I CSK 818/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Apelacyjnego w (…) nakazującego powrót małoletniej L. O. do Danii. Wniosek pierwotnie złożony został na podstawie Konwencji dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę, sporządzonej w Hadze w 1980 r. Sąd Okręgowy w P. oddalił pierwotny wniosek, jednak Sąd Apelacyjny zmienił to postanowienie i nakazał zapewnienie powrotu dziecka. Wnioskodawczyni w skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w szczególności przepisów konwencji haskiej. Sąd Najwyższy, po analizie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, w tym nowelizacji z 2018 r. wprowadzającej art. 519¹ § 2¹ i 2² k.p.c., stwierdził, że skarga kasacyjna w sprawach o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką prowadzonych na podstawie konwencji haskiej z 1980 r. przysługuje wyłącznie Prokuratorowi Generalnemu, Rzecznikowi Praw Dziecka lub Rzecznikowi Praw Obywatelskich, w terminie czterech miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia. Ponieważ wnioskodawczyni nie należała do tych podmiotów, Sąd Najwyższy odrzucił jej skargę kasacyjną, powołując się na art. 398⁶ § 3 k.p.c. Sąd podkreślił, że postępowanie to ma na celu przywrócenie stanu faktycznego sprzed bezprawnego uprowadzenia dziecka i musi przebiegać sprawnie, a Sąd Najwyższy jest sądem prawa, a nie faktów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOgraniczenia w zakresie dopuszczalności wnoszenia skargi kasacyjnej przez strony w sprawach o odebranie dziecka na podstawie Konwencji Haskiej z 1980 r.
Dotyczy wyłącznie spraw prowadzonych na podstawie Konwencji Haskiej z 1980 r. i ograniczeń w zakresie podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi kasacyjnej.
Zagadnienia prawne (1)
Czy strona postępowania o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką, prowadzonego na podstawie konwencji haskiej z 1980 r., może wnieść skargę kasacyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skargę kasacyjną w sprawach o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką prowadzonych na podstawie konwencji haskiej z 1980 r. mogą wnieść wyłącznie Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Dziecka lub Rzecznik Praw Obywatelskich.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na nowelizację art. 519¹ k.p.c. z 2018 r., która wprowadziła § 2¹ i 2² stanowiące, że skarga kasacyjna przysługuje w tych sprawach, ale tylko wymienionym podmiotom instytucjonalnym, a nie stronom postępowania. Celem tej regulacji jest zapewnienie sprawności postępowań i kształtowanie orzecznictwa przez Sąd Najwyższy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. G. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| P. H. M. O. | inne | uczestnik |
| Prokurator Prokuratury Krajowej | organ_państwowy | uczestnik |
| Prokurator Okręgowy w P. | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (17)
Główne
k.p.c. art. 519 § § 2¹
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga kasacyjna przysługuje także w sprawach o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką prowadzonych na podstawie konwencji haskiej z 1980 r.
k.p.c. art. 519 § § 2²
Kodeks postępowania cywilnego
Skargę kasacyjną w sprawach, o których mowa w § 2¹, mogą wnieść Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Dziecka lub Rzecznik Praw Obywatelskich w terminie czterech miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 519 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 519 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 6
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 598 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja RP art. 18
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 47
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 48
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 176 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o koszach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji
Ustawa o wykonywaniu niektórych czynności organu centralnego w sprawach rodzinnych z zakresu obrotu prawnego na podstawie prawa Unii Europejskiej i umów międzynarodowych
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna w sprawach o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką prowadzonych na podstawie konwencji haskiej z 1980 r. może być wniesiona wyłącznie przez Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Dziecka lub Rzecznika Praw Obywatelskich. • Nowelizacja art. 519¹ k.p.c. z 2018 r. ograniczyła krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi kasacyjnej w tego typu sprawach.
Odrzucone argumenty
Argumenty wnioskodawczyni dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 8, 10, 11, 12 konwencji haskiej z 1980 r. w zw. z art. 91 § 2 Konstytucji RP) nie zostały merytorycznie rozpoznane z uwagi na odrzucenie skargi.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, służącym – jak podkreśla się w orzecznictwie w ramach wykładni art. 398⁹ k.p.c. – zrealizowaniu raczej interesu publicznego niż indywidualnego skarżącego • O dopuszczalności skargi kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym ustawodawca wypowiedział się w art. 519¹ § 1 i 2 k.p.c., który ma charakter szczególny wobec art. 398¹ i 398² k.p.c. • Przepisy te są zatem odpowiednikiem art. 398¹ § 1 k.p.c., przy czym art. 519¹ § 2¹ k.p.c. pierwszej części tego przepisu, a art. 519¹ § 2² k.p.c. części drugiej. • Zamiar ustawodawcy, by legitymację skargową w sprawach o odebranie osoby prowadzonych na podstawie konwencji haskiej z 1980 r. ograniczyć do wymienionych wyżej podmiotów instytucjonalnych potwierdza uzasadnienie projektu ustawy (druk VIII.1827) • Sąd Najwyższy w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną, ze względu na szczególną konstrukcję tego środka, o której decyduje m.in. właściwy mu zakres rozpoznania, jest sądem prawa, a nie faktów
Skład orzekający
Dariusz Dończyk
przewodniczący
Monika Koba
członek
Marta Romańska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ograniczenia w zakresie dopuszczalności wnoszenia skargi kasacyjnej przez strony w sprawach o odebranie dziecka na podstawie Konwencji Haskiej z 1980 r."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw prowadzonych na podstawie Konwencji Haskiej z 1980 r. i ograniczeń w zakresie podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje istotne zmiany proceduralne w dostępie do Sądu Najwyższego w sprawach międzynarodowego uprowadzenia dzieci, co jest ważne dla praktyków prawa rodzinnego.
“Czy można zaskarżyć decyzję o powrocie dziecka do SN? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe ograniczenia.”
Sektor
rodzina
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.