Pełny tekst orzeczenia

I CSK 597/25

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

I CSK 597/25 
 
 
  
POSTANOWIENIE 
 
  
30 września 2026 r. 
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: 
  
SSN Mariusz Łodko 
  
na posiedzeniu niejawnym 30 września 2026 r. w Warszawie 
w sprawie z powództwa K. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. 
przeciwko P. spółce akcyjnej w L. 
o zapłatę, 
na skutek skargi kasacyjnej K. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością  
w W. 
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie 
z 31 października 2024 r., I AGa 95/24, 
  
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 
2. zasądza od K. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w 
W. na rzecz P. spółki akcyjnej w L. 2 700 złotych tytułem zwrotu 
kosztów postępowania kasacyjnego wraz z odsetkami w 
wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie 
tygodnia od dnia doręczenia powodowi odpisu niniejszego 
postanowienia. 
  
(M.M.)  
  
 
 
 
 
 
UZASADNIENIE 

I CSK 597/25 
2 
 
 
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie  
z 31 października 2024 r. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania 
oparł na oczywistej zasadności (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Powołał się też na 
wystąpienie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.). 
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany P. spółka akcyjna w L. wniósł o 
wydanie postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 
ewentualnie o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdy dla przeciętnego 
prawnika z samej treści skargi – bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań – 
w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na 
uwzględnienie z uwagi na kwalifikowany charakter naruszenia przepisów prawa. 
Zasadność skargi kasacyjnej jest oczywista, gdy dostrzegalny prima vista i bez 
przeprowadzania wnikliwej analizy uzasadniony jest wniosek, że zaskarżone 
orzeczenie jest jaskrawo nieprawidłowe (zob. postanowienie SN z 15 lipca 2015 r., 
IV CSK 17/15). Powołując się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej należy 
wykazać, że popełnione przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia uchybienia 
w zakresie stosowania prawa miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym 
ocenom (zob. postanowienia SN: z 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00; z 22 marca 
2001 r., V CZ 131/00, i z 10 kwietnia 2018 r., I CSK 730/17). Przy czym, o ile dla 
uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to 
dla jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanego 
naruszenia prawa przez sąd drugiej instancji, dostrzegalnego w sposób oczywisty 
dla każdego prawnika (zob. postanowienie SN z 28 stycznia 2022 r., I CSK 947/22). 
Przedstawione przez skarżącego argumenty nie przekonują o oczywistej 
zasadności skargi kasacyjnej, uzasadnionej przede wszystkim naruszeniem przez 
Sąd meriti przepisów prawa procesowego, regulujących dopuszczalność zarzutu 
potrącenia w postępowaniu cywilnym (art. 2031 k.p.c.), z uwzględnieniem prekluzji 
twierdzeń i dowodów w postępowaniu odrębnym – w niniejszej sprawie 
w postępowaniu w sprawach gospodarczych (art. 4585 k.p.c.) – jak i ograniczeń 
dowodowych w tym postępowaniu.  

