I CSK 5142/22

SN
I CSK 5142/22
POSTANOWIENIE
9 sierpnia 2023 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Dariusz Pawłyszcze
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 9 sierpnia 2023 r. w Warszawie
wniosku Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej
o sprostowanie postanowienia z 24 lipca 2023 r.
wydanego w sprawie z powództwa Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej
przeciwko D. S.A. w W.
o nakazanie wydania akcji
w postanowieniu z 24 lipca 2023 r. prostuje wymienienie strony powodowej na „Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej”.
UZASADNIENIE
Należy odróżniać
państwową jednostkę organizacyjną, z której działalnością wiąże się świadczenie
, tj.
statio fiscii
używane do oznaczenia Skarbu Państwa w orzeczeniach sądowych (art. 1060 § 1 k.p.c.), od organu reprezentującego Skarb Państwa w danym postępowaniu, gdyż kierownik
statio fiscii
nie zawsze reprezentuje Skarb Państwa w postępowaniu sądowym. W szczególności przejęcie reprezentowania Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną RP nie oznacza zmiany
statio fiscii
.
Pozew został wniesiony przez Skarb Państwa – Ministerstwo Skarbu Państwa. W toku postępowania Ministerstwo Skarbu Państwa zostało zlikwidowane, a jego kompetencje przejęło Ministerstwo Aktywów Państwowych. Dlatego w postanowieniu z 24 lipca 2023 r. SN wymienił stronę powodową jako Skarb Państwa – Ministerstwo Aktywów Państwowych. Jednakże nowe ministerstwo nie przejęło wszystkich kompetencji Ministerstwa Skarbu Państwa. Na podstawie art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r.
Przepisy wprowadzające ustawę o zasadach zarządzania mieniem państwowym
Prezes
Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskie
j wykonuje prawa i obowiązki Skarbu Państwa wynikające z tytułów uczestnictwa w spółkach działających na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przed dniem 1 września 1939 r., co oznacza, że
statio fiscii
w sprawach związanych z akcjami tych spółek jest Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej.
Statio fiscii
jest co do zasady urząd obsługujący organ wykonujący uprawnienia Skarbu Państwa, nie jest nim sam organ. Od początku obowiązywania Kodeksu postępowania cywilnego z 1928 r., a następnie z 1964 r. Skarb Państwa był oznaczany przez dodanie nazwy
państwowej jednostki organizacyjnej
, z której działalnością wiąże się świadczenie. W latach 90-tych XX w. stopniowo rozszerzała się praktyka oznaczania Skarbu Państwa przez dodanie nazwy organu zamiast nazwy jednostki organizacyjnej, czyli
statio fiscii.
Jest to praktyka nieprawidłowa. Sposób oznaczenia Skarbu Państwa ma znaczenie prawne przy zasądzeniu świadczenia pieniężnego od Skarbu Państwa, gdyż na podstawie art. 1060 § 2 k.p.c. egzekucję przeciwko Skarbowi Państwa prowadzi się z rachunku bankowego właściwej państwowej jednostki organizacyjnej dłużnika. Organy Skarbu Państwa nie posiadają swoich rachunków bankowych, gdyż są one prowadzone dla państwowych jednostek organizacyjnych.
[A.T.]
[M.S.]