I CSK 3290/23

SN
I CSK 3290/23
POSTANOWIENIE
30 grudnia 2024 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Monika Koba
na posiedzeniu niejawnym 30 grudnia 2024 r. w Warszawie
‎
w sprawie z powództwa I. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K.
‎
przeciwko P. (…) w W.
‎
o zapłatę,
‎
na skutek skargi kasacyjnej P. (…) w W.
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach
‎
z 22 lutego 2023 r., X Ga 207/22,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2) zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia pozwanemu odpisu niniejszego postanowienia do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 22 lutego 2023 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił apelację pozwanego P. (…) w W. od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z 21 lutego 2022 r. zasądzającego od pozwanego na rzecz powódki
I. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K.
kwotę 73 800 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie i kosztami procesu.
Od wyroku Sądu drugiej instancji skargę kasacyjną złożył pozwany.
Skarżący we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powołał się na przesłankę z art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c.
Oczywista zasadność skargi jego zdaniem wynika z naruszenia art. 367 § 3 k.p.c. (we wniosku omyłkowo powołano art. 267 § 3 k.p.c.); (w brzmieniu obowiązującym do 28 września 2023 r.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. przez rozpoznanie sprawy i wydanie wyroku w niewłaściwym składzie jednoosobowym, zamiast trzyosobowym, w sytuacji, gdy w tym okresie nie było zagrożenia epidemiologicznego. Zdaniem pozwanego niewłaściwy skład osobowy sądu drugiej instancji, jest bardzo poważnym naruszeniem prawa procesowego, które ograniczyło jego prawo do sprawiedliwego rozpoznania sprawy. Podkreślił, że w zbliżonej sprawie między stronami, gdzie sprawę rozpoznawał skład trzyosobowy jej wynik był odmienny. Gdyby sprawę rozpoznawał skład trzyosobowy inaczej oceniłby zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i uwzględniając apelację oddaliłby powództwo w całości.
Powód w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym. Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Cel wymagania określonego w art. 398
4
§ 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą usuwanie błędów w zakresie wykładni i stosowania prawa w każdej indywidualnej sprawie.
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego przez oczywistą zasadność skargi kasacyjnej (art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c.) należy natomiast rozumieć sytuację, w której skarga jest uzasadniona w sposób ewidentny, wskazując na rażące i poważne uchybienia zaskarżonego orzeczenia, które są możliwe do stwierdzenia bez konieczności prowadzenia bardziej złożonych rozumowań. Jedynie w takim wypadku możliwa jest kontrola prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji w postępowaniu kasacyjnym. Obciążenie go oczywistą i istotną wadą wskazuje, że usunięcie tego orzeczenia z obrotu leży w interesie publicznym – a tym samym, że może dojść do realizacji celu skargi kasacyjnej, jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia (tak np. Sąd Najwyższy w postanowieniach z 10 kwietnia 2013 r., III CSK 67/13, niepubl. i z 29 września 2017 r., V CSK 162/17, niepubl.). Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15, niepubl. i przywołane tam orzecznictwo).
Wbrew stanowisku skarżącego o oczywistej zasadności skargi nie przekonuje rozpoznanie sprawy przez Sąd drugiej instancji w składzie jednoosobowym.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego kwestia niedostatecznie legitymowanego i nieproporcjonalnego  -  w świetle art. 45 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP -  obniżenia standardu ochrony sądowej przez odstąpienie od kolegialności orzekania w sądzie drugiej instancji została wyjaśniona w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego – zasadzie prawnej – z 26 kwietnia 2023 r., III PZP 6/22, w której przyjęto, że rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15 zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 z późn. zm.) ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ponieważ nie jest konieczne do ochrony zdrowia publicznego (art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) i prowadzi do nieważności postępowania (art. 379 pkt 4 k.p.c.). Przyjęta w uchwale wykładnia prawa obowiązuje od dnia jej podjęcia - brak tego ograniczenia byłby bowiem niepożądany ze społecznego punktu widzenia i prowadziłby do nadwyrężenia powagi władzy sądowniczej oraz wizerunku sądownictwa - nie znajduje zatem zastosowania w badanej sprawie, w której Sąd Okręgowy orzekał w składzie jednoosobowym w dniu 22 lutego 2023 r., a zatem przed datą podjęcia uchwały.
Skarga kasacyjna nie jest zatem oczywiście uzasadniona, rozpoznanie sprawy w składzie jednoosobowym nie spowodowało bowiem ani nieważności postępowania ani nie może być kwalifikowane jako uchybienie procesowe mające wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu.
O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 3, art. 98 § 1
1
k.p.c., art. 99 w zw. z art. 391 § 1 i w zw. z art. 398
21
k.p.c., a także § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst. jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935, ze zm.).
[A.T.]
[a.ł]
‎