I CSK 2884/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej postanowieniem z dnia 19 czerwca 2024 r. odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej Banku S.A. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 21 marca 2023 r. Skarżący opierał wniosek na przesłankach z art. 398^9 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c., wskazując na potrzebę wykładni przepisów dotyczących abuzywności klauzul w umowach kredytów denominowanych oraz na nieważność postępowania z powodu rozpoznania sprawy przez Sąd Apelacyjny w jednoosobowym składzie sędziowskim. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że dla przyjęcia skargi kasacyjnej konieczne jest wykazanie istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, albo nieważności postępowania. W ocenie Sądu Najwyższego, skarżący nie wykazał spełnienia tych przesłanek. W odniesieniu do zarzutu nieważności postępowania, Sąd Najwyższy wskazał, że rozpoznanie sprawy przez Sąd Apelacyjny w jednoosobowym składzie było zgodne z art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19, który przewidywał taką możliwość w okresie pandemii. Sąd Najwyższy podkreślił, że uchwała III PZP 6/22, na którą powoływał się skarżący, nie nadaje wstecznych skutków nieważności orzeczeniom wydanym w jednoosobowym składzie przed jej podjęciem, ze względu na ochronę interesów obywateli i powagę wymiaru sprawiedliwości. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powodów koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku spełnienia przesłanek formalnych, w szczególności w kontekście interpretacji przepisów dotyczących składu sądu w okresie pandemii.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami wprowadzonymi w związku z COVID-19 oraz ogólnych przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy istnieją przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, albo czy występuje nieważność postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie wykazał istnienia tych przesłanek.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że przyjęcie skargi kasacyjnej wymaga wykazania konkretnych zagadnień prawnych lub nieważności postępowania, a nie jedynie kwestionowania wykładni lub subsumpcji prawa w indywidualnej sprawie. Wskazano, że kwestie abuzywności klauzul umownych były już wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Sądu Najwyższego i TSUE.
Czy rozpoznanie sprawy przez Sąd Apelacyjny w jednoosobowym składzie sędziowskim w okresie pandemii COVID-19 stanowiło nieważność postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozpoznanie sprawy w jednoosobowym składzie było zgodne z prawem, a uchwała III PZP 6/22 nie nadaje wstecznych skutków nieważności orzeczeniom wydanym przed jej podjęciem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19, który dopuszczał rozpoznawanie spraw w jednoosobowym składzie. Wyjaśniono, że uchwała III PZP 6/22, choć wskazała na problematyczność takiego składu, nie miała na celu nadawania wstecznych skutków nieważności orzeczeniom wydanym w tym okresie, ze względu na ochronę interesów obywateli i powagę wymiaru sprawiedliwości.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. G. | osoba_fizyczna | powód |
| A. G. | osoba_fizyczna | powód |
| W. G. | osoba_fizyczna | powód |
| E. G. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
ustawa COVID-19 art. 15zzs1 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Pozwalał na rozpoznawanie spraw w pierwszej i drugiej instancji w składzie jednego sędziego w okresie pandemii.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Na podstawie tego przepisu Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej).
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Przywołany przez skarżącego jako podstawa zarzutu nieważności postępowania.
k.c. art. 385^1 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przywołany przez skarżącego w kontekście abuzywności klauzul umownych.
k.c. art. 65 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przywołany przez skarżącego w kontekście oceny skutków eliminacji klauzul przeliczeniowych.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Przywołany przez skarżącego w kontekście bezwzględnej nieważności umów kredytu denominowanego.
k.c. art. 58 § § 3
Kodeks cywilny
Przywołany przez skarżącego w kontekście oceny skutków eliminacji klauzul przeliczeniowych.
Pr.Bank. art. 69 § ust. 1 i 2
Prawo bankowe
Przywołany przez skarżącego w kontekście bezwzględnej nieważności umów kredytu denominowanego.
k.p.c. art. 367 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przywołany przez skarżącego jako podstawa zarzutu nieważności postępowania z powodu jednoosobowego składu sądu drugiej instancji.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przywołany przez skarżącego w kontekście prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przywołany przez skarżącego w kontekście prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przywołany przez skarżącego w kontekście prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.
Konstytucja RP art. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przywołany w uzasadnieniu jako najwyższa wartość konstytucyjna (ochrona dobra i interesów obywateli).
k.c. art. 358 § § 2
Kodeks cywilny
Przywołany w kontekście braku podstaw do zastąpienia klauzuli abuzywnej innym mechanizmem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozpoznanie sprawy przez Sąd Apelacyjny w jednoosobowym składzie było zgodne z prawem w okresie pandemii. • Uchwała III PZP 6/22 nie ma wstecznego skutku nadającego nieważność orzeczeniom wydanym przed jej podjęciem. • Skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani rozbieżności w orzecznictwie.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania z powodu jednoosobowego składu Sądu Apelacyjnego. • Potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie (w zakresie abuzywności klauzul umownych).
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. • Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. • Oceny, czy postanowienie umowne jest niedozwolone (art. 385^1 § 1 k.c.), dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy. • Uznanie wszystkich orzeczeń wydanych do 26 kwietnia 2023 r. w składzie, o którym mowa w art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19 za dotknięte nieważnością z uwagi na naruszenie prawa strony do sądu wskutek wydania orzeczenia przez sąd orzekający w składzie jednoosobowym, zostało ocenione przez Sąd Najwyższy za niepożądane ze społecznego punktu widzenia.
Skład orzekający
Krzysztof Wesołowski
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku spełnienia przesłanek formalnych, w szczególności w kontekście interpretacji przepisów dotyczących składu sądu w okresie pandemii."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami wprowadzonymi w związku z COVID-19 oraz ogólnych przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest interesujące z perspektywy prawników procesowych ze względu na analizę przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej i kwestii proceduralnych związanych z jednoosobowym składem sądu w okresie pandemii.
“Sąd Najwyższy: Jednoosobowy skład sądu w pandemii nie zawsze oznacza nieważność postępowania.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.