Orzeczenie · 2024-03-21

I CSK 60/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2024-03-21
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarga kasacyjnanieważność postępowaniaposiedzenie niejawneskład sądusąd najwyższykpcorzecznictwo

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez R. K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 10 sierpnia 2022 r., który oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy. Skarżący zarzucił nieważność postępowania, wskazując na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym przez sąd w składzie jednoosobowym oraz brak poinformowania go o składzie sądu. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że rozpoznanie apelacji na posiedzeniu niejawnym było dopuszczalne na mocy art. 373 k.p.c., gdyż żadna ze stron nie wniosła o rozpoznanie na rozprawie. Ponadto, Sąd Najwyższy odniósł się do kwestii jednoosobowego składu sądu drugiej instancji, wskazując, że orzekanie w takim składzie w okresie do 26 kwietnia 2023 r. nie stanowiło samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem. Sąd Najwyższy uznał również, że skarga kasacyjna nie spełnia przesłanki oczywistej zasadności, a argumenty skarżącego stanowiły próbę nieuprawnionego kwestionowania ustaleń faktycznych i prawa materialnego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 398^9^ § 1 pkt 3 i 4 k.p.c. Wniosek powoda o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego został oddalony z uwagi na brak uzasadnienia w odpowiedzi na skargę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących nieważności postępowania w kontekście składu sądu i posiedzeń niejawnych, zwłaszcza w odniesieniu do okresu obowiązywania przepisów covidowych oraz przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych okoliczności związanych z okresem obowiązywania przepisów covidowych i interpretacją art. 398^9^ k.p.c.

Zagadnienia prawne (3)

Czy rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym przez sąd drugiej instancji w składzie jednoosobowym, bez wniosku stron o rozpoznanie na rozprawie, skutkuje nieważnością postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli strony nie złożyły wniosku o rozpoznanie na rozprawie i nie skorzystały z innych dostępnych środków prawnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że rozpoznanie apelacji na posiedzeniu niejawnym jest dopuszczalne na mocy art. 373 k.p.c. w braku wniosku o rozpoznanie na rozprawie. Brak poinformowania o składzie sądu nie skutkuje nieważnością, jeśli strony nie skorzystały z przysługujących im praw.

Czy orzekanie przez sąd drugiej instancji w składzie jednoosobowym, ukształtowanym na podstawie art. 15zzs^1^ ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r., przed datą uchwały SN z 26 kwietnia 2023 r. (III PZP 6/22), prowadzi do nieważności postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wykładnia ta obowiązuje od dnia podjęcia uchwały, a orzeczenia wydane przed tą datą w takim składzie nie stanowią samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na własne orzecznictwo, zgodnie z którym wykładnia dotycząca nieważności postępowania z powodu jednoosobowego składu sądu drugiej instancji, ukształtowanego na podstawie przepisów covidowych, obowiązuje od dnia podjęcia uchwały III PZP 6/22. Orzeczenia wydane przed tą datą nie są automatycznie nieważne z tego powodu.

Czy skarga kasacyjna jest oczywiście zasadna w rozumieniu art. 398^9^ § 1 pkt 4 k.p.c. w sytuacji, gdy skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne i próbuje podważyć prawo materialne w sposób nieuprawniony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przesłanka oczywistej zasadności jest spełniona tylko w przypadku rażącego naruszenia przepisów lub podstawowych praw, możliwego do dostrzeżenia bez szczegółowej analizy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że skarżący ma obowiązek wykazać oczywiste i rażące naruszenie prawa, które jest niepodlegające różnej wykładni. Argumenty skarżącego, które prowadzą do kwestionowania ustaleń faktycznych i subiektywnej oceny sprawy, nie spełniają tej przesłanki, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
R. K.

Strony

NazwaTypRola
S. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ż.spółkapowód
R. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Dopuszczalność rozpoznania apelacji na posiedzeniu niejawnym w braku wniosku o rozpoznanie na rozprawie.

k.p.c. art. 398^9^ § § 1 pkt 3 i 4

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanki odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (istnienie przesłanek nieważności, oczywista zasadność).

Pomocnicze

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania w przypadku rozpoznania sprawy przez sąd w składzie nieprawidłowo ukształtowanym.

k.p.c. art. 398^13^ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji.

u.s.n. art. 7 ust. 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Ustawa nowelizująca Sąd Najwyższy i inne ustawy.

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. art. 15zzs^1^ ust. 1 pkt 4

Przepis dotyczący składu sądu w okresie stanu zagrożenia epidemicznego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania z powodu rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym przez sąd w składzie jednoosobowym. • Niewystarczające poinformowanie skarżącego o składzie sądu. • Skarga kasacyjna jest oczywiście zasadna.

Godne uwagi sformułowania

nie może obecnie wywodzić, że konsekwencje jego zaniechania skutkują nieważnością postępowania • wykładnia ta obowiązuje od dnia podjęcia ww. uchwały • nie jest konieczne dla ochrony zdrowia publicznego • nie można podzielić stanowiska skarżącego, że Sąd drugiej instancji wydając zaskarżone orzeczenie dopuścił się oczywistego, rażącego naruszenia przepisów prawa.

Skład orzekający

Agnieszka Jurkowska-Chocyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nieważności postępowania w kontekście składu sądu i posiedzeń niejawnych, zwłaszcza w odniesieniu do okresu obowiązywania przepisów covidowych oraz przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności związanych z okresem obowiązywania przepisów covidowych i interpretacją art. 398^9^ k.p.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z prawem do sprawiedliwego procesu i składem sądu, co jest istotne dla praktyków prawa. Wyjaśnia granice stosowania przepisów covidowych i kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej.

Kiedy jednoosobowy skład sądu drugiej instancji nie oznacza nieważności? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst