I CSK 704/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną powoda M. M. od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]. Powód domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania, powołując się na nieważność postępowania wynikającą z pozbawienia go możliwości obrony jego praw, co miało nastąpić przez jego nieobecność na rozprawach i niedopuszczenie dowodu z jego przesłuchania. Wskazał również na naruszenie zasady równości stron i zasady bezpośredniości, a także na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy, odwołując się do ugruntowanego orzecznictwa, stwierdził, że pozbawienie strony możności obrony musi być całkowite i bezwzględne, a kodeks postępowania cywilnego nie nakłada obowiązku doprowadzania osób pozbawionych wolności na rozprawy. Podkreślono, że powód był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który był obecny na wszystkich rozprawach. Sąd odrzucił również argument o oczywistej zasadności skargi, wskazując, że skarżący nie wykazał, iż sąd II instancji dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Dodatkowo, sąd uznał, że Sąd Apelacyjny wyczerpująco odniósł się do wszystkich zarzutów apelacyjnych. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, zasądził koszty postępowania kasacyjnego od powoda na rzecz Skarbu Państwa oraz nakazał wypłatę wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności w kontekście zarzutów dotyczących nieważności postępowania i pozbawienia strony możności obrony.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z odmową przyjęcia skargi kasacyjnej. Interpretacja pojęcia 'całkowitego pozbawienia możności obrony' ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pozbawienie strony możliwości obrony jej praw, wynikające z jej nieobecności na rozprawach sądowych i niedopuszczenia dowodu z jej przesłuchania, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozbawienie strony możności obrony jej praw, aby mogło być przyczyną nieważności postępowania, musi być całkowite i w sposób bezwzględny wyłączać możność obrony. Kodeks postępowania cywilnego nie przewiduje obowiązku doprowadzenia pozbawionych wolności stron na poszczególne posiedzenia składające się na rozprawę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na ugruntowane orzecznictwo, zgodnie z którym nieważność postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony wymaga całkowitego wyłączenia tej możliwości. Podkreślono, że brak obowiązku doprowadzania osób pozbawionych wolności na rozprawy oraz fakt reprezentowania strony przez profesjonalnego pełnomocnika wykluczają taką sytuację.
Czy brak sprowadzenia powoda do aresztu na rozprawę w celu jego przesłuchania, przy jednoczesnej obecności jego profesjonalnego pełnomocnika, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego uzasadniające oczywistą zasadność skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak sprowadzenia powoda do aresztu na rozprawę nie stanowi rażącego naruszenia prawa procesowego, zwłaszcza gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Ponadto, zarzut nieuwzględnienia wniosku o przesłuchanie powoda nie został zgłoszony w zastrzeżeniu do protokołu, co jest wymogiem formalnym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej wymaga wykazania niewątpliwej sprzeczności wykładni lub zastosowania prawa z jego brzmieniem lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji. W tym przypadku, brak sprowadzenia powoda na rozprawę, przy obecności pełnomocnika, nie spełnia tych kryteriów. Dodatkowo, brak zgłoszenia zastrzeżenia do protokołu uniemożliwia skuteczne podniesienie tego zarzutu.
Czy Sąd Apelacyjny rozpoznał wszystkie zarzuty apelacyjne, w tym dotyczące nękania powoda przez funkcjonariusza więziennego?
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd Apelacyjny w sposób wyczerpujący odniósł się do wszystkich uchybień podniesionych przez powoda.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny prawidłowo rozpoznał wszystkie zarzuty apelacyjne, co wyklucza podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej z tego powodu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Dyrektor Aresztu Śledczego w W. | organ_państwowy | pozwany |
| Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa | organ_państwowy | strona pozwana |
| E. M.-J. | osoba_fizyczna | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania, oczywista zasadność).
Pomocnicze
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Określa jedną z podstaw stwierdzenia nieważności postępowania, tj. pozbawienie strony możności obrony jej praw.
k.p.c. art. 398^4 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymaga od skarżącego sformułowania i uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c.
k.p.c. art. 162
Kodeks postępowania cywilnego
Określa wymóg zgłoszenia zastrzeżenia do protokołu w przypadku uchybień procesowych, aby móc skutecznie podnieść zarzut naruszenia prawa procesowego.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady zasądzania kosztów postępowania.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu apelacyjnym, ale stosowany przez analogię w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu § § 19 pkt 1 w zw. z § 13 ust. 4 pkt 2 i § 6 pkt 7
Podstawa prawna do ustalenia kosztów zastępstwa procesowego świadczonego z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak całkowitego pozbawienia strony możności obrony jej praw. • Obowiązek doprowadzenia osoby pozbawionej wolności na rozprawę nie wynika z k.p.c. • Strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. • Brak zgłoszenia zastrzeżenia do protokołu uniemożliwia skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia prawa procesowego. • Sąd Apelacyjny rozpoznał wszystkie zarzuty apelacyjne.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony jej praw. • Oczywista zasadność skargi kasacyjnej z powodu rażących uchybień prawa procesowego.
Godne uwagi sformułowania
pozbawienie strony możności obrony jej praw, aby mogło być przyczyną nieważności postępowania, musi być całkowite i w sposób bezwzględny wyłączać możność obrony • kodeks postępowania cywilnego zaś nie przewiduje obowiązku doprowadzenia pozbawionych wolności stron na poszczególne posiedzenia składające się na rozprawę • oczywista zasadność wymaga wykazania przez skarżącego niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka (prima facie), bez konieczności pogłębionej analizy, sprzeczności wykładni lub zastosowania prawa materialnego lub procesowego z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji
Skład orzekający
Tadeusz Wiśniewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności w kontekście zarzutów dotyczących nieważności postępowania i pozbawienia strony możności obrony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z odmową przyjęcia skargi kasacyjnej. Interpretacja pojęcia 'całkowitego pozbawienia możności obrony' ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego. Szczególnie cenne jest doprecyzowanie, kiedy nieobecność strony (zwłaszcza osadzonej) może prowadzić do nieważności postępowania.
“Kiedy nieobecność na rozprawie nie oznacza nieważności? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady skargi kasacyjnej.”
Dane finansowe
koszty postępowania kasacyjnego: 3600 PLN
wynagrodzenie za pomoc prawną z urzędu: 3600 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.