I CSK 597/25 
3 
 
Jak trafnie dostrzega skarżący, pod pojęciem zarzutu potrącenia, o którym 
mowa w art. 2031 k.p.c., należy rozumieć każde twierdzenie obronne pozwanego 
o umorzeniu wierzytelności dochodzonej pozwem wskutek potrącenia, niezależnie 
od sposobu złożenia oświadczenia w tym przedmiocie, a więc czy doszło do tego 
w ramach materialno-procesowego zarzutu podniesionego w toku procesu, czy też 
poza procesem, a pozwany podniósł procesowy zarzut wygaśnięcia wierzytelności 
powoda z powołaniem się na złożenie takiego pozaprocesowego oświadczenia (zob. 
wyrok SN z 7 maja 2026 r., II CSKP 1078/25). 
Pozwany może podnieść zarzut potrącenia nie później niż przy wdaniu się 
w spór co do istoty sprawy albo w terminie dwóch tygodni od dnia, gdy jego 
wierzytelność stała się wymagalna (art. 2031 § 2 i 3 k.p.c.). Zarzut potrącenia może 
zostać podniesiony tylko w piśmie procesowym. Do pisma tego stosuje się 
odpowiednio przepisy dotyczące pozwu, z wyjątkiem przepisów dotyczących opłat. 
Należy wyjaśnić, że przez wdanie się w spór co do istoty sprawy – w rozumieniu  
art. 2031 § 2 k.p.c. – należy rozumieć każdą formę podjęcia przez pozwanego obrony 
merytorycznej przed powództwem. Powinność powołania zarzutu potrącenia „przy 
wdaniu się w spór co do istoty sprawy”, w zależności od sytuacji oznaczać może 
konieczność zgłoszenia tego zarzutu już w obligatoryjnej odpowiedzi na pozew (zob. 
A. Olaś, [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz do art. 2031, red. P. Rylski, 
wyd. 5, 2026). 
Podniesiony przez pozwanego – w uzasadnieniu odpowiedzi na pozew – 
zarzut potrącenia spełnienia powyższe wymogi. Pozwany wyraźnie i jednoznacznie 
powołał się na fakt zaspokojenia roszczenia skarżącego wskutek dokonanego poza 
procesem potrącenia i umorzenia w tym zakresie dochodzonej pozwem 
wierzytelności. Oświadczenie o potrąceniu wierzytelności skarżącego o zapłatę 
należnego mu wynagrodzenia z wierzytelnością pozwanego o zapłatę kary umownej 
w wysokości 81 263,64 zł zostało złożone na piśmie z 3 marca 2021 r. Skarżący, 
mimo, że zarzut potrącenia nie został podniesiony w petitum odpowiedzi na pozew, 
ale w uzasadnieniu, nie miał problemu z zajęciem merytorycznego stanowiska w tym 
zakresie. 
Nietrafnie skarżący kwestionuje skuteczność zarzutu potrącenia, z powodu 
niewykazania umocowania przedstawiciela pozwanego do składania oświadczeń 
materialnoprawnych. W toku postępowania przed Sądami meriti, pozwany 

I CSK 597/25 
4 
 
przedstawił dowody, które potwierdzały fakt umocowania jego przedstawiciela do 
składania oświadczeń materialnoprawnych. Nie ma też wątpliwości, że niezłożenie 
tych dowodów wraz z oświadczeniem o potrąceniu, jako załączników odpowiedzi na 
pozew, nie niweczy skuteczności zarzutu potrącenia. Warunkiem skuteczności tego 
zarzutu jest jednoznacznie określenie w piśmie procesowym wierzytelności, której 
zarzut ten dotyczy, wskazanie faktów, na których zarzut ten się opiera, oraz dowodów 
na ich poparcie. Wymagania te nie obejmują obowiązku przedstawienia dowodów 
wykazujących umocowanie osoby, która złożyła oświadczenie o potrąceniu poza 
procesem. Przedstawienie takich dowodów powinno nastąpić dopiero w razie 
powstania wątpliwości, w szczególności wyrażonych przez stronę przeciwną. 
W niniejszej sprawie, skarżący w replice na odpowiedź na pozew zakwestionował 
umocowanie przedstawiciela pozwanego do złożenia oświadczenia o potrąceniu, 
a pozwany złożył pismo procesowe, do którego załączył dokumenty wykazujące jego 
umocowanie. Niezależnie od tego wskazać należy, że skarżący nie przedstawił 
racjonalnych argumentów, które uzasadniałyby kwestionowanie umocowania 
przedstawiciela pozwanego do złożenia oświadczenia o potrąceniu. 
Należy też zwrócić uwagę, że obowiązek powołania – w postępowaniu 
w sprawach gospodarczych – wszystkich twierdzeń i dowodów w pozwie oraz 
w odpowiedzi na pozew (art. 4585 § 1 k.p.c.), powinien być dostosowany do 
konkretnych okoliczności rozpoznawanej sprawy, z uwzględnieniem ogólnych 
i szczególnych zasad rozkładu ciężaru dowodowego. Zasada koncentracji materiału 
procesowego w postępowaniu w sprawach gospodarczych nie może iść tak daleko, 
aby nakładać na strony obowiązek przewidzenia wszystkich możliwych wariantów 
przebiegu sprawy i na taką ewentualność sformułować w pozwie lub w odpowiedzi 
na pozew wszystkie twierdzenia i dowody, które mogłyby mieć zastosowanie jedynie 
w prawdopodobnym jej przebiegu. System prekluzji powinien być wykładany w taki 
sposób, że obejmuje przede wszystkim odniesienie się do twierdzeń i dowodów 
dotyczących bezpośrednio zgłoszonego w pozwie roszczenia, a nie do twierdzeń 
i dowodów, które mogłyby być przedstawione przy hipotetycznym przyjęciu 
możliwego sposobu obrony pozwanego albo analogicznie powoda (zob. wyroki SN: 
z 12 maja 2006 r., V CSK 55/06;  z 15 listopada 2006 r., V CSK 243/06, i z 18 kwietnia 
2008 r., II CSK 667/07, oraz P. Feliga, [w:] Kodeks postępowania cywilnego. 
Komentarz do art. 4585, red. P. Rylski, wyd. 5, 2026). 

