I CSK 72/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej pozwanej spółki od wyroku Sądu Apelacyjnego, który uznał za niedozwolone postanowienie wzorca umowy sprzedaży samochodu dotyczące zatrzymania zaliczki przez sprzedającego w przypadku braku zapewnienia przez kupującego finansowania. Powodowe Stowarzyszenie T. wniosło o uznanie tego postanowienia za niedozwolone i zakazanie jego stosowania. Sądy niższych instancji uznały klauzulę za niedozwoloną, powołując się na naruszenie zasady transparentności (art. 385 § 2 k.c.) ze względu na niejasne sformułowanie dotyczące „zatrzymania” zaliczki. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, zważył, że wymóg jednoznaczności i zrozumiałości wzorca umowy jest kluczowy. Podkreślił, że w postępowaniu w sprawach o uznanie postanowień wzorca za niedozwolone (abstrakcyjna kontrola) klauzule są oceniane w oderwaniu od konkretnej umowy. Jednakże, w ocenie Sądu Najwyższego, Sąd Apelacyjny zbyt wyabstrahował się od przeciętnego konsumenta, uznając klauzulę za niejasną. Sąd Najwyższy stwierdził, że postanowienie to, zamieszczone w punkcie C5 wzorca, jest sformułowane zwięźle i w sposób zrozumiały dla przeciętnego konsumenta, nie wymagając wiedzy prawniczej. Z treści wynika tylko jedna możliwa interpretacja. W związku z tym Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny naruszył art. 385 § 2 k.c. i uchylił zaskarżony wyrok, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady transparentności wzorców umownych w kontekście klauzul dotyczących zaliczek i finansowania, a także stosowanie dyrektywy UE w postępowaniu abstrakcyjnym.
Dotyczy specyficznej klauzuli wzorca umowy sprzedaży samochodu, ale zasady interpretacyjne mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienie wzorca umowy dotyczące zatrzymania zaliczki przez sprzedającego w przypadku braku zapewnienia przez kupującego finansowania jest niedozwolone z powodu naruszenia zasady transparentności (art. 385 § 2 k.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie to nie jest niedozwolone, ponieważ jest zrozumiałe dla przeciętnego konsumenta i nie narusza zasady transparentności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że klauzula jest sformułowana w sposób zrozumiały dla przeciętnego konsumenta, nie wymaga wiedzy prawniczej i prowadzi do jednej możliwej interpretacji, co spełnia wymóg transparentności.
Czy w postępowaniu w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone (abstrakcyjna kontrola) należy stosować zasadę wykładni nieuzgodnionych indywidualnie nietransparentnych postanowień umownych na korzyść konsumenta?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasady tej nie stosuje się w postępowaniu w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, zgodnie z art. 5 dyrektywy Rady 93/13/EWG.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 5 dyrektywy 93/13/EWG, który wyłącza stosowanie zasady wykładni na korzyść konsumenta w przypadku abstrakcyjnej kontroli wzorców umownych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Stowarzyszenie T. | instytucja | powód |
| S. C. Spółka jawna C. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 385 § § 2
Kodeks cywilny
Wzorzec umowy powinien być sformułowany jednoznacznie i w sposób zrozumiały. Postanowienia niejednoznaczne tłumaczy się na korzyść konsumenta. Zasady tej nie stosuje się w postępowaniu w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia wzorca, które nie spełniają wymogów ustanowionych w art. 385 § 2 k.c., zostają uznane za nieuczciwe.
Pomocnicze
k.p.c. art. 479³⁶
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje postępowanie w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.
k.p.c. art. 479⁴⁵
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje postępowanie w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.
k.c. art. 385 § § 2
Kodeks cywilny
Sąd Apelacyjny naruszył ten przepis, uznając klauzulę za niejednoznaczną.
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Sąd Apelacyjny naruszył ten przepis, uznając klauzulę za niedozwoloną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzula dotycząca zatrzymania zaliczki jest zrozumiała dla przeciętnego konsumenta. • Klauzula nie narusza zasady transparentności wynikającej z art. 385 § 2 k.c. • W postępowaniu abstrakcyjnym nie stosuje się zasady wykładni na korzyść konsumenta.
Odrzucone argumenty
Sąd Apelacyjny błędnie uznał klauzulę za niejasną i niejednoznaczną. • Sąd Apelacyjny zbyt wyabstrahował się od przeciętnego stanu wiedzy konsumenta.
Godne uwagi sformułowania
Postanowienia niejednoznaczne tłumaczy się na korzyść konsumenta. Zasady tej nie stosuje się w postępowaniu w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone. • Ta przesłanka jest spełniona tylko wtedy, gdy postanowienie wzorca nie budzi wątpliwości, co do jego znaczenia, innymi słowy, gdy wynika z niego tylko jedna możliwa interpretacja dla przeciętnego, typowego konsumenta. • Zrozumienie znaczenia tego postanowienia nie wymaga tłumaczenia konsumentowi na język potoczny, gdyż zostało ona napisane praktycznie tym językiem.
Skład orzekający
Marta Romańska
przewodniczący
Marian Kocon
sprawozdawca
Barbara Myszka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady transparentności wzorców umownych w kontekście klauzul dotyczących zaliczek i finansowania, a także stosowanie dyrektywy UE w postępowaniu abstrakcyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej klauzuli wzorca umowy sprzedaży samochodu, ale zasady interpretacyjne mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu klauzul abuzywnych we wzorcach umów, z którym spotyka się wielu konsumentów, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego wyjaśnia istotne kwestie interpretacyjne.
“Czy sprzedawca może zatrzymać Twoją zaliczkę? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy klauzula jest legalna.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.