I CSK 4237/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną Banku w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, dotyczącego ustalenia nieważności umowy kredytu hipotecznego i zapłaty. Bank argumentował, że skarga powinna zostać przyjęta do rozpoznania ze względu na istotne zagadnienia prawne związane z wykładnią postanowień umów kredytów frankowych i potrzebą dokonania wykładni przepisów. Sąd Najwyższy podkreślił, że przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej, takie jak istotne zagadnienie prawne czy potrzeba wykładni przepisów, wymagają nowości i nie mogą być już rozwiązane w orzecznictwie. Wskazał, że kwestie dotyczące abuzywności klauzul walutowych w umowach kredytów indeksowanych lub denominowanych, w tym mechanizmu ustalania kursów walut, następstw stwierdzenia abuzywności oraz możliwości stosowania powództwa o ustalenie, zostały już wielokrotnie rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy i Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Powołano się na uchwałę całej Izby Cywilnej III CZP 25/22, która ugruntowała dotychczasową linię orzeczniczą w tym zakresie. Wobec braku nowych, nierozstrzygniętych kwestii prawnych, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, zasądzając jednocześnie od banku na rzecz powodów koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie ugruntowanej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w sprawach kredytów frankowych i kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej.
Dotyczy głównie kwestii proceduralnych związanych z przyjęciem skargi kasacyjnej, a nie meritum sprawy kredytowej.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przedstawione przez bank zagadnienia prawne dotyczące wykładni postanowień umowy kredytu hipotecznego przeliczanego na franki szwajcarskie uzasadniają przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ zagadnienia te zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że dla przyjęcia skargi kasacyjnej wymagana jest nowość zagadnień prawnych, które nie zostały jeszcze rozstrzygnięte. Kwestie dotyczące abuzywności klauzul walutowych w umowach kredytów frankowych są już ugruntowane w orzecznictwie, w tym w uchwale całej Izby Cywilnej III CZP 25/22.
Czy w przypadku stwierdzenia niedozwolonego charakteru postanowień umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego, miejsce tych postanowień może zająć inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce niedozwolonego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej.
Uzasadnienie
Zgodnie z uchwałą całej Izby Cywilnej III CZP 25/22, w razie uznania postanowienia umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego za niedozwolone, nie można przyjąć, że zastępuje je inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów.
Co dzieje się z umową kredytu indeksowanego lub denominowanego, jeśli niemożliwe jest ustalenie wiążącego strony kursu waluty obcej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
Uchwała całej Izby Cywilnej III CZP 25/22 stanowi, że w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego, umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie.
Jakie roszczenia powstają w przypadku, gdy bank wypłacił kredytobiorcy całość lub część kwoty kredytu na podstawie umowy, która nie wiąże z powodu niedozwolonych postanowień?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Powstają samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze stron.
Uzasadnienie
Zgodnie z uchwałą całej Izby Cywilnej III CZP 25/22, jeżeli w wykonaniu umowy kredytu, która nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, bank wypłacił kredytobiorcy całość lub część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat, powstają samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze stron.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W.C. | osoba_fizyczna | powód |
| J.C. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
pr.bank. art. 69
Prawo bankowe
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedstawione zagadnienia prawne zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie SN i TSUE. • Brak nowości w podnoszonych kwestiach prawnych. • Ugruntowana linia orzecznicza w zakresie klauzul abuzywnych w umowach kredytów frankowych.
Odrzucone argumenty
Argumenty banku dotyczące istotnego zagadnienia prawnego i potrzeby wykładni przepisów.
Godne uwagi sformułowania
Problem prawny przedstawiony do rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy nie może być już rozwiązany w orzecznictwie. • W przypadku przesłanki z art. 398^9^ § 1 pkt 2 k.p.c. przyjęcie skargi do rozpoznania może uzasadniać rozbieżność występująca w orzecznictwie Sądu Najwyższego lub sądów powszechnych Jednakże jeśli skarżący dąży do zakwestionowania ustalonej już linii orzeczniczej, to powinien przedstawić istotne argumenty, ze względu na które zmiana stanowiska Sądu Najwyższego wydaje się zasadna. • Aktualnie zatem nie budzi wątpliwości, że choć umowa kredytu przewidująca tzw. spread walutowy mieści się w konstrukcji ogólnej umowy kredytu bankowego i stanowi jej możliwy wariant (art. 353^1^ k.c. w zw. z art. 69 pr.bank.), to mechanizm ustalania przez bank kursów waluty, który pozostawia bankowi swobodę, jest w sposób oczywisty sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta, zaś klauzula, która nie zawiera jednoznacznej treści i przez to pozwala na pełną swobodę decyzyjną przedsiębiorcy w kwestii bardzo istotnej dla konsumenta, dotyczącej kosztów kredytu, jest klauzulą niedozwoloną. • W razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów. […]
Skład orzekający
Adam Doliwa
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ugruntowanej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w sprawach kredytów frankowych i kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy głównie kwestii proceduralnych związanych z przyjęciem skargi kasacyjnej, a nie meritum sprawy kredytowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą w sprawach kredytów frankowych, co jest nadal gorącym tematem dla konsumentów i prawników. Pokazuje też, jak Sąd Najwyższy podchodzi do kwestii przyjmowania skarg kasacyjnych.
“Sąd Najwyższy nie daje szans bankom w sporach o kredyty frankowe – skarga kasacyjna odrzucona!”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.