Orzeczenie · 2020-02-21

I CSK 513/18

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2020-02-21
SNCywilneprawo autorskieŚrednianajwyższy
prawo autorskiewzory przemysłoweutwóroryginalnośćindywidualnośćwózki inwalidzkiedomena publicznaskarga kasacyjna

Powód J. K. dochodził ochrony autorskich praw osobistych i majątkowych do stelaża i elementów wózków inwalidzkich typu C., które zostały skopiowane przez pozwaną A. Sp. z o.o. w wózkach typu R. Powód domagał się nakazania zaprzestania produkcji, usunięcia skutków naruszeń, złożenia oświadczeń, publikacji ogłoszeń oraz zasądzenia zadośćuczynienia. Sądy obu instancji, Sąd Okręgowy w R. i Sąd Apelacyjny w (…), oddaliły powództwo. Ustalono, że powód posiadał świadectwa ochronne na wzory zdobnicze, które wygasły. Konstrukcja wózków oparta na trójkącie składanym jest powszechnie znana i stosowana. Sądy uznały, że wózki powoda nie stanowią utworu w rozumieniu prawa autorskiego, ponieważ nie posiadają cech oryginalności i indywidualności, a ich kształt i konstrukcja są zdeterminowane przeznaczeniem i potrzebami użytkowników. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powoda, oddalił ją. Potwierdził, że dla kwalifikacji jako utwór wymagane są: rezultat pracy człowieka, przejaw działalności twórczej, indywidualny charakter i ustalenie. Stwierdził, że konstrukcja trójkąta składanego jest rozwiązaniem technicznym w domenie publicznej, a powód nie wykazał twórczego charakteru implementacji tej konstrukcji do wózków. Podkreślił, że brak cech dostatecznie indywidualizujących wyklucza ochronę prawnoautorską. Sąd Najwyższy uznał również, że Sąd Apelacyjny błędnie zastosował art. 116 prawa własności przemysłowej, który nie miał zastosowania do wzorów zdobniczych objętych wcześniejszymi przepisami. Niemniej jednak, z uwagi na brak naruszenia art. 1 ust. 1 prawa autorskiego, skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia utworu w prawie autorskim w kontekście rozwiązań technicznych i wzorów przemysłowych; zastosowanie przepisów o ochronie wzorów zdobniczych i przemysłowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia ochrony wzorów zdobniczych i braku cech utworu w konkretnym przypadku.

Zagadnienia prawne (2)

Czy konstrukcja wózka inwalidzkiego, oparta na powszechnie stosowanym rozwiązaniu technicznym (trójkąt składany), może być uznana za utwór w rozumieniu prawa autorskiego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli brak jej cech twórczych, indywidualnych i oryginalnych, a jej kształt jest zdeterminowany przeznaczeniem i potrzebami użytkowników.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że dla uznania za utwór wymagane są: rezultat pracy człowieka, przejaw działalności twórczej, indywidualny charakter i ustalenie. Konstrukcja trójkąta składanego jest rozwiązaniem technicznym w domenie publicznej, a powód nie wykazał twórczego charakteru implementacji tej konstrukcji do wózków. Brak cech dostatecznie indywidualizujących wyklucza ochronę prawnoautorską.

Czy przepis art. 116 prawa własności przemysłowej, dotyczący wytworów według wzoru przemysłowego, ma zastosowanie do wzorów zdobniczych objętych wcześniejszymi przepisami?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten nie miał zastosowania do wzorów zdobniczych, które były odrębną kategorią prawną.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 116 p.w.p. odnosił się wyłącznie do kategorii prawnej „wytworów wytworzonych według wzoru przemysłowego” i nie miał zastosowania do wzorów zdobniczych, które były regulowane odrębnymi przepisami i miały inny charakter prawny.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
pozwana A. spółka z o.o. w R.

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznapowód
A. spółka z o.o. w R.spółkapozwana

Przepisy (13)

Główne

u.p.a.p.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Utwór musi być rezultatem pracy człowieka, przejawem działalności twórczej, mieć indywidualny charakter i być ustalony. Brak tych cech wyklucza ochronę.

Pomocnicze

u.p.a.p.p. art. 1 § ust. 2 pkt 5

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

u.p.a.p.p. art. 78 § ust. 1

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

u.p.a.p.p. art. 79 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

u.p.a.p.p. art. 79 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

u.p.a.p.p. art. 79 § ust. 3

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

u.p.a.p.p. art. 79 § ust. 4

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

p.w.p. art. 116

Ustawa Prawo własności przemysłowej

Sąd Apelacyjny błędnie zastosował ten przepis, który nie miał zastosowania do wzorów zdobniczych.

k.p.c. art. 398 § 3 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy w zakresie kosztów.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy w zakresie kosztów.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy w zakresie kosztów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wózki powoda nie posiadają cech utworu w rozumieniu prawa autorskiego (brak twórczości, indywidualności, oryginalności). • Konstrukcja trójkąta składanego jest rozwiązaniem technicznym w domenie publicznej. • Art. 116 prawa własności przemysłowej nie miał zastosowania do wzorów zdobniczych.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 1 ust. 1 prawa autorskiego przez błędną wykładnię. • Zarzuty błędnego zastosowania art. 116 prawa własności przemysłowej. • Zarzuty niezastosowania art. 78 ust. 1, 79 ust. 1 pkt 2, 79 ust. 2 pkt 1, 79 ust. 3, 79 ust. 4 prawa autorskiego.

Godne uwagi sformułowania

Utwór jest dobrem niematerialnym, zatem nie można go utożsamiać z utrwaleniem w postaci materialnego nośnika (corpus mechanicum). • Nie każdy proces intelektualny prowadzi do powstania rezultatu o charakterze twórczym, gdyż wyłączone są wyniki działalności zdeterminowanej przez materiał, przeznaczenie i istniejące rozwiązania techniczne. • Nie może być uznany za utwór objęty ochroną prawa autorskiego taki przejaw ludzkiej aktywności umysłowej, któremu brak cech dostatecznie indywidualizujących, to jest odróżniających go od innych wytworów podobnego rodzaju i przeznaczenia. • Sama konstrukcja trójkąta składanego należy do rozwiązań technicznych objętych domeną publiczną, powszechnie używanych dla rzeczy składanych i dostosowanych do ich rodzajów.

Skład orzekający

Dariusz Dończyk

przewodniczący

Anna Owczarek

sprawozdawca

Krzysztof Strzelczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia utworu w prawie autorskim w kontekście rozwiązań technicznych i wzorów przemysłowych; zastosowanie przepisów o ochronie wzorów zdobniczych i przemysłowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia ochrony wzorów zdobniczych i braku cech utworu w konkretnym przypadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia granicy między prawem autorskim a prawem własności przemysłowej, co jest istotne dla twórców i przedsiębiorców. Jednakże, brak nietypowych faktów czy zaskakującego rozstrzygnięcia obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.

Kiedy wzór staje się utworem? Sąd Najwyższy o granicach prawa autorskiego i własności przemysłowej.

Dane finansowe

WPS: 20 000 PLN

koszty postępowania kasacyjnego: 4410 PLN

zadośćuczynienie: 20 000 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst