczny. Wystąpienie z wnioskiem o przedłużenie w terminie wyłącza zastosowanie art. 33 ust. 1 u.g.n.

dekret warszawski art. 7 § ust. 1

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy

Podstawa roszczeń byłych właścicieli o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego).

Pomocnicze

k.c. art. 64

Kodeks cywilny

Sądowe zastąpienie oświadczenia woli w umowie o przedłużenie użytkowania wieczystego.

u.g.n. art. 34 § ust. 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Zbycie nieruchomości nie może nastąpić, jeżeli toczy się postępowanie administracyjne dotyczące prawidłowości nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego. Przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie do przedłużenia użytkowania wieczystego.

u.g.n. art. 214a

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Możliwość odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz byłego właściciela m.in. ze względu na oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste na rzecz osób trzecich.

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

ważny interes społeczny • roszczenia dekretowe • kolizja dwóch uprawnień • naprawienie ujemnych społecznych efektów działań nacjonalizacyjnych • zasada zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa • stabilizacja stanów faktycznych

Skład orzekający

Dariusz Dończyk

przewodniczący-sprawozdawca

Monika Koba

członek

Anna Owczarek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 236 § 2 k.c. w kontekście roszczeń dekretowych i ważnego interesu społecznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami warszawskimi i przedłużeniem użytkowania wieczystego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy reprywatyzacji warszawskiej i konfliktu między prawami dawnych właścicieli a obecnymi użytkownikami wieczystymi, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie społeczne i prawnicze.

Reprywatyzacja kontra użytkowanie wieczyste: Sąd Najwyższy rozstrzygnie kluczowy spór o warszawskie grunty.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst