Orzeczenie · 2025-06-24

I CSK 4430/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-06-24
SNCywilnespadkiWysokanajwyższy
spadekskarga kasacyjnanieważność postępowaniaCOVID-19specustawaSąd Najwyższyskład sądu

Wnioskodawczyni E.P. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 16 lutego 2022 r. w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Głównym zarzutem podniesionym w skardze było istnienie nieważności postępowania przed sądem drugiej instancji, która miała wynikać z faktu, że sprawa została rozpoznana przez sąd odwoławczy w składzie jednoosobowym. Podstawą prawną dla takiego składu sądu miała być ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, w szczególności jej art. 15 zzs¹ ust. 1 pkt 4. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, odwołał się do swojej wcześniejszej uchwały z dnia 26 kwietnia 2023 r. (III PZP 6/22), w której stwierdzono, że wprowadzenie przepisu pozwalającego na jednoosobowe orzekanie w sądach odwoławczych było środkiem nieproporcjonalnym do celu ochrony zdrowia. Jednakże, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego, skutki tej uchwały dotyczą tylko orzeczeń wydanych po dacie jej ogłoszenia, czyli po 26 kwietnia 2023 r. Ponieważ zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie zostało wydane 16 lutego 2022 r., czyli przed datą uchwały Sądu Najwyższego, nie można było stwierdzić nieważności postępowania na tej podstawie. W konsekwencji, Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 398¹ § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego nastąpiło na podstawie art. 520 § 1 k.p.c.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja skutków prawnych uchwał Sądu Najwyższego w czasie oraz stosowanie specustawy COVID-owej w kontekście składu sądu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw, w których orzeczenia zapadły przed datą uchwały III PZP 6/22.

Zagadnienia prawne (1)

Czy orzeczenie sądu drugiej instancji wydane w jednoosobowym składzie na podstawie art. 15 zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-owej stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania, jeśli zapadło przed datą uchwały Sądu Najwyższego w tej sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, orzeczenie wydane przed datą uchwały Sądu Najwyższego (III PZP 6/22) nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania, nawet jeśli zostało wydane w jednoosobowym składzie na podstawie specustawy COVID-owej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na własną uchwałę III PZP 6/22, która stwierdziła nieproporcjonalność przepisu o jednoosobowym składzie sądu odwoławczego. Jednakże, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, uchwała ta wywołuje skutki tylko dla orzeczeń wydanych po jej dacie. Ponieważ zaskarżone postanowienie zapadło przed tą datą, zarzut nieważności nie mógł być uwzględniony.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
brak

Strony

NazwaTypRola
E.P.osoba_fizycznawnioskodawczyni
S.P.osoba_fizycznauczestnik
J.P.osoba_fizycznauczestnik
J.N.osoba_fizycznauczestnik
J.N.1osoba_fizycznauczestnik
S.N.osoba_fizycznauczestnik
Ł.N.osoba_fizycznauczestnik
K.K.osoba_fizycznauczestnik
A.P.osoba_fizycznauczestnik
E.N.osoba_fizycznauczestnik
A.W.osoba_fizycznauczestnik
M.K.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 398¹ § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący rozstrzygania o kosztach postępowania w sprawach, w których strony ponoszą koszty ze swojego majątku.

Pomocnicze

ustawa COVID-owa art. 15 zzs¹ § ust. 1 pkt 4

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Przepis ten zezwalał na orzekanie w jednoosobowym składzie sądu odwoławczego. Sąd uznał go za nieproporcjonalny do celu ochrony zdrowia, ale jego skutki dotyczą tylko orzeczeń wydanych po dacie uchwały III PZP 6/22.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący stosowania przepisów o postępowaniu w sprawach o inne prawa niż świadczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie sądu drugiej instancji zapadło przed datą uchwały Sądu Najwyższego w sprawie jednoosobowego składu sądu odwoławczego na podstawie specustawy COVID-owej.

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji z powodu orzekania w jednoosobowym składzie na podstawie art. 15 zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-owej.

Godne uwagi sformułowania

uchwała wywołuje skutki tylko w stosunku do orzeczeń, które zapadły po dacie jej wydania

Skład orzekający

Adam Doliwa

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja skutków prawnych uchwał Sądu Najwyższego w czasie oraz stosowanie specustawy COVID-owej w kontekście składu sądu."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których orzeczenia zapadły przed datą uchwały III PZP 6/22.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z funkcjonowaniem sądów w okresie pandemii i interpretacją przepisów specustawy. Pokazuje, jak późniejsze orzeczenia SN wpływają na ocenę wcześniejszych postępowań.

Czy orzeczenie sądu z czasów pandemii jest nieważne? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst