Orzeczenie · 2023-08-09

I CSK 5142/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2023-08-09
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarbu państwaprokuratoria generalnastatio fiscioznaczenie stronypostępowanie cywilnesąd najwyższyakcjezarządzanie mieniem państwowym

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał wniosek Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej o sprostowanie postanowienia z dnia 24 lipca 2023 r. w sprawie z powództwa Skarbu Państwa przeciwko D. S.A. w W. o nakazanie wydania akcji. Wniosek dotyczył prawidłowego oznaczenia strony powodowej. Sąd Najwyższy dokonał sprostowania, wskazując, że strona powodowa powinna być oznaczona jako „Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej”. W uzasadnieniu Sąd Najwyższy podkreślił konieczność odróżnienia państwowej jednostki organizacyjnej, z którą wiąże się świadczenie (tzw. statio fisci), od organu reprezentującego Skarb Państwa w postępowaniu. Wyjaśniono, że kierownik statio fisci nie zawsze reprezentuje Skarb Państwa w postępowaniu sądowym, a przejęcie reprezentacji przez Prokuratorię Generalną RP nie oznacza zmiany statio fisci. Wskazano, że pozew pierwotnie wniesiono przez Skarb Państwa – Ministerstwo Skarbu Państwa. Po likwidacji tego ministerstwa i przejęciu jego kompetencji przez Ministerstwo Aktywów Państwowych, SN pierwotnie wymienił stronę jako Skarb Państwa – Ministerstwo Aktywów Państwowych. Jednakże, ze względu na specyficzne kompetencje Prezesa Prokuratorii Generalnej RP wynikające z ustawy, w sprawach związanych z akcjami spółek działających przed 1939 r., statio fisci jest Prokuratoria Generalna RP. Sąd podkreślił, że statio fisci jest co do zasady urzędem obsługującym organ wykonujący uprawnienia Skarbu Państwa, a nie samym organem. Sąd skrytykował praktykę oznaczania Skarbu Państwa przez nazwę organu zamiast nazwy jednostki organizacyjnej, wskazując na jej nieprawidłowość i znaczenie prawne przy egzekucji świadczeń pieniężnych od Skarbu Państwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Prawidłowe oznaczanie strony podmiotowej Skarbu Państwa w postępowaniach sądowych, zwłaszcza w kontekście zmian organizacyjnych w administracji państwowej i specyficznych kompetencji Prokuratorii Generalnej RP.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy głównie spraw, w których stroną jest Skarb Państwa, a kwestia jego oznaczenia jest sporna lub wymaga wyjaśnienia.

Zagadnienia prawne (2)

Jak prawidłowo oznaczyć stronę podmiotową Skarbu Państwa w postępowaniu sądowym, uwzględniając jego strukturę organizacyjną i kompetencje poszczególnych organów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Stronę podmiotową Skarbu Państwa należy oznaczać przez wskazanie państwowej jednostki organizacyjnej, z którą wiąże się świadczenie (statio fisci), a nie przez nazwę organu reprezentującego Skarb Państwa w danym postępowaniu, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że statio fisci jest jednostką organizacyjną, a nie organem. Przejęcie reprezentacji przez Prokuratorię Generalną RP nie zmienia statio fisci. Praktyka oznaczania Skarbu Państwa przez nazwę organu jest nieprawidłowa i ma znaczenie prawne dla egzekucji.

Czy przejęcie kompetencji przez nowy organ państwowy (np. Ministerstwo Aktywów Państwowych) lub specyficzne uprawnienia innego organu (np. Prokuratorii Generalnej RP) wpływa na oznaczenie statio fisci Skarbu Państwa w sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przejęcie kompetencji przez nowy organ nie zawsze oznacza zmianę statio fisci, jeśli pierwotna jednostka organizacyjna nadal istnieje lub jeśli przepisy szczególne wskazują inny organ jako właściwy dla danego rodzaju świadczenia lub praw.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że nowe ministerstwo nie przejęło wszystkich kompetencji Ministerstwa Skarbu Państwa, a Prokuratoria Generalna RP wykonuje prawa i obowiązki Skarbu Państwa w określonych sprawach, co czyni ją właściwym statio fisci w tych przypadkach.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Sprostowanie postanowienia
Strona wygrywająca
Skarb Państwa – Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa – Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiejorgan_państwowypowód
D. S.A. w W.spółkapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 1060 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Używane do oznaczenia Skarbu Państwa w orzeczeniach sądowych.

Przepisy wprowadzające ustawę o zasadach zarządzania mieniem państwowym art. 101 § ust. 2

Ustawa o zasadach zarządzania mieniem państwowym

Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej wykonuje prawa i obowiązki Skarbu Państwa wynikające z tytułów uczestnictwa w spółkach działających na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przed dniem 1 września 1939 r.

Pomocnicze

k.p.c. art. 1060 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Egzekucję przeciwko Skarbowi Państwa prowadzi się z rachunku bankowego właściwej państwowej jednostki organizacyjnej dłużnika.

k.p.c.

Kodeks postępowania cywilnego

Historyczne odniesienie do sposobu oznaczania Skarbu Państwa od 1928 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe oznaczenie strony podmiotowej Skarbu Państwa poprzez wskazanie właściwego statio fisci. • Specyficzne kompetencje Prokuratorii Generalnej RP w zakresie zarządzania mieniem państwowym.

Godne uwagi sformułowania

Należy odróżniać państwową jednostkę organizacyjną, z której działalnością wiąże się świadczenie, tj. statio fiscii [...] od organu reprezentującego Skarb Państwa w danym postępowaniu. • kierownik statio fisci nie zawsze reprezentuje Skarb Państwa w postępowaniu sądowym. • przejęcie reprezentowania Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną RP nie oznacza zmiany statio fisci. • Statio fisci jest co do zasady urząd obsługujący organ wykonujący uprawnienia Skarbu Państwa, nie jest nim sam organ. • Sposób oznaczenia Skarbu Państwa ma znaczenie prawne przy zasądzeniu świadczenia pieniężnego od Skarbu Państwa.

Skład orzekający

Dariusz Pawłyszcze

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Prawidłowe oznaczanie strony podmiotowej Skarbu Państwa w postępowaniach sądowych, zwłaszcza w kontekście zmian organizacyjnych w administracji państwowej i specyficznych kompetencji Prokuratorii Generalnej RP."

Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw, w których stroną jest Skarb Państwa, a kwestia jego oznaczenia jest sporna lub wymaga wyjaśnienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Wyjaśnienie zawiłego pojęcia 'statio fisci' i jego praktyczne zastosowanie w oznaczeniu strony Skarbu Państwa jest istotne dla prawników procesowych.

Skarb Państwa w sądzie: Kto tak naprawdę reprezentuje państwo?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst