I CSK 3523/24
Podsumowanie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając brak podstaw do jej uwzględnienia ze względu na aktywność procesową strony i brak dowodów na niemożność obrony praw.
Pozwana spółka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, zarzucając nieważność postępowania z powodu braku możliwości obrony praw i oczywistą zasadność skargi wynikającą z naruszenia przepisów k.p.c. dotyczących uzasadnienia. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując, że strona była aktywna procesowo, a zarzuty dotyczące niemożności obrony praw nie znalazły potwierdzenia w okolicznościach sprawy. Sąd uznał również, że lakoniczność uzasadnienia nie stanowi podstawy do przyjęcia skargi, gdy całokształt ustaleń sądu niższej instancji był spójny.
Pozwana P. sp. z o.o. złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z powodu nieważności postępowania, która miała wynikać z niemożności obrony jej praw. Argumentowała, że nie mogła przedstawić dokumentów kluczowych dla sprawy, ponieważ zostały one wydane Prokuraturze Krajowej w trybie pilnym. Dodatkowo, pozwana podniosła zarzut oczywistej zasadności skargi, wskazując na naruszenie przez Sąd II instancji przepisów k.p.c. dotyczących sporządzania uzasadnienia, w szczególności poprzez niepodanie argumentów wykluczających zastosowanie art. 411 pkt 1 k.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, uznał, że pozwana nie została pozbawiona możliwości obrony swoich praw. Podkreślono, że strona aktywnie uczestniczyła w postępowaniu, składała pisma i podejmowała próby uzasadniania swojego stanowiska. Wskazano, że powoływanie się na dokumenty znajdujące się w Prokuraturze Krajowej nie uzasadniało twierdzeń o niemożności obrony, zwłaszcza że Sąd II instancji ustalił brak bezpośredniego związku tych dokumentów ze sprawą, a ustalony fakt wykonania i sprzedaży zamówionych stanowisk wykluczał tezę o pozorności umowy. Sąd Najwyższy odrzucił również argument o oczywistej zasadności skargi, wyjaśniając, że występuje ona jedynie w sytuacjach, gdy orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z prawem i oczywiście wadliwe, co nie miało miejsca w tej sprawie. Choć uzasadnienie Sądu II instancji w zakresie art. 411 k.c. było lakoniczne, Sąd Najwyższy uznał, że całokształt ustaleń faktycznych i prawnych sądu niższej instancji nie dawał podstaw do zastosowania tego przepisu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398^9 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 98 k.p.c.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, strona nie została pozbawiona możności obrony swoich praw w całości, jeśli podejmowała liczne próby uzasadniania swojego stanowiska i była aktywna procesowo.
Uzasadnienie
Hipoteza art. 379 pkt 5 k.p.c. jest wypełniona, gdy z powodu uchybień procesowych sądu strona nie mogła brać udziału w postępowaniu lub jego istotnej części, a skutki wadliwości nie mogły być usunięte. W przypadku skarżącej taka sytuacja nie miała miejsca, gdyż była aktywna procesowo.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Powód (Zarządca Masy Sanacyjnej L. spółki akcyjnej w restrukturyzacji w T.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zarządca Masy Sanacyjnej L. spółki akcyjnej w restrukturyzacji w T. | spółka | powód |
| P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w D. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Hipoteza art. 379 pkt 5 k.p.c. zostaje wypełniona, gdy z powodu uchybień procesowych sądu strona nie mogła brać i faktycznie nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części, zaś skutki tych wadliwości nie mogły być usunięte na następnych posiedzeniach przed wydaniem wyroku w danej instancji.
k.p.c. art. 398 § 9 § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do orzekania o kosztach postępowania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 327 § 1 pkt 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące sporządzania uzasadnienia wyroku, których naruszenie było podstawą zarzutu oczywistej zasadności skargi.
k.c. art. 411 § pkt 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący braku obowiązku zwrotu świadczenia, którego nie można było żądać, a który został dobrowolnie spełniony. Sąd uznał, że nie miał zastosowania w okolicznościach sprawy.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 10 ust. 4 pkt 2 i § 2 pkt 7
Podstawa do ustalenia wysokości kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Strona była aktywna procesowo i nie została pozbawiona możliwości obrony swoich praw. Zarzuty dotyczące niemożności obrony praw nie znalazły potwierdzenia w okolicznościach sprawy. Lakoniczność uzasadnienia nie stanowi podstawy do przyjęcia skargi, gdy całokształt ustaleń sądu niższej instancji jest spójny i wyklucza zastosowanie danego przepisu.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania z powodu niemożności obrony praw wynikająca z braku możliwości przedstawienia dokumentów wydanych Prokuraturze Krajowej. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej wynikająca z naruszenia art. 327^1 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. poprzez niepodanie przez Sąd II instancji argumentów wykluczających możliwość zastosowania art. 411 pkt 1 k.c.
Godne uwagi sformułowania
hipoteza art. 379 pkt 5 k.p.c. zostaje wypełniona, gdy z powodu uchybień procesowych sądu strona nie mogła brać i faktycznie nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części oczywista zasadność skargi kasacyjnej występuje wtedy, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni sposób jego sporządzenia, choćby niedoskonały, nie może wpłynąć na treść zapadłego już rozstrzygnięcia
Skład orzekający
Mariusz Załucki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności dotyczących nieważności postępowania z powodu niemożności obrony praw oraz oczywistej zasadności skargi, a także relacji między wadliwością uzasadnienia a treścią orzeczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i procesowych związanych z brakiem możliwości przedstawienia dokumentów oraz zarzutami dotyczącymi uzasadnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe przesłanki odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy podchodzi do zarzutów dotyczących niemożności obrony praw i wadliwości uzasadnienia.
“Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe przesłanki i pułapki procesowe.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN I CSK 3523/24 POSTANOWIENIE 18 marca 2026 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Załucki na posiedzeniu niejawnym 18 marca 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa Zarządcy Masy Sanacyjnej L. spółki akcyjnej w restrukturyzacji w T. przeciwko P. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w D. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w D. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 12 lutego 2024 r., V AGa 548/23, 1. podejmuje postępowanie kasacyjne; 2. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 3. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5 400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia pozwanemu do dnia zapłaty. UZASADNIENIE Pozwana P. sp. z o.o. z siedzibą w D. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 12 lutego 2024 r., wydanego w sprawie z powództwa Zarządcy Masy Sanacyjnej L. S.A. w restrukturyzacji z siedzibą w T. o zapłatę. Skarżąca uzasadniła wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania nieważnością postępowania wynikającą z niemożności obrony swoich praw wynikającej z braku możliwości przedstawienia dokumentów na poparcie swoich tez, ponieważ zostały one wydane w trybie pilnym Prokuraturze Krajowej. Ponadto wskazała na oczywistą zasadność składanej skargi, która powstała na skutek naruszenia art. 327 1 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. poprzez niepodanie przez Sąd II instancji argumentów, ze względu na które wykluczył możliwość zastosowania w sprawie art. 411 pkt 1 k.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wbrew twierdzeniom skarżącej, nie została ona pozbawiona możności obrony swoich praw w całości. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się bowiem, że hipoteza art. 379 pkt 5 k.p.c. zostaje wypełniona, gdy z powodu uchybień procesowych sądu strona nie mogła brać i faktycznie nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części, zaś skutki tych wadliwości nie mogły być usunięte na następnych posiedzeniach przed wydaniem wyroku w danej instancji (zob. np. postanowienia SN z 31 stycznia 2025 r., I CSK 4436/23; z 10 grudnia 2024 r., III CZ 136/24; z 28 listopada 2024 r., I CSK 3539/23; z 19 listopada 2024 r., I UZ 11/24; z 14 listopada 2024 III CZ 238/24 oraz z 20 września 2024 r., I CSK 1980/24). W przypadku skarżącej sytuacja taka nie miała miejsca. Pozwana podejmowała bowiem liczne próby uzasadniania swojego stanowiska, składała pisma, była aktywna procesowo. Powołanie się na dokumenty złożone w Prokuratorze Krajowej miało najpewniej na celu przedłużenie postępowania, w szczególności, że Sąd II instancji ustalił, iż ich zawartość nie miała bezpośredniego związku z rozpoznawaną sprawą, zaś ustalony fakt wykonania i sprzedaży zamówionych stanowisk wykluczał tezę pozwanej, jakoby umowa miała charakter pozorny. Jednocześnie materiał dowodowy zgromadzony przed sądami obu instancji pozwalał na uwzględnienie roszczenia o zwrot kaucji. Z kolei oczywista zasadność skargi kasacyjnej występuje wtedy, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe zob. np. postanowienia SN z 7 grudnia 2023 r., I CSK 5630/22; z 8 listopada 2023 r., I CSK 3494/23; z 20 października 2023 r., I CSK 1631/23 oraz z 25 września 2023 r., I CSK 903/23). Ponieważ o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia, samo naruszenie przepisów dotyczących sporządzania uzasadnień nie może co do zasady świadczyć o oczywistej zasadności skargi, ponieważ uzasadnienie jest jedynie świadectwem procesu rozumowania sądu, zatem sposób jego sporządzenia, choćby niedoskonały, nie może wpłynąć na treść zapadłego już rozstrzygnięcia. Istotnie, uzasadnienie wyroku Sądu II instancji w zakresie odnoszącym się do art. 411 k.c. jest bardzo lakoniczne, jednak zostało zawarte w szerszym fragmencie, w którym Sąd w szczegółowy sposób wyjaśnił, dlaczego przyjął, że umowa została wykonana, a przedmiot sprzedaży został odebrany bez zgłoszenia wad czy usterek. Całokształt tych okoliczności wskazuje na to, że nie istniały żadne podstawy, ze względu na które pozwana miałaby wiedzieć, że nie jest do świadczenia zobowiązana, co sprawia, że wspomniany przepis w oczywisty sposób nie może znaleźć zastosowania w okolicznościach faktycznych sprawy. Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 9 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 i § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Mariusz Załucki [SOP]
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę