I CSK 2887/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną A.J. od wyroku Sądu Okręgowego w Opolu w sprawie o zapłatę. Skarżący domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na dwie główne podstawy: nieważność postępowania z powodu wadliwego składu sądu (sędzia powołany na wniosek KRS ukształtowanej nową ustawą) oraz oczywistą zasadność skargi wynikającą z błędnej wykładni umowy o roboty budowlane. Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę składu połączonych izb z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20), która uzyskała status zasady prawnej, wyjaśnił, że w przypadku sędziów sądów powszechnych wadliwość procesu powoływania wymaga wykazania, że w konkretnych okolicznościach doszło do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. Skarżący nie przedstawił takich dowodów. Sąd podkreślił również, że zaskarżony wyrok zapadł na rozprawie, a skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, nie podnosił zastrzeżeń co do składu sądu. Pozostałe argumenty skarżącego dotyczyły wykładni umowy i oceny dowodów, co wykraczało poza kognicję Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. Wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego został oddalony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wadliwości składu sądu w kontekście nominacji sędziowskich po zmianach w KRS, a także zasady przyjmowania skarg kasacyjnych przez Sąd Najwyższy.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nominacjami sędziowskimi po 2017 roku i wymaga indywidualnej oceny naruszenia standardów niezawisłości i bezstronności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wadliwość procesu powoływania sędziego sądu powszechnego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. prowadzi do nieważności postępowania z mocy art. 379 pkt 4 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie automatycznie. Wadliwość ta prowadzi do nieważności postępowania tylko wtedy, gdy w konkretnych okolicznościach narusza standard niezawisłości i bezstronności sędziego w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 47 Karty Praw Podstawowych UE oraz art. 6 ust. 1 EKPCz.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do swojej uchwały z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20), która stanowi zasadę prawną. Uchwała ta rozróżnia sytuację sędziów Sądu Najwyższego od sędziów sądów powszechnych. W przypadku sądów powszechnych, konieczne jest indywidualne badanie, czy wadliwość nominacji faktycznie wpłynęła na niezawisłość i bezstronność.
Czy argumenty dotyczące wykładni umowy o roboty budowlane i oceny dowodów mogą stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie wykazują elementarnej i widocznej prima vista wadliwości orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że tego typu argumenty, dotyczące ustaleń faktycznych i wykładni umowy, nie uzasadniają przyjęcia skargi kasacyjnej, chyba że wykazują oczywistą wadliwość, co nie miało miejsca w tej sprawie. Ocena dowodów pozostaje poza kognicją Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w J. | spółka | powódka |
| A.J. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi m.in. w przypadku, gdy w składzie sądu bierze udział osoba niepowołana do orzekania lub niepowołana prawidłowo.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^4 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).
u.SN art. 87 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Uchwały składu połączonych Izb SN mają status zasady prawnej.
u.SN art. 88
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Sąd Najwyższy może odstąpić od zasady prawnej w przepisanym trybie.
k.p.c. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym nienależyta obsada sądu.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania z powodu wadliwego składu sądu (sędzia powołany na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z 8 grudnia 2017 r.). • Oczywista zasadność skargi kasacyjnej wynikająca z błędnej wykładni umowy o roboty budowlane. • Argumenty dotyczące oceny dowodów (protokół z dnia 17 marca 2023 r.).
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna, będąca nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze • sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami powołanej ustawy. • Stanowiska tego nie uznano natomiast za uzasadnione w odniesieniu do sędziów sądów powszechnych. • wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Karta) oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (EKPCz). • nie można było tym samym uznać, aby pozwany wykazał twierdzoną przyczynę kasacyjną. • zaskarżony wyrok zapadł na rozprawie, a z materiału sprawy nie wynikało, iżby skarżący, reprezentowany na rozprawie przez kwalifikowanego pełnomocnika, podnosił ex ante zastrzeżenia co do prawidłowości składu orzekającego Sądu Okręgowego wydającego zaskarżony wyrok • uznanie przez Sąd Okręgowy protokołu z dnia 17 marca 2023 r. za dowód tego, iż wskazane w tym dokumencie prace zostały faktycznie wykonane, lokowało się w sferze oceny dowodów i prawidłowości ustaleń faktycznych, a tym samym kwestia ta pozostawała poza granicami kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym.
Skład orzekający
Paweł Grzegorczyk
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wadliwości składu sądu w kontekście nominacji sędziowskich po zmianach w KRS, a także zasady przyjmowania skarg kasacyjnych przez Sąd Najwyższy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nominacjami sędziowskimi po 2017 roku i wymaga indywidualnej oceny naruszenia standardów niezawisłości i bezstronności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z niezawisłością sędziowską i prawidłowością procedur nominacyjnych, co ma znaczenie dla szerokiego grona prawników i obywateli.
“Czy wadliwy skład sądu unieważnia wyrok? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.