I CSK 597/25 
5 
 
Argumentacja 
skarżącego 
nie 
przekonuje 
zatem, 
że 
zastosowanie 
powołanych w skardze przepisów prawa – w zakresie oceny przez Sąd drugiej 
instancji skuteczności podniesionego przez pozwanego w odpowiedzi na pozew 
zarzutu potrącenia – było oczywiście błędne lub doprowadziło do nieprawidłowego 
rozstrzygnięcia, oraz że Sąd drugiej instancji naruszył przepisy prawa, w sposób, 
który przekłada się na konieczność uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Sąd 
Najwyższy nie dopatrzył się rażącego naruszenia przepisów prawa, widocznego 
prima facie. Taki stan rzeczy wyklucza możliwość przyjęcia, że skarga kasacyjna jest 
oczywiście uzasadniona. 
Chybione są też wnioski, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona 
z powodu naruszenia przez Sąd drugiej instancji art. 45 ust. 1 i art. 178 ust. 
2 Konstytucji RR, w związku z ewentualnym uzależnieniem rozstrzygnięcia niniejszej 
sprawy o innych orzeczeń wydawanych w innych sprawach pomiędzy tymi samymi 
stronami. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby Sąd meriti, jak 
sugeruje skarżący, uzależnił, bądź opierał swoje orzeczenie, na wyroku wydanym  
w innej sprawie pomiędzy tymi samymi stronami. Sąd drugiej instancji rozpoznał 
sprawę w granicach apelacji (art. 378 § 1 k.p.c.), orzekając na podstawie materiału 
zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym 
(art. 382 k.p.c.). Poza własnymi wątpliwościami o możliwości pozostawania Sądu 
meriti pod wpływem ustaleń i oceny prawnej dokonanej w innej sprawie, skarżący nie 
wykazał, że takie zdarzenie miało miejsce. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi 
kasacyjnej do rozpoznania opiera się na przypuszczeniach. Nie precyzuje natomiast, 
jakie występujące w obu sprawach istotne różnice w stanie faktycznym nie zostały 
uwzględnione. W konsekwencji, że doszło do kwalifikowanego i oczywistego 
naruszenia prawa, dostrzegalnego bez potrzeby głębszej analizy skutkującego tym, 
że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem zasady niezawisłości 
sędziowskiej.  
Skarżący powołując się na wystąpienie w sprawie istotnego zagadnienia 
prawnego powiązał je z dopuszczalnością wnioskowania o zakresie umocowania do 
działania w imieniu powoda wskazanej w pełnomocnictwie osoby. Nie zawarł jednak 
odrębnego uzasadnienia dla tej przyczyny kasacyjnej, ograniczonego do oczywistej 
zasadności skargi kasacyjnej.  

I CSK 597/25 
6 
 
Po pierwsze, powołując się na tę przyczynę kasacyjną skarżący powinien 
powołać argumenty prawne wykazujące rozbieżność ocen wraz z właściwą 
argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, wywołuje 
poważne 
wątpliwości 
interpretacyjne, 
nie 
było 
dotychczas 
rozstrzygnięte 
w judykaturze albo dotychczasowe orzecznictwo wymaga zmiany i jego 
rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (zob. m.in. 
postanowienia SN: z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07, i z 9 lutego 2011 r.,  
III SK 41/10). Niewykazanie tych okoliczności powoduje, że odwołanie się do tej 
przyczyny kasacyjnej nie może odnieść skutku. 
Po drugie sformułowane przez skarżącego zagadnienie prawnej jest silnie 
oparte na okolicznościach faktycznych sprawy i nie pozwala na udzielenie Sądowi 
Najwyższemu uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do rozstrzygnięcia 
tego konkretnego sporu. Skarżący nie powołał rozbieżnych interpretacji problemu 
prawnego oraz racji jurydycznych stojących za każdą z nich. Przeciwnie, opierając 
się na tej przyczynie kasacyjnej, polemizuje z ustaleniami Sądu meriti oraz oceną 
prawną. 
Po trzecie skarżący kwestionując umocowanie przedstawiciela pozwanego do 
złożenia oświadczenia o potrąceniu, powołał się na obie przesłanki kasacyjne  
z art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c.  Łączenie przesłanki oczywistej zasadności skargi 
kasacyjnej z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego jest 
wykluczone. Sąd Najwyższy wielokrotnie zwracał już uwagę, że jednoczesne 
uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania występującymi 
w sprawie wątpliwościami prawnymi (zagadnienie prawne, potrzeba wykładni 
przepisów) generalnie wyklucza przyjęcie, że skarga jest oczywiście uzasadniona. 
Nie jest możliwa sytuacja, w której wyrok jest oczywiście wadliwy, a jednocześnie  
w sprawie występuje tak poważna wątpliwość prawna, że wymaga interwencji  
i rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy. Co jest sporne nie może być przecież 
oczywiste (zob. postanowienia SN: z 9 kwietnia 2014 r., V CSK 383/13, i z 25 maja 
2023 r., I CSK 700/23). 
Ubocznie należy zwrócić uwagę, że mimo sprecyzowania, że skarga 
kasacyjna opiera się wyłącznie na przyczynach kasacyjnych z art. 3989 § 1  
pkt 1 i 4 k.p.c., to w pkt IV ppkt 3 petitum skargi skarżący odwołuje się również do 
rozbieżności w orzecznictwie w tej samej apelacji w zakresie stosowania powołanych 

I CSK 597/25 
7 
 
w skardze kasacyjnej i jego zdaniem naruszonych przepisów prawa. W orzecznictwie 
Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym oparcie wniosku 
o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na potrzebie wykładni przepisów prawa 
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) 
wymaga wykazania, że niejednolita wykładnia określonego przepisu prawa, 
będącego źródłem poważnych wątpliwości interpretacyjnych, wywołuje rozbieżności 
w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy 
przytoczyć wraz z podaniem doktrynalnego lub orzeczniczego źródła tych 
wątpliwości (zob. postanowienia SN: z 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08;  
z 15 lutego 2017 r., II CSK 529/16, i z 4 stycznia 2019 r., II CSK 330/18).  
Z uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie wynika 
natomiast, że powołane wątpliwości odnoszą się do podobnych stanów faktycznych. 
Przyjmowana w przez sądy bezskuteczność zarzutu wygaśnięcia roszczenia z uwagi 
na dokonane potrącenie, uzasadniana była nieprzedstawieniem pełnomocnictwa do 
dokonania tej czynności. Natomiast w niniejszej sprawie stan faktyczny jest 
odmienny, bowiem zarzuty skarżącego koncentrują się na sposobie wykazania 
umocowania osoby, która składała oświadczenie woli tej treści. 
Z powyższych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. 
odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie znajdując również 
okoliczności, które w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu, 
w szczególności nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.). 
O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie 
art. 98 § 1, 11 i 3 w zw. z art. 99 w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. oraz § 2 pkt 6  
w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia  
22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.  
  
  
(M.M.) 
[a.ł]